Третьякова галерея
| Паччахьалкхен Третьякова галерея | |
|---|---|
| | |
| Йилла таьрахь | 1856 шу |
| Основатель | Павел Михайлович Третьяков[d][2] |
| Йола моттиг | |
| Адрес | Москва, Лаврушинский урам, 10 |
| Посетителей в год | |
| Директор | Елена Проничева[1] |
| Сайт | Официальный сайт |
| Статус |
|
|
Проблемы с <mapframe>:
|
|
Паччахьалкхен Третьяко́ва галере́я (эрс: Госуда́рственная Третьяко́вская галере́я) — Москвера исбахьален музей я, 1856 шера Павел Третьяков яхача таьргхочо хьайийла.
Галереяй тархьар лоархӀ 1856-ча шера денз — П. М. Третьякова ийцараш каьхаташкахьа дӀачӀоагӀдаьча хана денз; 1867-ча шера из хьайийлай хьежархошта, 1892-ча шера Москвай доалахьа дӀаеннай. ДӀалуча хана цу чу хиннад 1276 сурти, 471 хьалдолланза дола сурти, сийлинги, арахьарча пхьараша даь 84 сурти[8]. 1917-ча шера революци яьнначул тӀехьагӀа къаман кепе йийрзай галерея. 1985-ча шера Паччахьалкхен ГӀирман галерея Третьякова галереяца вӀашагӀтехай, цох хьаяьй Юкъерча суртанчий цӀенца йола керда Третьякова галерея. Лаврушински урама тӀа йолча гӀишлон чухь ширача хана даь сурташ хиннад[8].
2018-ча экспозици лаьттай 180 000 совгӀа XI—XX бӀаьшерашкарча хьокхамах[8]. Музей я 1906-ча шера еттача гӀишлон чу — из паччахьалкхено лораеш йола федеральни лоархӀам бола объект я[9].
Тархьар
Галерея оттар
Музей хьаеш оарцагӀваьннар ва промышленник а меценат а Павел Михайлович Третьяков. Ший вешийца Сергейца цо вӀашагӀъеллай Костромера гета хӀамаш хьаеш йола мануфактура. Цул тӀехьагӀа вежарий болабеннаб дийна сурташ гулде: Павела гулдеш хиннад эрсий суртанчий балхаш, хӀаьта Сергея малхбузехьарча Европера пхьарий сурташ гулдаь[10][11][12][12].
Галерея хьахинна ха лоархӀ 1856 шу, Третьяков Павла эрсий суртанчий ши сурт ийца ха: Николай Шильдера «Искушениеи», Василий Худякова «Стычка с финляндскими контрабандистамии»[13][14].
Сурташцара чам болаш хилар бахьан долаш, са кхыйола уйла хила а йиш яцар, сурташцара чам бола хьежархо атта тӀакхоачаргвола исбахьален че кхолларал совгӀа. Къаман чам хургбола галерея хьае чам ба са, эрсий суртанчий сурташ хургдола галереяПавел Третьяков[15]
1862-ча шера Третьяковс ийцаб «Сельский крестный ход на Пасхе» яха Перов Василия болх. Кераста дина духьала сатира цу тӀа хьахекха хилар бахьан долаш полисхой болхлой дукха хаттараш хиннад[16]. ДӀахо долхача шерашка галереянна юкъедахад дӀа-юха ихача суртанчий балхаш: «Пётр I допрашивает царевича Алексея Петровича в Петергофе» (Николай Ге), Шишкин Ивана сурташ, Алексей Боголюбова, Михаил Клодта, Константин Савицкичун, Архип Куинджичун, Карла Гуна сурташ. Музей отташ къахьийгачарех ва Крамской Иван[8][12].
Эггара хьалха хьоахаде доагӀа Третьяков Павла духхьал заман исбахьален балхаш гулдеш мара ца хинналга. Из ханал цӀаккха тӀевисавац, хьалхаваьннавецебывшая директор Третьяковской галереи Зельфира Трегулова[17]
1867-ча шера Третьякова хьайийлай Лаврушински урамах музей, «Московская городская галерея Павла и Сергея Третьяковых» аьнна цӀи а тилла. Цу чу хиннад 1276 сурти, 471 хьалдоллаш доаца сурти, 10 сийлинги, иштта арахьарча пхьарий 84 болхи[18][8]. Лев Толстойс хьалхадаккхарца Третьякова ийцад Ӏаьдало тӀаэцанза дола Репин Ильяй «Иван Грозный и сын его Иван 16 ноября 1581 года», Ге Николая «Милосердие» яха сурташ. Цу хӀамо цензураца бола кхерам дӀабоаккхаш хиннаб цун[19].
