Палестинхой къамаца барт хилара Къамашта юкъера ди

Рувики материал
ООН поштан марка.
Палестинхой къама бокъонашта хетаяь я. 1981 шу.
Тохкаш нийсбаь лустам

Палестинхой къамаца барт хилара Къамашта юкъера ди (эрс: Междунаро́дный день солида́рности с палести́нским наро́дом, ингал: International Day of Solidarity with the Palestinian People, фер.  Journée internationale de solidarité avec le peuple palestinien) — ООН дагалоацама таьрахь да[1], хоадам баь боацача Палестинай паччахьалкхен проблемаи палестинхой къама бокъонаштеи хетадаь. ООН Генеральни Ассамблеян резолюцеца дӀачӀоагӀдаьд из 1977 шера оагӀой бетта 2-гӀча дийнахьа[2]. Дездеш да хӀара шера лайчилла бетта 29-гӀча дийнахьа[3].

Ер дагалоацама ди цхьатарра нийслу ООН Генеральни Ассамблеян A/RES/181(II) «Палестинай хургдола доалче» яхаш резолюци тӀаийцача денца — 1947 шера лайчилла бетта 29-гӀча дийнахьа[4], иштта, из резолюци йовзаш я Палестина екъара ООН план яхача цӀерах[5][6].

Тархьар

Керттера лустам: Палестина екъара ООН план
Керттера лустам: Байтулмакъдиса политически статус

1947 шера лайчилла бетта 29-гӀча дийнахьа ООН Генеральни Ассамблейо тӀаийцай мандата кӀаларча Палестинах лаьца долча хаттарех йола резолюци (A/RES/181 (II)). Цу документа чу рекомендацеш хиннай Ӏарбийи жугтийи шин паччахьалкхенна Палестина Ӏоекъара планах лаьцаи, ООН урхалдеш Байтулмакъдиса́ лаьрххӀа йола дунен къамашта юкъера раж дӀаоттаярах лаьцаи[4].

Жугтий агентство, цу хана Жугтехьен хургвола хьалхара премьер-министр Давид Бен-Гурион керте а волаш, официально гадаьккхар цу плана[7]. Палестине бахаш хинна жугтий — ишув — иштта, раьза бар из резолюци тӀаэцара́, хӀана аьлча, Жугтий мохк кхоллара наькъа тӀа лоадам болаш бар гӀа бар из царна[8].

Амма Палестинера Ӏарбий а, Ӏарбий мехкаша ООН Генеральни Ассамблея баьча цу соцама белггала раьза хиннабац, цу плано палестинхой бокъонаш йохаеш я аьнна[9][10]. Резолюци тӀаийцача денна тӀехьадоагӀача, лайчилла бетта 30-гӀча дийнахьа палестинерча Ӏарбаштеи жугташтеи юкъе довнаш чӀоагӀделар[11], хӀаьта тӀехьагӀа (1948 шера) Ӏарбий-жугтий тӀом хьейр. 1949 шера кӀимарса бетта 20-гӀча денга кхаччалца хиннаб из[12][13].

ТӀема чаккхенга кхаьчача хана жугтий паччахьалкхе Израиль официально хьаяьй, ООН юкъе бокъо йола доакъашхо санна тӀа а ийцай[14]. ХӀаьта, Палестинайга цун мо нийсса ООН юкъе статус хӀанза а йолаш яц. Палестинхой къаман бокъоний викал йола Палестина Мукъаяккхара Организаценна ООН юкъе зембоаккхачун статус духхьашха еннай алхха 1974 шера[15]. Палестинай паччахьлкхе ООН дарже официальни къоабалъяр хиннад алхха 2012 шера, ООН доакъашхо йоацаш амма цунна юкъе паччахьлкхен-зембоаккхачун статус Палестинайна яларах лаьца йола Генеральни Ассамблеян A/RES/67/19 номер йола резолюци тӀаийцача хана[16][17][18].

