Цамцадоахарг
Бо́д цамцабоахарг (эрс: разрыхлитель теста) — маькх йотташи мерза хӀама кийчъеши эшаш йола бо́д цамцабоаккхаш тоха бийдал. Цамцабаьккхача бедах хьадеш дола даар дика хьадатт, хоза куц а, хьадж а, чам а болаш хул, керах дикагӀа дӀа а лат[1].
Цамцабоахаргаш биологически а химически а хул. Биологически долча цамцабоахаргашта юкъедоагӀа маькха дрожжаш: шоаш ма дарра долча куце долаш а (прессованни а дикъа а), иштта шура-миста бактерешца цхьана маькха логӀара юкъе долаш а[2].
Химически цамцабоахаргашка лелаю йӀохйича атта екъалуш йола карбонаташ, гидрокарбонаташ, тартраташ (калия гидротартрат)[3]. Химически цамцабоахаргаш, хьоарах тохаш йолча, чӏоагӏа эхьаьча порошокий куце я. Даара тӀатохарий листама юкъейоагӀа уж. Кислотаца (цӀалхий, чхьагӀарий) цхьанкхийттача е дӀохдича, даара содас (натрия гидрокарбонат) углекислый газ арахец. Цхьабакъда сода дӀох мара ца дича деррига дӀа-хьа декъаденна дӀадалац[4], цу хӀамо хьадеча даара во чам хулийт, натрия нелетучи тухаш хьахилар бахьан долаш[5], цудухьа дуача хӀаман чам тоабергболаш сода кислотаца цхьана дӀатоха[4].
Белгалдаккхар
- ↑ Ковалёв, Усов, 1993, оа. 299.
- ↑ Плотников, Колесников, 1940.
- ↑ Пищевые добавки / Мишарина Т. А. // Перу — Полуприцеп. — М. : Большая российская энциклопедия, 2014. — С. 309. — (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов ; 2004—2017, т. 26). — ISBN 978-5-85270-363-7.
- ↑ 1 2 Кенгис, 1982.
- ↑ Ковалёв, Усов, 1993, оа. 306—307.
Литература
- Плотников П. М., Колесников М. Ф. Разрыхлители теста // 350 сортов хлебо-булочных изделий. — М.-Л.: Пищепромиздат, 1940. — С. 15—28. — 271 с.
- Ковалёв Н. И., Усов В. В. Ломоть хлеба // Рассказы о тайнах домашней кухни. — М.: Химия, 1993. — С. 299—310. — 336 с.