1892-ча шера Третьякова Павла галерея дӀаеннай совгӀата Москвайна. Бахьан хиннад воша валар, цо ший боахам Москвайна лаьрхӀа хиннаб, хӀаьта Павла ший дакъа а цунца совгӀата дӀаденнад. Паччахьалкхен думас баьча соцамах Третьяков венна дӀаваллалца тӀахьажа оттаваь хиннав галереянна[10][18][20]. 1894-ча шера галерея дӀаялар бахьан долаш дӀайихьай эрсий суртанчий хьалхара кхетаче, цига къамаьл даьд суртанчас Ге Николая[8].
Гуллам вӀашагӀтохар
1860—1880 шерашка хьахиннай музея лард. 1872—1873 шерашка Перова Третьяков Павла лаьрхӀа сурташ дахкад: Фёдора Достоевскичуни, Тургеневеи, Погодин Михаилеи, Даль Владимиреи, оазархочун Майков Аполлонеи сурташ. Тургенева сурт хоза хийттадац Третьяков Павла[8][12]. Лев Толстойчун керта сурт дилла мара кхоаваь а хиннавац из, барзкъеи кхыйола дегӀа маьженаши шийна дагадоагӀачох йийхкай цо[8].
ДӀахо долхача шерашка Павла сурташ дайташ хиннад Ге Николайга: Герценеи, Салтыков-Щедринеи, Некрасов Николаяи, Костомаров Николаяи сурташ[8].
1884-ча шера галерее хьачуденад Репина «Крестный ход в Курской губернии» яха болх. Из сурт цо йоккхача зале дӀаоттадаьд, тӀехьагӀо хьачуденад кхыдола балхаш: «Отказ от исповеди», «Арест пропагандиста», «Народная воля». Цул совгӀа галерее хиннад Суриков Василия балхаш а: «Утро стрелецкой казни» ийца хиннад гойтаме 1881-ча шера[8][21].
1890-ча шерашка фонда юкъедахад хьаьнала къахьегаш бола нах тӀабола сурташ дахка суртанчаш: Ярошенко Николая «Кочегар», Касаткин Николая «Шахтёрка», «Смена», «Шахтёр-тягольщик» сурташи, Кузнецова балхаши[8].
ГӀишло йоттар
Эггара хьалха гуладаь балхаш Третьякова цӀагӀа хиннад. 1859-ча шера Третьяков вежараша Туркестана серех долча суртех хьаийца хиннаб 140 болх, иштта Верещагина Василия этюдаш а. 1860-ча шера гӀишло хьалйотта лаьрхӀа хиннад. ГӀишло йоттар болх дӀатӀаийца хиннаб архитектора Каминский Александра. 1874-ча шера цо шин гӀатах лаьтта гӀишло хьалъеттай[10].
1880-ча шера тӀехьагӀо гӀишло шеръяьй, йийтта залах латта Третьякова галерея шеръялар бахьан долаш. 1898-ча шера Третьяков Павел кхелхачул тӀехьагӀа гӀишло тоаяь хиннай, 1902—1904 шерашка гӀишлош вӀашагӀтехай[10]. ГӀишло йоттача гӀулакха хьалхалаьттав Василий Башкиров, гӀишло йотташ дӀадахар 30 эзар сом да[22].
Музей XX бӀаьшера
Третьяков Павел венначул тӀехьагӀа из доалахьа хиннай бӀаглокхарий совета. Совета юкъебахаб цӀихеза исбахьален болхлой: Валентин Серов, Илья Остроухов, Иван Цветков, Сергей Щербатов, Игорь Грабарь, царел совгӀа Боткин Александра дезал — Павла Третьякова йоӀ. 1904-ча шера денз совета доакъашхой диъ шера цкъа хержа хиннаб[10][18].
