Артиста ди
| Артиста ди | |
|---|---|
 | |
| Тайпа | Болхговзала |
| Оттадаьр | РФ Доалче |
| Дезду | шер-шера |
| Таьрахь | наджгоанцхой бетта 17 |
Артиста ди (День арти́ста) — болхговзала цӀей да Эрсече, 2025 шера кӀимарса бетта чӀоагӀдаьд. РФ театрий къахьегамхой юкъарлон тхьамада Владимир Машкова дага а деха хьадаьд из. ЦӀей дездара таьрахь дувзадаьд актёрий пхьоарала система хьаяь вола Константин Станиславски ваьча денза[1]. Из цӀей болхговзала лоархӀаш да мукъамхоштеи, ашархоштеи, кино а, театра а цирка а артисташтеи[2].
РФ товшхала министерство ведомственни нормативни акт арахеца дезаш я, из соцам дӀачӀоагӀбеш[3].
Тархьар
Эрсече духхьашха 1917 шера дӀадихьад Эрсий театра актёра ди, из дӀадихьараш Эрсий театральни юкъарле хиннай театр дегӀайоалаяра́и къе боахкача актёрий гадаккхара́и[4].
2024 шера оагӀой бетта юхье Владимир Машковс РФ театра къахьегамхой союза секретариата дӀашеръяь йолча заседане тӀа Артиста ди кхолла кховдам бир. Цо аьнначох: «из ди белгга хургда театральни юкъарлен чухьа. Цун цӀи цаховш хержаяц: театральнии, мукъамеи, циркеи, эстрадеи, киноисбахьалени областашка доккхийча карагӀдаьннарех а толамех а телаш йолча халкъа а дукха дика хӀамаш карагӀдийна а артист яхача званий цӀерашкара йоагӀа из»[5].
Иштта Машковс белгалдаьд, укх хӀаманца Мария Савинай а Театральни юкъарлен а тархьаре хинна инициатива меттаоттае РФ СТД лерхӀаш йолга, Актёра дийнахьа шера цкъа артисташа спектакль луча хана, цох хьагулдаь ахча Санкт-Петербурге хьалхара Сценай ветераний цӀа хьалдоттара дӀа а дохийташ[5].
Актёрий кхыдола цӀейнаш
Маьцхали бетта 26-ча дийнахьа дерригача дунен тӀа, Эрсече чу а лоацаш, дезду III бӀаьшера ваьхача ширача Рума актёра Генезий Римскечун дагалоацама оттадаь дола Къамашта юкъера актёра ди. ЖӀаргахой буста а бусташ сцена тӀа, из роль ловзаеш сов кӀоаргга чуваьнав из цу хана керда хиннача цу жӀаргахой дин чу, юххера из ди хьатӀайца ше жӀаргахо хьахиннав цох, из дӀакхайкадаь хиннад цо наха духьала латташ, тӀаккха хьалъэлла вийна хиннав. ТӀехьагӀа канонизаци яь хиннай цунна, хӀаьто актёрийи, мукъамхойи, эпилептикийи йоаккхо еш ва аьнна тӀа а ийцав[6][7].
Белгалдаккхар
- ↑ В России 17 января будет отмечаться День артиста, Interfax.ru (3 маьцхали 2025). Техкад укх дийнахьа: 14.01.2026.
- ↑ В России 17 января будут отмечать новый праздник — День артиста, Коммерсантъ (3 маьцхали 2025). Техкад укх дийнахьа: 3.08.2025.
- ↑ В России будет отмечаться День артиста. government.ru (3.08.2025). Хоам хьаийца таьрахь: 3.08.2025.
- ↑ День русского актера. Проект 1917 (неопр.). project1917.ru. Хоам хьаийца таьрахь: 14.01.2026.
- ↑ 1 2 Машков предложил учредить День артиста, TACC. Техкад укх дийнахьа: 14.01.2026.
- ↑ Генесий Мим. www.pravenc.ru. Хоам хьаийца таьрахь: 3.08.2025.
- ↑ Catholic Encyclopedia: Genesius (ингал.). www.newadvent.org. Хоам хьаийца таьрахь: 14.01.2026.