Федераце Совет

Рувики материал

Перейти к материалам ОГЭ/ЕГЭ

Ege oge.png

РУВИКИ для ОГЭ/ЕГЭ

Переходите на портал РУВИКИ, где собраны материалы для подготовки к ОГЭ и ЕГЭ

Перейти
Oge-ege.svg

Перейти к материалам ОГЭ/ЕГЭ

Arrow-Right.png
Ege oge.png

РУВИКИ для ОГЭ/ЕГЭ

        Переходите на портал РУВИКИ, где собраны материалы для подготовки к ОГЭ и ЕГЭ

Перейти
Тувла ма де Государственным Советом Российской Федерации.
Россе Федераце Федеральни гуллама Федераце Совет
Логотипа сурт
583 гуллам (2025-ча шера наджгоанцхой бетта 29-ча дийнахьа)
Тип
Тайпа лакхехьара палата Россе Федераце Федеральни гуллам
Кулгалдераш
тхьамада Валентина Матвиенко
с 2011-ча шера тов бетта 21-ча дийнахьа
Тхьамадан хьалхара когаметтаоттар Владимир Якушев
с 2024-ча шера тов бетта 25-ча дийнахьа
тхьамадан хьалхара когаметтаоттар Андрей Яцкин
с 2020-ча шера тов бетта 23-ча дийнахьа
Оттам
Доакъашхой 177
йийла цхьа моттиг я
Russia Federation Council 2023.svg
Фракцеш Фракцел арахьа (178)[1]
Выборы
Кхаж тассара система  (эрс.) (гӀа. хӀара регионагара шишша сенатор ва: хьалхарвар РФ субъекта депуташта юкъера хоржаш ва, шоллагӀвар Россе Федераце субъекта мехкдас хорж
ЧубагӀа цӀа
Москва, ул. Большая Дмитровка, дом 26
Москва, Большая Дмитровка урам, цӀа 26
Штаб-квартира
council.gov.ru
РУВИКИ.Медиа логотип РУВИКИ.Медиа чура файлаш

Россе Федераце Федеральни гуллама совет, Федераце совет (эрс: Сове́т Федера́ции Федера́льного собра́ния Росси́йской Федера́ции, лоацагӀа: Сове́т Федера́ции, Совфе́д, СФ) — парламента Россе Федераце халкъа гуллам болча Россе Федераце Федеральни гуллама шин палатех цаӀ.

Россе Федераце Конституце 95-ча лустама 2 даькъо ма яххара[2], Федераце Совета юкъе хӀара субъектера закондательнии кхоачашдареи маьженешкара ши саг ва, иштта «30-нел совгӀа воаца Россе Федераце Президента оттаваь викал, царех 7-нел дукхагӀа массаза волаш хила йиш йолаш вац».

1993-ча шера денз сенаторий дукхал массехказза хувцаеннай. 2022-ча шера уж хиннаб 178 саг, 89 субъектара шишша саг. 2020-ча шера РФ Конституце хувцамаш даьчул тӀехьагӀа сенатораш — 30-нега кхаччалца — РФ президента оттаве йиш йолаш ва Россе Федераце цӀерагӀахиллал. 2024-ча шера оагӀой бетта 11-ча дийнахьа (Федераце Совета 581 гулламе), ФС юкъе 11 сенатор хиннав (царех 174 Россе Федераце Комитета юкъе хиннаб, 3 сенатор ― Матвиенко В. И., Воробьёв Ю. Л., Яцкин А. В. ― Комитета юкъе хиннабац).

«Россе Федераце сенатор» яха цӀи юкъейоалаяй 2020-ча шера Конституцена юкъе хувцамаш даьчул тӀехьагӀа. Де-факто из цӀи хьалха а лелаяьй (дукхагӀа СМИ) «Федераце Совета доакъашхо» аьнна маӀан а долаш. Хувцамаш даьчул тӀехьагӀа из хӀама юкъера деррига дӀадаьккхад ала мегаргдолаш да, 134—135 лустамашка мара ца дуташ.