1905-ча шера революци хинначул тӀехьагӀа бӀарглокхарий совето баьча соцамах цу чу зал хьайийлай демократ-суртанчий сурташ долаш: Перов Василия, Крамской Ивана, Прянишников Иллариона, Репина Ильяй, Сурикова Василия, иштта кхыча исбахьалений болхлой балхаш[20].
1913-ча шера бӀарглокхара дарже эттав Грабарь Игорь, цо балхаш хьокхара аргӀа хийцай гойтамашка[10]. Цу шера хьоахадаь хиннад галереянна лаьрхӀа кхы а гӀишло йоттар. Совета доакъашхой шин даькъах бекъабеннаб: цхьан тоабо керда гӀишло йоттар къоабалдаьд, вожаш галерея меттахьа яккхар, кхычахьа дӀачуяхьар тӀаэцаш хиннабац, Третьяков Павела из къоабалдаь хургдацар яхаш. Петербургерча суртанчаша шоллагӀча тоабан оагӀув хьаллаьцаб. БӀарглокхарий совета доакъашхой иштта бекъабеннаб. Репина Петербургерча суртанчаша яхачоа тӀехьахиннав. Духьала вола Остроухова совета юкъеравала лаьрхӀад[8][20][22][23].
Революци хинначул тӀехьагӀа
1919-ча шера Третьякова галереянна юкъедахад Боровиковски Владимира «Александра Куракина» яха сурт, 1921-ча шера — «Вид соборной площади в Кремле» яха цун болхи, Фёдора Алексеева балхаши[8][13][20][23].
Третьякова галереянна хьалхашка даьгӀад Ленин Владимира оттадаь сийлинг, 1939-ча шера цун когаметта оттадаьд Сталина хетадаь сийлинг. 1958-ча шера сийлинг коа дӀачудаьккхад, галереянна хьалхашка «Футболисташ» яха сийлинг дегӀад[24][25].
1924-ча шера Третьякова галереянна юкъеяхай филиалаш: дийнача суртий товшхала культуран музей, Цветковски галерея, Иконаш язъяреи дийнача суртеи музей[8][26].
[[Файл:Stamp of Moldova md106cvs.jpg|thumb|150px|right|Щусева Алексея марка тӀара сурт, 2003 шу]1926-ча шера музея кулгалхочун дарже эттав архитектор Алексей Щусев[22][8][20][27].
1927—1935 шерашка хьатӀаеттай 16 гӀишло, проект оттаяьр хиннав ше Щусев. ХьатӀаеттача гӀишлон чу библиотека яьй, иштта Ӏилман отделил[8][13][26]
1925-ча шера Третьякова галереянна юкъеяхай Румянцевски музеяра исбахьален коллекци: Рокотов Фёдора, Левицки Дмитрия, Боровиковски Владимира, Тропинин Василия, Брюллов Карла балхаш[23][26] .
Советий ха
Сийлахь-Боккха Даьхен тӀом болабенначул тӀехьагӀа Третьякова галерея фонда дакъа Молотовеи Новосибирскеи эвакуировать яь хиннай. Деррига балхаш 17 шелон етта хиннад. ДукхагӀа болхлой тӀем тӀа хинна бале а, музея Ӏилман болх юхасоцаш хиннабац. Москва йоаккхаш тӀом эттача хана, Третьякова музей чӀоагӀа йоахаяь хиннай, 1944-ча шера мара тоае аьттув баьннабац. ТӀом дӀабаьнначул тӀехьагӀа экспозици яьй 1945-ча шера маьтсела бетта 17-ча дийнахьа[18][23].
1960—1970 шерашка цу чу дӀакхихьад 1920-ча шерара кхоллама гойтамаш: «Четыре искусства», «Союз русских художников», «Мир искусства», «Голубая роза», «Бубновый валет»[28]. Октябрьски революци хинначул тӀехьагӀа Третьякова галереяй фондашка нийсъеннай Кандински Василия композици «Картина с белыми лилиями»[29]. 2015-ча шера сурт дехкад Sotheby’s гойтаме 42 млн долларах[30][31].
