Иордане метташ
Иордане метташ — Иорданхой ХӀашимий Паччахьалкхен бахархоша дувцаш долча меттайи диалектийи гуллам.
Иордане официальни мотт Ӏарбий мотт ба[1](1952-ча шера наджгоанцхой бетта 8-ча дийнахьарча Иордане конституце шоллагӀча лустамо яхачох). Ӏарбий мехкашка дилла́ хулаш йола диглосси я Иордане: официальни декхараш кхоачаш деш фусхьа лелабу, вешта вахаш-лелаш леладеш дараш Ӏарбий метта тайп-тайпара диалекташ я. Ӏарбий мотт бувцараш Ӏарбий-иорданхой хиларал совгӀа, иштта мехка дахаш дола кагий къамаш а да (черсийи, эрмалойи кхыбараши), царна шоллагӀа мотт ба из[1].
Иордане бувцача Ӏарбий метта тайпа да Ӏарбий метта малхбоалехьарча диалектий тоабан шаьмахой-палестинхой кӀалтоаба́ юкъейодаш йола палестинхой-иорданхой диалект (3,5 млн бувцархо, ISO 639-3: ajp). Цхьаболча тохкамхоша Палестинерча Ӏарбийи (Иордане бахархошта юкъе ахнел дукхагӀбараш палестинхой ба) иорданхойи диалекташ къаьстта ши диалект я яхаш къоастаю царех хӀараяр. Мехка малхбоалехьа яхаш йоккха тоаба я (700 эзар саг) бадой диалекташ ле́еш (малхбоалехьара мисарен е шаьма бадой диалект, ISO 639-3: avl). Иордане гаьннарча малхбоалехьа кагийча пхьешкеи юрташкеи 50 эзар хиллал саг ва Ӏарбий метта неджда диалект лееш (ISO 639-3: ars)[2].
Ӏарбий меттал совгӀа иштта ледеш кхыдола метташ а да[2]:
- гӀаьбартой-черсий мотт: 56 000 саг ва Ӏамман, Сувейле, Ар-Русойфайт, Аз-Заркъоаъ яхача пхьешка (2005).
- аьдагӀий мотт: 44 300 саг (1986).
- малхбузехьара эрмалой мотт: 8000 саг (1971).
- домари мотт: 4 910 саг (2000).
- нохчий мотт: 3 000 саг хиллал, бувцаш ба 2—3 юрта аьдагӀийи Ӏарбийи метташца эбеш.
Белгалдаккхар
- ↑ 1 2 Ian J. Bickerton. Jordan // Encyclopædia Britannica Online. — 2015.
- ↑ 1 2 Jordan (ингал.). Ethnologue. Хоам хьаийца таьрахь: 25.08.2015. Архиваци яьй 8.09.2015.