Федераце Совет парте боацача наькъах вӀашагӀъеллай. Сенатораша кхоллац фракцеши парте цхьанкхетараши[3].

Федераце Совет массаза йола маьже я. Паччахьалкхен Дума санна, Президента дӀаяккха йиш йолаш яц из[2].

Федераце Совета гулламаш дӀакхухь Москве Большая Дмитровка урамах йолча керттерча гӀишлон чухь, наджгоанцхой бетта 15 дийнахьа денз кӀимарса бетта 15-ча денга кхаччалцеи, тов бетта 16-ча дийнахьа денз оагӀой бетта 31-ча денга кхаччалцеи. Гулламаш дийла да.

Декхараш

Федераце Совет Россе Федераце доал деча маьжений система юкъе.
Федераце Совета ха

Федераце Совета декхарашта юкъе доагӀа:

  • Россе Федераце субъекташта юкъе доазув къоастадар;
  • тӀема хьал дӀаоттадарах дола президента амар чӀоагӀдар;
  • хатарех дола президента амар чӀоагӀдар;
  • Эрсечен доазол арахьа Россе Федераце Герза Низ лелабара хаттараш дувцар;
  • Эрсечен президента хоржамаш оттадар;
  • Эрсечен Президента президента даржера дӀаваккхар;
  • Эрсечен Президента аларах Тхьамадеи, тхьамадан когаметтаоттари, Эрсечен конституционни Кхела кхелхои, тхьамадеи, тхьамадан когаметтаоттари, Эрсечен Лакхехьарча Кхела кхелахойии хьожабар;
  • Чота палатан тхьамада оттавар а даржера мукъаваккхар а;
  • Кхоачашдара доала федеральни маьженашка Эрсечен Президента хьожабаьраш тӀаэцаш консультацеш я;
  • ХӀара шера Эрсечен Генеральни прокурора докладашка ладувгӀар мехка доалача хьалах а бокъонаш йохаярах а;
КъайлагӀа кхадж тассар дӀахьош лелаю пульт

Федераце Совета чӀоагӀамаш тӀаийду сенатораша кхаж тассарца, нагахьа санна РФ Конституцех кхыбола хоржама никъ тӀаийца беце.

Паччахьалкхен Думайца юсташ хилча, Федераце Совет законаш даха ишттал кортамукъеи лоӀамеи яц. Эггара хьалха закон тӀаэц Паччахьалкхен Думас, цул тӀехьагӀа кхоач Федераце Советага.

Паччахьалкхен думас тӀаийца законаш нийсде а хувца а бокъо яц Совета, духьал къоабалде е юхадаккха мара. Нагахьа санна Федераце Совета а́хнел дукхагӀча доакъашхоша кхаж тоссе, закон тӀаийцалга лоархӀ, иштта тӀаийцалга лоархӀ тахканза 14 ди даьнначул тӀехьагӀа. Нагахьа закон юхадоаккхе, палаташа комиссе кхолл дӀахо закон тахкара духьа, тӀаккха Госдумас юха тохк из.

Россе Федераце сенатора къаьстта ше тосс шийна хьалхара кхаж.

Гулламашка ахар

Федераце Совета гулламашка хила везаш ва сенатор.

Федераце Совета гуллам болабалалехьа, доакъашхочо ше хургцахиларах хоам бу, бахьан белгал а даьккхе (цамогаш хилар, саг валар, бер дар, хатар) Федераце Совета тхьамадагеи, Федераце Совета Комитета тхьамадагеи каьхат яздарца.

Кхыдолча бахьанах парламентарий ца воагӀаш Ӏе йиш йолаш ва нагахь санна Федераце Совета тхьамадаси, Федераце Совета Комитета тхьамадаси къоабалдой.

Хьалхара тархьар

СССР Федераце Совет — ССР президента консультативни маьже хиннай (1990—1991-ча шерашка), цунна юкъе хиннаб 15 союза республикашкара викалаш.