1980—1992 шерашка Третьякова галереянна хьалхалаьттав суртанча Королёв Юрий. 1983-ча шера доладаьд гӀишлон балхаш, болх бе йоалаяьй депозитарий — сурташ тоадеш йола пхьоалеш. ТӀехьагӀо керттера гӀишло тоае болабеннаб Виноградски Игоря, Астафьева, Климова архитекторий проектах.1989-ча шера зӀилбухегахьара хьалъеттай керда корпус, цу чу яьй конференц-зал, хоама-дагардара юкъ, берий студи, гойтама залаш. «Инженерный корпус» аьнна цӀи тиллай гӀишлонна[32].
1985-ча шера ГӀирмера Паччахьалкхен суртий галерея Третьякова галереяца вӀашагӀтехай, цхьана музеяй комплекс Керда Третьяковка хьаяьй, Суртанча юкъера цӀа юкъедолаш[18][13].
1986—1995 шерашка Третьякова галерея дӀакъайла хиннай[32][23].
ХӀанзара ха
2016-ча шера Третьякова галерее Серов Валентина балхаш хьекхад. Хьокха оттадаь хиннад 250 сурт. Гойтаме венав 400 эзар саг[33].ТӀехьарча 50 шера эггара дукхагӀа хьежархой хинна кхетаче я аьнна белгалбаьккхаб гойтам[34].
2017-ча шера Третьякова галерея музей дегӀайоалаяра керда концепци хьекхай. Event Communications, American Evaluation Association яхача Британерча компанешца цхьана яьй музея керда проект[35][36].
2019-ча шера наджгоанцхой бетта 27-ча дийнахьа дийнахьа галереера дихьа Архипа Куинджи «Ай-петри. Крым» яха сурт. ШоллагӀча дийнахьа сурт корадаьд, дихьа хиннар чувеллав[37][38].
Кулгалхой
- Илья Остроухов (1905—1913)
- Игорь Грабарь (1913—1925)
- Николай Щёкотов (1925—1926)
- Алексей Щусев (1926—1929)
- Михаил Кристи (1930—1939)
- Поликарп Лебедев (1939—1941)
- Александр Замошкин (1941—1951)
- Борис Иогансон (1951—1954)
- Поликарп Лебедев (1954—1979)
- Юрий Королёв (1980—1992)
- Валентин Родионов (1993—2009)
- Ирина Лебедева (2009—2015)
- Зельфира Трегулова (2015—2023)
- Елена Проничева (2023 шера денз)[1]
Экспозици
XVII бӀаьшерий шира исбахьале
Гуллама юкъе хиннай XII—XVII бӀаьшерашкара иконаш. Музее я Константинополера Киева Русе ена Владимирски икона XII бӀаьшере. 1155-ча шера Боголюбски Влдаимире икона яхьаш венав, 1395-ча шера Москова Кремла Успенски Соборе юха дӀачуеннай. Третьякова музее икона кхаьчай 1930-ча шера[39].
«Троица» язъяьр ва суртанча Рублёв Андрей 1425—1427 шерашка Никона дехарах Сергей Радонежски дагалаьца. Иштта музее хьокха оттаяь я «Алексей митрополит» яха икона[39][39].XVIII бӀаьшера исбахьале
Гуламма юкъе Россе импере канцлера Головкин Гавриила Пётр I сурт да. Из диллар ва 1720-ча шера Никитин Иван. ШоллагӀа цӀихеза экспонат я Гроот Георга яздаь Елизавета Петровнай сурт. Сурт диллад рококо хьале. Иштта хьокха оттадаь да Рокотов Фёдора, Левицки Дмитрия, Лосенко Антона, Шубин Фёдота, Козловски Михаила, Алексеев Фёдора, Боровиковски Владимира, иштта кхыча суртанчий а балхаш[10].Филиалаш
| Сурт | ЦӀи | Моттиг | Экспозице белгалонаш |
|---|---|---|---|
| Лаврушински урамах йола гӀишлош | |||
| Лаврушински урамах йола Третьяковски галерея | Лаврушинский урам, 10 | Третьякова галереяй керттера корпус[23]. | |
| Третьякова галереяй инженерни корпус | Лаврушински урам, 12 | 1989-ча шера хьалъеттай иженерни корпус, цу чу хиннай конференц-залаш, хоама-дагардара юкъ, иженерни клубаш. «Золотая карта России» яха проект хиннай 2-чеи 3-чеи гӀаташ тӀа дӀакхухьаш[40]. | |
