Тийрка аргӀа
| Тийрка дукъ | |
|---|---|
| Экамаш | |
| ДӀоахал | 165 км |
| ЛакхагӀара моттиг | |
| Эггара лакхагӀа бола бухь | Токарева лоам |
| Йизза лакхал | 707 м |
| Моттиг | |
| 43°30′ с. ш. 45°10′ в. д.GЯO | |
| Паччахьалкхе | |
Ти́йрка аргӀа (да) (эрс: Терский хребет, нохч. РегӀа, Теркан Дукъ, гӀаьб.-чер. Тэрчытх, гӀумк. Арек тавлар, Терик тагъымы) — Кавказсехьа Тийрка аьтта берда тӀа ула лоаман система. Административно из улл Нохчийи, ГӀалгӀайи, ХӀирийи ГӀаьбартой-Малкхарой мехкай доазон тӀа.
Довкъа малхбузехьара цӀог Курп хица къоаста а даь Арыкъа дукъ яхаш да.
ЦӀи
Тийрка аргӀан цӀи Тийрка тӀара йоагӀаш я[1]. Иштта цун цӀерашта юкъе Черсий аргӀа, ГӀаьбартой аргӀа яхаш цӀераш а я.
Сурт оттадар
Дукъ 165 (120[2]) км дӀаьха да. Цун малхбузехьара дакъа Курп хин атагӀара Зебир-Юртага кхаччалца дунен шоралагӀа Ӏододаш да. ДӀахо дукъ зӀилбухен-малхбоалехьа дерз, тӀаккха цу тӀара гӀинбухен-малхбузехьа лохагӀа дола Эльдара дукъ дода. Тийрка дукъа́и Эльда́ра дукъа́и юкъе Калауса атагӀе улл. Иштта Тийрка довкъаца дувзаденна да БоргӀаной дукъи, Гумсера дукъи. Тийрка довкъа юккъерчеи малхбоалехьарчеи доакъой эггара лакхагӀа йола моттигаш 515 метрага кхоач. Дукъ зӀилбухен-малхбоалехьа Хайна-кертага кхаччалца да додаш, дӀахо юха а шоралца дӀадода. ЛакхагӀа дола бовхьаш да: Токарева лоам (707 м), МагӀалбик (652 м)[2].
Дукъ гӀумах-топпарах латт, цунна юкъе лёсса куце суглинокий тӀоанаш доахк. Босенашка — дерни ка бола ялат багӀа аре я. ДӀайха саьнгала хьасташ а да доахкаш.
Тийрка довкъа гӀинбухера босе (орц) Горячеводски минеральни хиний хьаст болаш эттад.
Белгалдаккхар
- ↑ Поспелов, 2008, оа. 438.
- ↑ 1 2 Рыжиков, 1980, оа. 14.
Литература
- Поспелов Е. М.. Географические названия России : [рус.] : топонимический словарь. — М. : АСТ; Астрель, 2008. — 523 с. — ISBN 978-5-17-054966-5.
- Рыжиков В. В., Зоев С. О., Гребенщиков П. А. Чечено-Ингушская АССР. — 2. — Гр.: Чечено-Ингушское книжное издательство, 1980. — 168 с. — 5000 экз.
- Терский хребет // Большая советская энциклопедия : [в 66 т.] / гл. ред. О. Ю. Шмидт. — 1-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1926—1947.
ТӀатовжамаш
- Тийрка аргӀа — Доккха советий энциклопеди чура статья.