Наха хьаяь корсам

Рувики материал
Оптически хьоасех хьаяь йола таръяь корсам

Наха хьаяь йола корсам (эрс: Искусственная ёлка) — Керда шу дездеча хана лелаеш йола корсама кепе йола конструкци я. Эггара хьалха наха хьаеш хинна корсамаш хиннай дахчах яь, пирамидай хьисапе, е оалхазарий бедаргех яь. Шаккха корсам хьаяьраш немций ба. ХӀанзара корсамаш поливинилхлоридах яь я; кхыча кхоачамах яь а я — масала, кӀалах е оптически хьоасех.

Тархьар

Эггара хьалха таръяь корсамаш лелае болабеннаб Немций мехка XIX бӀаьшера[1][2], цхьабакъда кхы а хьалхагӀа хьаяь экземпляраш а йолаш я[3]. Уж хьаеш хиннай баьццара басар даьча гӀажа бедаргех[1]. Немций мехка хьу дӀаяккхара́ раьза ца хилар гойташ йола немций духьале хиннай баьццара бедаргех корсамаш е болабалар[2][4]. 1880-ча шерашка хьаяь йола корсамий чӀоагӀа цӀихеза хиннай XX бӀаьшу долалуча хана[4]. Цул тӀехьагӀа хьаяь корсамаш яьржай Хетта Америкерча Штаташка[5][6].

США хьаяьча корсамашкара доагӀа рождественски корсамаш лелаяр[3]. Уж хьалхара гаьнаш дахчах яь хиннай, пирамидай хьисапе, гаьна кеп кхоллаш, е кӀерама хьисапе. Уж хьаяьр ва Вифлей (штат Пенсильвани) 1747-ча шера[7].

1930-ча шера ADDIS яхача компане вӀашагӀъеллай чӀоагӀа гом бола корсам, из корсам корсах тара бола чӀоагӀа чо болаш хиннай. Из корс хьаяь хиннай баьццара басар а даьча, цӀено́ еча лелаеш йолча ёршикаш хьаеш долча, хьайбай тханах доаккхаш долча чох. Цу тайпара йола корсамаш лелаяьй дӀахо дӀайодача хана[8].

1958-ча шера Чикаго арахеца болабеннаб кӀа́лах яь дото бесса корсамаш. Цу тайпара корсамаш кхыча мехкашка дӀачукхахьийтай, цу мехкашта юкъе хиннай СССР а[8].

КӀа́лах йолча корсамий моттиг дӀалаьцай пластмассах йолча корсамаша.

СССР цӀихеза хиннай Загорски Ловзоргий института (хӀанз Ловзоргий Сергиево-Посадий институт) говзанчаша 1959-ча шера арахийца йола асинтетически корсамаш.

Ха мел йода болх эрга мел боалла уж корсамаш дийнача корсамашта тарагӀа хулаш хиннай[9].

Корсамий тайпаш

Бедаргех

Бедаргех яь йола таръяь корсам

Баьццара басар даь гӀажа бедаргаш аьшкасаьргах яьча ткъовронех дӀатӀалувтаеш, хьаеш хиннай бедаргех йола корсамаш[5]. Уж тайп-тайпара лакхал долаш хиннай: 1920-ча шерашка универмагах йохкаш хиннача шин дюймах хиннача лохачаргара йолаенна 98 дюймах йолча йоккхагӀъярашка кхаччалца[6]. ДукхагӀа йолча хана ткъовроний юхьигашка комарий хьисапе кӀерамлелабергаш Ӏоэхкаш хиннай[5]. Ткъовронаш нийлха ягӀар бахьан долаш, кӀерама цӀерах лотаялара кхерам кӀезигагӀа хиннаб, цул совгӀа цар тӀа ловзоргаш хьалъэхка аттагӀа хиннад[5]. Лелаеш атта хиннай, хӀара шера ийе ца езарах а цул совгӀа йокъаенна Ӏоежа корс гулае ца езарах а[10].

Белгалдаккхар

  1. 1 2 Forbes, Bruce David. Christmas: A Candid History, (Google Books // Wayback Machine архиве дӀадилла шоллар (29.07.2016)), University of California Press, 2007, pp. 121—22, (ISBN 0-520-25104-0)
  2. 1 2 Hewitt, James. The Christmas Tree, (Google Books // Wayback Machine архиве дӀадилла шоллар (23.06.2016)), Lulu.com, 2007, pp. 33—36, (ISBN 1-4303-0820-6).
  3. 1 2 Perkins, Broderick. «Faux Christmas Tree Crop Yields Special Concerns Архиве диллад 2008 шера тов 8 дийнахьа.», Realty Times, December 12, 2003, accessed December 15, 2008.
  4. 1 2 John, J. A Christmas Compendium, (Google Books // Wayback Machine архиве дӀадилла шоллар (20.07.2014)), Continuum International Publishing Group, 2005, p. 129, (ISBN 0-8264-8749-1).
  5. 1 2 3 4 Marling, Karal Ann. Merry Christmas!: Celebrating America's Greatest Holiday. — Harvard University Press, 2000. — P. 58—62. — ISBN 0674003187.
  6. 1 2 Silverthorne, Elizabeth. Christmas in Texas, (Google Books // Wayback Machine архиве дӀадилла шоллар (5.03.2022)), Texas A&M University Press, 1994, p. 62, (ISBN 0-89096-578-1).
  7. «Christmas Tree Traditions // Wayback Machine архиве дӀадилла шоллар (4.07.2010)», University of Illinois Extension, accessed December 15, 2008.
  8. 1 2 Искусственные ёлки: когда появились, история, где находится старейшая в мире. dp.ru (12.12.2022). Хоам хьаийца таьрахь: 21.11.2024.
  9. Елка новогодняя искусственная. Подробное описание экспоната, аудиогид, интересные факты. Официальный сайт Artefact. ar.culture.ru. Хоам хьаийца таьрахь: 21.11.2024.
  10. Marling, Karal Ann. Merry Christmas!: Celebrating America’s Greatest Holiday, (Google Books // Wayback Machine архиве дӀадилла шоллар (5.03.2022)), Harvard University Press, 2000, pp. 58—62, (ISBN 0-674-00318-7).