| Толамачашкара элгац | Малый Толмачёвский переулок, 9 | 1932-ча шера Николая Святителя элгац Третьякова галереянна дӀаденнад[41]. | |
|
[Третьякова галерея Кадашёвски набережной |
Кадашёвская набережная, 10 | Хьалйотташ латта гӀишло | |
| Толмачашкара товшала юкъ | Малый Толмачевский переулок, дом 6, стр. 1 | Товшхала юкъарче кхоллама студи я, къаьсста гойтама моттиги лекцеш еша зали йолаш[42] | |
| Ӏилман библиотека[43] | 1-й Кадашевский переулок, д. 14/13 | ||
| Здания на Крымском валу и Якиманке: | |||
| Керда Третьяковка | Крымский Вал, 10 | 1956-ча шера кхы а цхьаькха цхьа г1ишло йотта лаьрх1а хиннад Г1ирмерча набережне, Третьяков Павел ваьча метте. 1986-ча шера йисте баьннаб г1ишлонцара болх. Цу шера д1адихьад гойтамаш Ттретьякова галереяс Паччахьалкхен галереяца цхьана: «40 лет победы над фашизмом», «Молодость страны» , «Этапы большого пути»[44]. | |
| Третьякова вежарий цӀа | 1-й Голутвинский переулок, дом 16, строение 1 | 100 шерал совг1а Третьякова дезалий хинна ц1а. Цу чу хьалкхийннаб Третьяков вежарийи, цар кхо йишеи. Хьадийлад 2021-ча шера[45][46][47]. | |
| Рябушинских ков | 3-й Голутвинский переулок, дом 8/10, строение 1 | Проект в стадии разработки[48]. | |
| Малые музеи: | |||
| Виктора Васнецова цӀа-музей | Васнецова урам, 13 | Хьалхара экспозици хьайийлай 1926-ча шера Васнецова Виктора дезала Третьякова галереяй филиал санна[49]. | |
| А. М. Васнецова мемориала музей-квартира | Фурманный переулок, 6 | Васнецов Апполинария музей хьайийлай 1965-ча шера квартире, цу чу из ваьхав 1903-1933 шерашка. 1986-ча шера СССР товшхала министерствон амарах «Паччахьалкхен Третьякова галерея» яхача цхьанкхетара юкъейихьай, 1997-ча шера галереянна юкъейихьай. 2018-ча шера музее я 9000 экспонат[50]. | |
| А. С. Голубкинай цӀа | Большой Лёвшинский переулок, 12 | Голубкина Аннай цӀа-музей хьадийлад 1934-ча шера ВЦИК Президиума постановленех. Музей ши пхьоале дӀалоацаш хиннай цу дийнахьа. 1952-ча шера маьтсела бетта 19-ча дийнахьа музей дӀакъайлай, экспозици дӀаеннай Эрсий паччахьалкхен музея. 1972-ча шера СССР товшхала министерствон амарах музей юхаметтаоттае лаьрхӀад, 1988-ча шера юкъеяхай Третьякова галереянна. 2017-ча шера денз музей дӀакъайлай тоаяр духьа[51]. | |
| П. Д. Корина цӀа-музей | Малая Пироговская урам, 16 | Советий суртанчий Корин Павла музей хьайийлай 1968-ча шера Третьякова галереяй филиал санна. Ше леча хана цо хьожабаьб ший гуллам а г1ишлот а галереянна[52]. | |
| Кабаков Ильяйи Эмиляйи пхьоале | Сретенский бульвар, 6. | ДӀаеннай 2018-ча шера | |
Москвайл арахьара филиалаш
- Самарера Третьякова галереяй филиал — Фабрика-кухня
- Калининградера Третьякова галереяй филиал — хьалйотташ латт[53]
- Владивостокера Третьякова галереяй филиал — хьалйотташ латт[54]
Белгалдаккхар
- ↑ 1 2 Министерство культуры Российской Федерации. 09 ФЕВ 2023 / 10:54. Новым генеральным директором Государственной Третьяковской галереи назначена Елена Проничева.
