Владимир Путинацара «нийсса така» (2024)

Рувики материал
Владимир Путинацара «нийсса така» (2024)
Эрсечен Президент Владимир Путин «нийсса така» йодача юкъа (2024)
Эрсечен Президент Владимир Путин «нийсса така» йодача юкъа (2024)
Хьалхара дӀайихьа таьрахь ОагӀой бетта 24-гӀа ди, 2001 шу
ДӀаяхьара частота хӀара шера
Организатор Эрсечен Президента администраци
Сайт москва-путину.рф

Владимир Путинацара «нийсса така» (2024) — нийссача такаца хетта а йола, хӀара шера хулаш йола Эрсечен Призидента Владимир Путина пресс-конференци я. Фега хиннай 2024 шера оагӀой бетта 19-гӀча дийнахьа, 4 сахьатаи 27 минотаи[1][2]. Телефонацеи, СМС-хоамашцеи, дуненмаза чугӀоллеи наха дӀачутийна хаттараш 2,5 миллионал совгӀа хиннад[3]. Трансляцега 17 млн саг хьажав[4].

Кийчо яр

«Нийсса така» тӀа хьаахийтача хаттарашца керттера темаш йовза венав Владимир Путин (2024)

2024 шера оагӀой бетта 8-гӀча дийнахьа 00:00 сахьатагара денз оагӀой бетта 19-гӀча денга кхаччалца йоазонца дӀаяздаьи видеоца дӀаяздаьи Эрсечен президентага тела хаттараш хьатӀаийдаьд лаьрххӀа йолча мобильни приложене чугӀоллеи, СМС-хоамашцеи, телефонацеи, «ВКонтакте»-и «Одноклассники»-и социальни мазашка гӀоллеи, иштта moskva-putinu.ru (москва-путину.рф) яхача сайта тӀа а[5].

2024 шера «Халкъа фронта» штабе йолча call-юкъарчен болхлоша духхьашха пайда ийцаб Ӏаламца йоацача интеллектах, бӀорахоша деча кхайкаралашта анализ ергйолаш. GigaChat нейромазо классификаци яьй социальни мазашка долча хоамаштеи, аудиохоамаштеи SMS-аштеи хержа хиннача темашка гӀолла[6].

ОагӀой бетта 11-гӀча дийнахьа Владимир Путин Москве «Сбера» юкъерча офисе вена хиннав, ИИ сфере керда хьаяьча хӀамай гойтамага хьажара духьа. GigaChat-о паччахьалкхен даьга дӀахьекхар эггара дукхагӀа малагӀа проблемаш белгалъяьхай наха шоай хьатӀаахийтача хаттарашка:

Ясно, к каким вопросам, нужно готовиться, каких большинство: качество и доступность жилья, транспортная инфраструктура, медицина, госструктуры и организации, пособия[7].

ОагӀой бетта 19-гӀча денга дагардаьчох тайп-тайпарча форматах хьадайта хаттараш 2,5 миллионал совгӀа хиннад[3]. Эггара дукхагӀа кхайкаралаш даьраш Юкъереи, ГӀинбухен-Малхбузереи ЗӀилбухереи федеральни округаш хилар[8].

2024 шера хоадам

Фега хиннача керттерча темаех хиннай Эрсечен социальни политика (хаттарий 20%), фусамца (ваха моттигаца) дувзаденна хаттараш (9%), экономикаца дувзаденна хаттараш — (9%), унахцӀено лораярца дувзаденна хаттараш (8%), ЖКХ-ца дувзаденна хаттараш (8%), СВО-ца дувзаденна хаттараш (6%)[9].

Экономика

Студия прямой линии 2024 года.jpg

Экономкан 2024 шера долча хьала́ паччахьалкхен дас экам балар «стабильное и надёжное» аьнна, ВВП 3,9% алсамъялара́ оценка а луш, иштта 2025 шера 2,5% алсамъяларах прогноз а еш. Европерча Союзе (2024 шера ВВП вӀалла алсам ца йоалаш) йолча ситуацеца вӀашидистар цо, иштта Хетта Америкерча Штаташка йолча ситуацеца а (6% гаргга). Къаьстта белгалдаьккхар Эрсече цӀаккха хиннадоацача боараме балхазал лохаялар (2,3%). Иштта Владимир Путина белгалдир Россе Федерацен промышленноста оахамаш лоадам болаш алсамдалар а, мехка кортамукъале чӀоагӀъялара из белгало хилар а[9].

2024 шера эттача 9% инфляцех лаьца хетар оалаш, президента белгалдаьккхар, цун объективни бахьанаш долаш мо, иштта субъективни а бахьанаш хилар[9]. Объективни бахьанех да:

  • Эрсече потреблени алсамъялар;
  • логистиканна Ӏаткъаш дола дунен маьхаш айдалар.

Субъективни:

  • ключевой ставкаца ювзаенна йоаца инфляценна Ӏаткъаш йола кечалаш ханнахьа Центробанко цалелаяр;
  • Россе Федерацен Правительствоно цхьацца йола отраслеш дегӀайоалаеш ший ханнахьа болх ца бар[9].

Къаьстта президента экам балар Эрсечен кердача регионий экономикан хьала́, цо белгалдаьккхар йоал гулъяра алсамдалар ЛНР-е (90% айдалар), ДНР-е (79%), Херсонскии Запорожскии областашка (200%).