1991-ча шера наджгоанцхой бетта 30-ча дийнахьа денз (РСФСР Лакхехьарча Совета Президиум чӀоагӀъярца) юкъе хиннаб Федерацера субъектий 88 Совета тхьамадаш (тӀехьагӀо-89). 1991-ча шера кӀимарса бетта Федераце Совета дарже оттаваьв Хасбулатов тхьамадан когаметтаоттар веш, цул тӀехьагӀа Лакхехьарча Совета тхьамада веш[4].

Б. Н. Ельцин тхьамада волаш, РСФСР Федераце Совета кхозза дӀабихьаб гуллам — 1990-ча шера лайчилла бетта 22-ча дийнахьа, наджгоанцхой бетта 23-ча дийнахьа, 1991-ча шера тушола бетта 20-ча дийнахьа[5].

1993-ча шера тов бетта 18-ча дийнахьа Ельцина гулбаьб представительнии кхоачашдари маьжений кулгалхой, Федераце Совета оттама гуллам санна кхайкабаь хиннаб из гуллам. Доакъашхой раьза хиннабац Федераце Совет кхолларах долча каьхата тӀа кулг язде[4], парламента цун декхараш белгалдаьха доацандаь.

Оттара юхьиг (наджгоанцхой бутт 1994 — наджгоанцхой бутт 1996)

ФС хоржамаш дӀадихьад 1993-ча шера оагӀой бетта 12-ча дийнахьа. ФС гулламаш дӀакхихьад 1994-ча шера наджгоанцхой бетта 11-ча дийнахьа денз 1996-ча шера наджгоанцхой бетта 15-ча денга кхаччалца.

ФС беча балхо хьахьекхад, цо Паччахьалкхен Думас тӀаийдеш дола законаш доаггӀача бесса чакх ца доахилга.

Тхьамада — Владимир Филиппович Шумейко (хержав 1994-ча шера наджгоанцхой бетта 13-ча дийнахьа Федераце Совета № 9-I болча чӀоагӀамца; Федераце Совета депутата декхараш тӀерадаьннад Федераце Совете болх бе волавенначул тӀехьагӀа 1996-ча шера наджгоанцхой бетта 23-ча дийнахьа), Калининграда областа депутат.

Оттара шоллагӀа мур (наджгоанцхой бутт 1994 — оагӀой бутт 2001)

200-ча шерара Федераце Совета доакъашхой

1995-ча шера оагӀой бетта керда закон тӀаийцад. Цу законах регионашкара кхоачашдара маьжений кулгалхойи, Федераце субъектий закондательни гулламий тхьамадаши ФС юкъебахийтаб[6]. Из гуллам вӀашагӀбеллаб 1996-ча шера наджгоанцхой бетта 23-ча дийнахьа, вӀашагӀкхетараш дӀакхихьад 2001-ча шера оагӀой бетта 26-ча денга кхаччалца.

Тхьамада — Егор Семёнович Строев (хержав 1996-ча шера наджгоанцхой бетта 23-ча дийнахьа № 9-СФ чӀоагӀамца, даржера мукъаваьккхав 2001-ча шера оагӀой бетта 5-ча дийнахьа — № 358-СФ чӀоагӀамца; Федераце Совета тхьамадалла хержа хиннав 2001-ча шера оагӀой бетта 5-ча дийнахьа — № 360-СФ чӀоагӀамца), Орёла областа администраце кулгалхо.

Россе Федераце боккхагӀбола сенатораш

  • Умаханов Ильяс Магомед-Саламович — ДаьгӀастен Доалченгара РФ сенатор (2001-ча шера денз)
  • Кавджарадзе Максим Геннадьевич — Липецкерча депутатий советагара РФ сенатор (2001-ча шера денз)
  • Нарусова Людмила Борисовна — Тувий Республикера Лакхехьарча Хуралагереи (2002—2010); Брянска областа Доалченгареи (2010—2012); Тувий Республикан Доалченгареи РФ сенатор (2016 шера денз)
  • Иванов Сергей Павлович — Кирова областгареи (2002—2004); Магадана областа Думагареи (2006-ча шера денз) РФ сенатор
  • Воробьёв Юрий Леонидович (Федераце Совета Тхьамадан когаметтаоттар) — Вологдан областагара вола РФ сенатор (2007-ча шера денз)
  • Керимов Сулейман Абусаидович — ДаьгӀастен Халкъа Гулламагара РФ сенатор (2008-ча шера денз)
  • Джабаров Владимир Михайлович — Жугтий автономни областагара РФ сенатор (2009-ча шера денз).