- ↑ https://www.britannica.com/topic/Tretyakov-Gallery
- ↑ Visitor Figures 2015 (ингал.) // The Art Newspaper — 2016. — Iss. 278. — ISSN 0960-6556
- ↑ ИТОГИ 2015 ГОДА — Третьякова галерея.
- ↑ Art's most popular (ингал.): Exhibition and museum visitor figures 2018 // The Art Newspaper — 2019. — Vol. XXVIII, Iss. 311. — ISSN 0960-6556
- ↑ Art's most popular (ингал.): Exhibition and museum visitor figures 2019 // The Art Newspaper — 2020. — Vol. XXIX, Iss. 322. — ISSN 0960-6556
- ↑ Art's most popular (ингал.): Exhibition and museum visitor figures 2021 // The Art Newspaper — 2022. — ISSN 0960-6556
- ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 Антонова, 1968, оа. 1—105.
- ↑ Постановление Совета министров "О дополнении и частичном изменении постановления Совета министров РСФСР от 30 августа 1960 г. № 1327 «О дальнейшем улучшении дела охраны памятников культуры в РСФСР» № 624 от 04.12.1974. Хоам хьаийца таьрахь: 16.09.0125. Архиваци яьй 16.09.2025.
- ↑ 1 2 3 4 5 6 7 Третьяковская галерея, 2011.
- ↑ История создания Третьяковской галереи. Мир природы. Хоам хьаийца таьрахь: 16.09.2025. Архиваци яьй 22.08.2018.
- ↑ 1 2 3 4 Пынина, 2016.
- ↑ 1 2 3 4 Из истории создания Третьяковской галереи. Дилетант. Исторический журнал для всех (19.06.2017). Хоам хьаийца таьрахь: 16.09.2025. Архиваци яьй оригинала тӀара 8.10.2018.
- ↑ Павел Михайлович Третьяков и его галерея. История Российской империи. Хоам хьаийца таьрахь: 16.09.2025. Архиваци яьй 16.09.2025.
- ↑ Володарский, 1974.
- ↑ Сельский крестный ход на Пасхе, Перов, 1861. Музеи мира. Хоам хьаийца таьрахь: 16.09.2025. Архиваци яьй 8.10.2018.
- ↑ Яна Белоцерковская, Наталья Шадрина. Третьяковка: опередить время и попасть в историю. Областная газета. Хоам хьаийца таьрахь: 16.09.2025. Архиваци яьй 8.10.2018.
- ↑ 1 2 3 4 5 Государственная Третьяковская галерея. История создания. Русичъ (12.02.2017). Хоам хьаийца таьрахь: 11.09.2025. Архиваци яьй 14.11.2020.
- ↑ Светлана Янкина, Евгений Вагин, Илона Грибовская. Тайны Третьяковской галереи. ТАСС (20.05.2016). Хоам хьаийца таьрахь: 16.09.2025. Архиваци яьй 25.08.2018.
- ↑ 1 2 3 4 5 Иовлева, 2006.
- ↑ Валяева, 2015.
- ↑ 1 2 3 Государственная Третьяковская галерея. Культура.рф. Хоам хьаийца таьрахь: 16.09.2025. Архиваци яьй 8.10.2018.
- ↑ 1 2 3 4 5 6 Трегулова, 2017.
- ↑ Фильм о Зое Космодемьянской. История.рф. Хоам хьаийца таьрахь: 17.09.2025. Архиваци яьй 8.10.2018.
- ↑ Третьяковская галерея. Государственная Третьяковская галерея. Хоам хьаийца таьрахь: 17.09.2025. Архиваци яьй 22.08.2018.
- ↑ 1 2 3 Умеренкова, 2008.
- ↑ «Тайны старых картин» в Третьяковской галерее. Artwork. Хоам хьаийца таьрахь: 17.09.2025. Архиваци яьй 8.10.2018.
- ↑ История. Государственная Третьяковская галерея. Хоам хьаийца таьрахь: 17.09.2025. Архиваци яьй 8.10.2018.
