Фуъ
Фуъ, е ооци́т, е Фуаоагилг (эрс: яйцо, яйцеклетка) — пхаьрдаьчул тӀехьагӀа е партеногенеза гӀонца шийна чура керда организм хьахулаш дола кхал половой оагилг[1][2]. Фуаоагилгий боарамаш чӀоагӀа эргаш да: дахкий фуан диаметр 0,06 мм гарга я, тӀаккха африкерча вампал-котама фуа 15,5 см кхоачаш а хул[1]. Фуаш дукхагӀча даькъе бура хьисапе герга е веда хул, цхьабакъда дӀаьхо а хул, масала, цхьадолча сагалматий. Фуаш тохкача зоологе отделах оологи оал.
Оалхазарий фуаш
Оалхазарий массайола кепаш фуаш деш я. Тайп-тайпарча оалхазарий кепаша деш дола фуаш ше-ший кеп йолаш хул, уж фуаш мичахьа ду хьежжа хул цар кеп. КӀоагилгашка фуаш деш долча оалхазарий фуаш герга хул. Чхарий?! кӀомсараш тӀа фуаш деш долча оалхазарий фуаш дӀаьхо хул.
ДукхагӀа мел йолча хана оалхазар доккхагӀа мел хул цо деш дола фуаш а доккхагӀа хул, цхьабакъда цу хӀамангахьа а юкъерадаккхар хул. Оалхазарий дегӀага диллача, фуаш доккхагӀа а зӀамагӀа а хилар цун кӀоригашца дувзаденна да: уж хул таьлмера араювлараши — фуара яьлча кхийна а йолаш, петар а йолаш, шоашта яа хӀама а лохалуш, бӀена чу юсараши — уж фуара яьлча заьлза хул, шоай дас-нанас хьаденнар мара кхы хӀама юалургйоацаш эсала. Наьна дегӀага диллача, таьлмера араювла кӀоригаш хулача оалхазарий фуаш доккхагӀа хул бӀена чу юса кӀоригаш йолча оалахзарий фуел. Оалхазара дозалга диллача фуа дозал доккхагӀа хул кагийча оалхазарий[3].
Белгалдаккхар
- ↑ 1 2 Яйцо // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.
- ↑ Яйцо // Биологический энциклопедический словарь / Гл. редактор М. С. Гиляров. — М.: Советская энциклопедия, 1986.
- ↑ Птицы. Хоам хьаийца таьрахь: 26.05.2012.
Литература
- Романов А. Л., Романова А. И. Птичье яйцо. — М., 1959.
- Топоров В. Н. Яйцо мировое // Мифы народов мира. — М., 1992. — Т. 2. — С. 681.
- Гилберт С. Биология развития. — М.: Мир, 1995. — Т. 3.
- Морозов И. А., Слепцова И. С. Игры с пасхальными яйцами // Круг игры. Праздник и игра в жизни севернорусского крестьянина (XIX—XX вв.). — М.: Индрик, 2004. — С. 665—679.