Палестинхой къамаца барт хилара Къамашта юкъера ди дӀачӀоагӀдаьд ООН Генеральни Ассамблеян резолюцеца 1978 шера (A/RES/32/40 B). Резолюце чу ООН Генеральни секретарага дехар да палестинхой бокъонех йола лаьрххӀа йола тоаба хьае аьнна. Цу тоабан декхарех цаӀ Палестинхой къаман дӀайоахалуш йоаца бокъонаш къоачашъярах йолча комитетаца цхьана ер ди хӀара шера дездар хила деза а аьнна[2]. ЛаьрххӀа йола тоаба кхоллар (тӀехьагӀа цох Палестинхой бокъонех йола отдел хьахиннай ООН Секретариата юкъе), дагалоацама таьрахь дӀаоттадар а, вӀаштӀехьдаьккхад Палестинхой къаман дӀайоахалуш йоацача бокъонех бола хоам дӀахьабоаржабара́ гӀо хургдолаш: юхабахкара бокъонна а, шебелгалбахара бокъонна а, къаман кортамукъаленна а[19].

Белгалдаккхар

  1. ↑ Памятные даты. ООН. Хоам хьаийца таьрахь: 29.11.2023.
  2. ↑ 1 2 Резолюция A/RES/32/40 B. Вопрос о Палестине. ООН (2.12.1977). Хоам хьаийца таьрахь: 29.11.2023.
  3. ↑ Commemoration of the International Day of Solidarity with the Palestinian People (ингал.). UN Web TV (29.11.2023). Хоам хьаийца таьрахь: 29.11.2023.
  4. ↑ 1 2 Резолюция A/RES/181(II). Будущее правительство Палестины. ООН (29.11.1947). Хоам хьаийца таьрахь: 29.11.2023.
  5. ↑ Планы раздела Палестины — Электронни жугтий энциклопеде чура статья
  6. ↑ План ООН по разделу Палестины. Кругосвет. Хоам хьаийца таьрахь: 29.11.2023. Архиваци яьй 27.01.2009.
  7. ↑ Jewish Agency Accepts Partition Plan (неопр.). Center for Israel Education. Хоам хьаийца таьрахь: 29.11.2023.
  8. ↑ Walid Salem. Legitimization or Implementation: On the UN Partition Plan The Paradox of the 1947 UN Partition Plan (ингл.) // Palestine-Israel Journal. — 2002. — Vol. 9, no. 4.
  9. ↑ Statement by the Arab League upon the Declaration of the State of Israel (May 15, 1948) (ингал.). Middle East Gateway. Хоам хьаийца таьрахь: 15.05.2018. Архиваци яьй 11.03.2012.
  10. ↑ Документ S/745. Каблограмма Генерального секретаря Лиги арабских государств на имя Генерального секретаря ООН. 15 мая 1948 г. Генеральная Ассамблея. ООН. Хоам хьаийца таьрахь: 15.05.2018. Архиваци яьй 21.02.2019.
  11. ↑ Benny Morris. 1948: A History of the First Arab-Israeli War (ингл.). — Yale University Press, 2008. — P. 75—112. — 544 p.
  12. ↑ Benny Morris, 2008, оа. 180—272.
  13. ↑ Arab-Israeli wars (ингал.). Britannica (12.10.2023). Хоам хьаийца таьрахь: 29.11.2023.
  14. ↑ 1947: The international community says YES to the establishment of the State of Israel (ингал.). Israel Ministry of Foreign Affairs. Хоам хьаийца таьрахь: 29.11.2023.
  15. ↑ Observer status for the Palestine Liberation Organization A/RES/3237(XXIX). ООН (22.11.1974). Хоам хьаийца таьрахь: 29.11.2023.
  16. ↑ Палестина получила статус государства-наблюдателя в ООН, что дальше? Новости ООН (30.11.2012). Хоам хьаийца таьрахь: 28.11.2023.
  17. ↑ Двусторонние отношения со страной Палестина. МИД России (2.06.2021). Хоам хьаийца таьрахь: 29.11.2023.
  18. ↑ Сапронова М. А. Новый статус Палестины. МГИМО (23.01.2013). Хоам хьаийца таьрахь: 29.11.2023.
  19. ↑ Подходы с целью обеспечения практического осуществления палестинским народом своих неотъемлемых прав. ООН (1986). Хоам хьаийца таьрахь: 29.11.2023.
Хьаст — «https://inh.ruwiki.ru/w/index.php?title=Палестинхой_къамаца_барт_хилара_Къамашта_юкъера_ди&oldid=126499044»