- ↑ Софья Багдасарова. 7 самых дорогих русских картин. «Культура.РФ». Хоам хьаийца таьрахь: 16.09.2025. Архиваци яьй 8.11.2018.
- ↑ Анна Джеджула. На аукционе в течение 22 минут был дважды побит ценовой рекорд на работы Василия Кандинского. «Факты» (23.06.2017). Хоам хьаийца таьрахь: 17.09.2025. Архиваци яьй 7.11.2018.
- ↑ Леонид Максименков. Линии партии. Как советское правительство скупало по всему миру ленинские документы, платя за них шедеврами Кандинского. Коммерсант (9.07.2018). Хоам хьаийца таьрахь: 16.09.2025. Архиваци яьй 26.08.2018.
- ↑ 1 2 Ватолина, 1976.
- ↑ Анна Кочарова. Это точно 2016-й? Почему посетители вынесли двери на выставку Серова. РИА Новости (22.01.2016). Хоам хьаийца таьрахь: 30.09.2025. Архиваци яьй 8.10.2018.
- ↑ Любовь к искусству или эффект толпы: в чем феномен успеха выставки Серова. РБК Стиль. Хоам хьаийца таьрахь: 17.09.2025. Архиваци яьй 8.10.2018.
- ↑ Джанджугазова, 2014.
- ↑ Новая Третьяковка. Advertology. Хоам хьаийца таьрахь: 17.09.2025. Архиваци яьй 20.08.2018.
- ↑ Из Третьяковской галереи украили картину Куинджи. Strelka. Хоам хьаийца таьрахь: 17.09.2025. Архиваци яьй 29.01.2019.
- ↑ Обнаруженная картина Куинджи не повреждена. Полотно «Ай-Петри. Крым» было похищено в воскресенье из Третьяковской галереи. ТАСС (28.01.2019). Хоам хьаийца таьрахь: 17.09.2025.
- ↑ 1 2 3 Древнерусское искусство, 1995.
- ↑ Инженерный корпус. Культура.рф. Хоам хьаийца таьрахь: 17.09.2025. Архиваци яьй 8.10.2018.
- ↑ Святителя Николая Чудотворца церковь. Малый Толмачёвский переулок, 9. Русские церкви. Хоам хьаийца таьрахь: 11.09.2025. Архиваци яьй 8.10.2018.
- ↑ Культурный центр в Толмачах. Третьяковская галерея. Хоам хьаийца таьрахь: 17.09.2025. Архиваци яьй 10.08.2021.
- ↑ Научная библиотека. Третьяковская галерея. Хоам хьаийца таьрахь: 17.09.2025. Архиваци яьй 10.08.2021.
- ↑ Новая Третьяковка. Культура.рф. Хоам хьаийца таьрахь: 17.09.2025. Архиваци яьй 8.10.2018.
- ↑ Реставрация дома Третьяковых и новые выставки - юбилейные проекты Третьяковки. Телеканал Культура (18.05.2016). Хоам хьаийца таьрахь: 1.09.2025. Архиваци яьй 9.10.2019.
- ↑ Департамент культурного наследия города Москвы. Акт ГИКЭ научно-проектной документации на проведение работ по сохранению ОКН регионального значения, расположенного по адресу: г. Москва, 1-й Голутвинский пер., д.16, стр. 1. официальный сайт мэра Москвы. Хоам хьаийца таьрахь: 17.09.2025. Архиваци яьй 9.10.2019.
- ↑ Департамент культурного наследия города Москвы. Акт государственной историко-культурной экспертизы научно-проектной документации "Проект реставрации и приспособления объекта культурного наследия регионального значения: "Дом, в котором родились и до 1846 г. жили: основатель Третьяковской галереи - П.М.Третьяков и видный деятель московского городского самоуправления, коллекционер С.М.Третьяков", (Дом-музей семьи Третьяковых), г. Москва, 1-й Голутвинский пер., д. 16, стр. 1". официальный сайт мэра Москвы (9.04.2018). Хоам хьаийца таьрахь: 17.09.2025. Архиваци яьй 9.10.2019.
- ↑ «Мы поворачиваем меценатов к современному искусству» // Коммерсантъ. Архиве диллад 10 08 2021.