Федераце Совета Аппарат

Федераце Совета Аппарата кулгалхой:

  1. Голов Геннадий Иванович (2019 шера денз)
  2. Мартынов Сергей Александрович (2014—2019)
  3. Свинарев Владимир Валентинович (2008—2014)
  4. Ткаченко Пётр Фёдорович (2001—2008)
  5. Никитов Владимир Аполлонович (1994—2001)

Федераце Совета Аппарата кулгалхочун когаметтаоттар:

  1. Щербаков Лев Андреевич (2014 шера денз)
  2. Викторов Валерьян Николаевич (1996—2014)

Федераце Совета Аппарата кулгалхочун когаметтаоттар:

  1. Краско Александр Сергеевич
  2. Егорова Екатерина Юрьевна, Бокъон урхален кулгалхо (2008-ча шера денз)
  3. Парузин Николай Владимирович, Къамашта юкъерча бувзамах йолча Урхален кулгалхо
  4. Семикин Виталий Викторович, гӀулакхех йолча урхален кулгалхо
  5. Безруков Андрей Анатольевич

Аппарата урхаленаш:

  1. Бокъон урхален кулгалхо — Егорова Екатерина Юрьевна
  2. Тохкама урхален кулгалхо — Петров Андрей Евгеньевич
  3. Организаце Ӏалашон урхален кулгалхо — Мыларщиков Григорий Геннадьевич
  4. ГӀулакхех йолча урхален кулгалхо — Семикин Виталий Викторович
  5. Хоамий технологехи каьхаташ леладарахи йолча урхала кулгалхо — Попов Валерий Валериевич
  6. Паччахьалкхен амалеи кадриии урахален кулгалхо — Корчак Александр Борисович
  7. Къамашта юкъерча бувзама урхален кулгалхо — Парузин Николай Владимирович
  8. СМИ-царча бувзамах барах йола урхале — Федераце Совета тхьамадан пресс-секретарь Пономаренко Владислав Валерьевич
  9. Ахчан-экономикан урхален кулгалхо — Хапалова Ксения Владимировна
  10. Федераце Совета Аппарата Чура ахчан аудит еча отдела кулгалхо — Юргенс Альберт Арвидович

Белгалдаккхар

  1. ↑ Федераце Советагара фракцеш яц
  2. ↑ 1 2 Конституция Российской Федерации : Принята всенародным голосованием 12 декабря 1993 г. // Собрание законодательства РФ. — 2014. — № 31. — Ст. 4398.
  3. ↑ Сенатор не должен быть партийным? : Мнения парламентариев : [арх. 29 бекарга 2014] // Новости Федерации. — 2013. — 10 октября.
  4. ↑ 1 2 Белонучкин Г. Совет Федерации Федерального Собрания Российской Федерации. В справочнике "Федеральное Собрание"., М., 2000. "Федеральное Собрание"., М., 2000. politika.su (2000). Хоам хьаийца таьрахь: 18.09.2025. Архиваци яьй 13.06.2013.
  5. ↑ Румянцев О. Г. Конституция Девяносто третьего. История явления. — Москва: Библиотечка РГ, 2013. — С. 92. — ISBN 978-5-94821-025-4.
  6. ↑ Федеральный закон «О порядке формирования Совета Федерации Федерального Собрания Российской Федерации» от 05.12.1995 N 192-ФЗ

ТӀатовжамаш

  • council.gov.ru — Совета Федерации керттера мазаоагӀув
Хьаст — «https://inh.ruwiki.ru/w/index.php?title=Федераце_Совет&oldid=126538852»