СВО

СВО хьалах долча хаттарах жоп далалехь Владимир Путина дийцар, Форда гӀашлой эскара 155-гӀча къаьсттача гварде бригадан бӀухоша шийна шоай байракх еннай аьнна, студе чу хьайоаржае аьлар цо из, иштта ловца а баьккхар царна аьттув а, котало а, гӀаьхь-маьрша цӀабахкар а ловш. Паччахьалкхен дас аьнначох, хӀара дийнахьа салтий гаьнабовлаш латт деррига фронта така мел да, «йиъ саьна километрашца» лаьтта мукъадоаккхаш[9]. Эрсечен доазонгара ВСУ дӀагаьна майа йоаккхаргья аьнна хаттар деннача Курски областерча яхархочунца къамаьл деш, Президента аьлар, «ребята воюют, прямо сейчас идёт бой», кхы а тӀатехар «мы точно совершенно их выбьем» аьнна[9]. Курски областе тӀера чуяйта техника дукхагӀа хилар 2023 шера фронт мел я йохаяьча танкел а, БМП-ал а, иштта кхыйолчал а аьнна белгалдир россе хьалххочо. Владимир Путина аьлар зе мел хинна йола бӀорахойи социальнии объекташ юхаметтаоттаергья, шоай цӀеноех, квартирех баьнна болча наха керда фусамаш хьаэцара́ сертификаташ лургда. Цу гӀулакха 108 млрд сом хьожадаьд. Иштта хьоадир Херсонскии Запорожскии областаш, ЛНР, ДНР меттаоттаярах лаьца. Къаьстта, кхаь шера цу регионий наькъий маза нормативни хьале оттабергба аьлар, Азов-форда гоннахьа биъ така бола кольцевой трасса а булларгба аьлар[10]. ХӀанзехьа меттаоттаяьй социальни хьожадар а фусамех а йола 20 эзар совгӀа объект[9].

Владимир Путин в ходе прямой линии 2024.jpg

СВО юкъе болча салташта КТО доакъашхой статус йоацаш, хила ма еззара тӀема гӀулакхий доакъашхой статус яларах долча хаттарех а шийна хетар аьлар президента. Из гӀалат тоадергда аьлар цо, салташта царна доагӀаш дар дӀалургда а аьнна: «всё, что причитается, пересчитаем задним числом»[9].

Иштта, Владимир Путина аьлар СВО дӀайолаярах бола соцам хьалхегӀа бе безаш бар, цунна кийчо е а, тӀаккха аьлар, спецопераци йодача кхаь шеро ше мишта хийцав а:

«Я стал меньше шутить и почти перестал смеяться»[9].

Стратегецара кхерамзле

«Орешник» яха ракет юхатоха мог НАТО эскара́, аьнна малхбузехьарча СМИ баь болча хоамах лаьца шийна хетар оалаш, Владимир Путина хьийхар эксперимент оттае:

Пусть Запад и Украина определят район в Киеве, сосредоточат там все свои системы ПВО, мы туда ударим «Орешником», а они попробуют его перехватить, и посмотрим, что будет[9].

Цу БРСД ракетах ишта цӀи фу бахьан долаш тиллай аьнна хаьттача, президента жоп делар: «Честно? Не знаю» — аьнна[10].

Международная повестка

«Нийса така» додача юкъа Владимир Путин жоп делар актуальни йолча дунен къамашта юкъерча повесткаца дувзаденнача хаттаршта. Масала, цо аьлар ше хӀанз а вӀашагӀкхийттавац Шаьмен хинна волча президентаца Башар Асадаца, из Москве хьавеначул тӀехьагӀа, иштта белгалдир, Эрсечено Шаьме лийрхӀар кхоачашдаьлга, хӀана аьлча РФ мехка нидзо духьале йир цига «террористически анклав» хьахилара́[9]. «Россия не достигла целей СВО, теряет генералов, ослаблена» яхаш NBC репортёра аьннар доашхаш, президента аьлар, Эрсече тӀеххьарча шерашка ший экономика а, суверенитет а, духьале е могаш хилар а чӀоагӀдаьлга:

Вам очень бы хотелось, чтобы Россия была в ослабленном положении, но я придерживаюсь другой точки зрения[10].

.

Белгалдаккхар

  1. Прямая линия и пресс-конференция Путина длились почти 4,5 часа - Российская газета, Российская газета (19 оагӀой 2024). Техкад укх дийнахьа: 20.12.2024.
  2. Прямая линия Путина состоится 19 декабря, РИА Новости (06.12.2024). Техкад укх дийнахьа: 6.12.2024.
  3. 1 2 На прямую линию с Путиным поступило более 1,8 миллиона обращений, РИА Новости (18.12.2024). Техкад укх дийнахьа: 19.12.2024.
  4. Дешаш белгалдахара гӀалат Неверный тег <ref>; для сносок :4 не указан текст
  5. 19 декабря в 12:00 по московскому времени в эфир выйдет программа «Итоги года с Владимиром Путиным», Президент России (07.12.2024). Техкад укх дийнахьа: 8.12.2024.
  6. В call-центре прямой линии Путина рассказали об анализе обращений с помощью ИИ, Известия (10 оагӀой 2024). Техкад укх дийнахьа: 10.12.2024.
  7. ИИ подсказал Путину, к каким вопросам на прямой линии уже можно готовиться, РИА Новости (11.12.2024). Техкад укх дийнахьа: 11.12.2024.
  8. Число обращений на прямую линию Путина превысило полмиллиона, РИА Новости (12.12.2024). Техкад укх дийнахьа: 12.12.2024.
  9. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Итоги года с Владимиром Путиным, Президент России (19.12.2024). Техкад укх дийнахьа: 19.12.2024.
  10. 1 2 3 Итоги года с Владимиром Путиным. Онлайн-репортаж, РИА Новости (19.12.2024). Техкад укх дийнахьа: 19.12.2024.