- ↑ Дом-музей В. М. Васнецова, Москва. Энциклопедия искусства. Хоам хьаийца таьрахь: 18.09.2025. Архиваци яьй 1.04.2018.
- ↑ Музей-квартира А.М. Васнецова. Хоам хьаийца таьрахь: 18.09.2025. Архиваци яьй 23.09.2017.
- ↑ Мемориальный музей-мастерская скульптора А.С. Голубкиной. museum.ru. Хоам хьаийца таьрахь: 18.09.2025. Архиваци яьй 18.09.2018.
- ↑ Дом-музей Павла Корина. Музеи по соседству. Хоам хьаийца таьрахь: 18.09.2025. Архиваци яьй 30.08.2021.
- ↑ Филиал Третьяковской галереи в Калининграде. Третьяковская галерея. Хоам хьаийца таьрахь: 10.08.2021. Архиваци яьй 18.09.2025.
- ↑ Филиал Третьяковской галереи во Владивостоке. Третьяковская галерея. Хоам хьаийца таьрахь: 17.09.2025. Архиваци яьй 10.08.2021.
Литература
- Антонова В. И. Государственная Третьяковская галерея. — Москва: Искусство, 1968. — С. 208.
- Валяева М. В. Третьяковская галерея. Русское искусство XI — начала XX века: Путеводитель. — Москва: Государственная Третьяковская галерея, 2015. — 270 с. — ISBN 978-5-9903869-4-5.
- Ватолина Н. Н. Прогулка по Третьяковской галерее. — Москва: Советский художник, 1976. — 255 с.
- Володарский В. М. Государственная Третьяковская галерея. — Москва: Изобразительное искусство, 1974. — 300 с.
- Джанджугазова Е. А. Культурные и товарные бренды Москвы: интегрированный подход, или что общего у фабрики «Красный Октябрь» и Третьяковской галереи. — Современные проблемы сервиса и туризма, 2014. — Вып. 4. — С. 102—114.
- Ермакова Т. А., Обухова А. Искусство XX века. — Москва: П-2, 1999. — С. 64.
- Иовлева Л. И., Брук Я. В. Государственная Третьяковская галерея: Рисунок XVIII–XX веков. — Москва: Красная площадь, 2007.
- Древнерусское искусство X – начала XV века. — Москва: Красная площадь, 1995.
- Иовлева Л. Галерея без Третьякова. — Москва: Наше наследие, 2006. — Вып. 78.
- Ковтырева Л. В. Сокровищница Третьяковской галереи. — Москва: Третьяковская галерея, 2014. — 47 с.
- Павел и Сергей Третьяковы: жизнь, коллекция, музей. — Москва: Махаон, 2008. — С. 497.
- Прогулки по Третьяковской галерее с поэтом Андреем Усачёвым. — Москва: Дрофа плюс, 2009. — С. 121.
- Пынина Т. Ю., Савастенко Р. А. Роль П. М. Третьякова в истории русского искусства. — Вестник славянских культур, 2016. — С. 233—245.
- Трегулова З., Юденкова Т. Третьяковская галерея: Вчера, сегодня и завтра. — Москва: Третьяковская галерея, 2017. — Вып. 3.
- Третьяковская галерея. — Москва: Директ-Медиа, 2011. — С. 98.
- Третьяковская галерея: от авангарда до постмодернизма. Мастера XX века. — Москва: Art, 2006. — С. 248.
- Рылов А. А. Воспоминания. — Москва: Художник РСФСР, 1960.
- Умеренкова С. Н. Третьяковская галерея как один из ведущих научно-художественных и культурно-просветительских центров России. — Учёные записки, 2008. — Вып. 3. — С. 250—253.
- Усачёва С. Картины Сильвестра Щедрина в Третьяковской галерее. — Москва: Третьяковская галерея. Наследие, 2009. — Вып. 4.
ТӀатовжамаш
- Официальный сайт Государственной Третьяковской галереи
- Виртуальный тур по Государственной Третьяковской галерее
- Сайт, созданный к 150-летию Государственной Третьяковской галереи
- Государственная Третьяковская галерея на сайте Art Project
- Иконы из собрания Третьяковской галереи
- Картины из собрания Государственной Третьяковской галереи на открытках
- [1]
- [2]