Цхьорой Марет

Цхьорой Марет
Цхьорой Марет
	Цороева Марет Гоайсултановна
Яь таьрахь	8 тушола 1952 (74 шу)
Яь моттиг	Бишкек[d], ГӀиргӀизой ССР[d], СССР;
Паччахьалкхе	СССР; Эрсече; Франци;
Ӏилман никъ	филологи
Белха моттиг	ГӀалгӀай паччахьалкхен университет
Ӏилманхой дарж	филологе Iилмай доктор
Ӏилманхой звани	профессор

Цхьорой Марет (эрс: Марет Гайсултановна Цороева; 8 тушола 1952, Бишкек^[d]) — филологе Ӏилмай доктор, дин тархьара доктор, Сорбонна университета профессор. Шаккхе диссертаци Фаьренгий Мехка чакхъяьккхай.

Биографи

Цхьорой Марет яьй 1952 шера тушола бетта 8-ча дийнахьа ГӀиргӀизой ССР Фрунзе (таханарча Бишкек) гӀалий тӀа. Хьалкхийнай цхьа йишийнеи ялх вешийнеи юкъе. ГӀалгӀай къам мехках даьккха ха хиннай уж ГӀиргӀистане баьха ха.

Дешар

Цо дийшад Л. Н. Толстой цӀерагӀа йолча Нохч-ГӀалгӀай паччахьалкхен университете.Университет йоаккхашше цо Ленинграде яьхай фаьренгий мотт Ӏомабеш кхаь шера йола курсаш. 1985-ча шера Ленинграда меттай институте Марета йистеяьккхай аспирантура. Дийша яьнначул тӀехьагӀа из романий метташ хьехаш хиннай Фрунзе а, ГӀиргӀизий паччахьалкхен университете.

1996-ча шера, региональни меттаех бола тохкам бар духьа Марета́ хьожаяьй дунен къамашта юкъера Шувцарехьен грант, из гӀулакх бахьан долаш Марет яха дӀаяхай Фаьренгехье. Дешара гӀулакха моллагӀа мохк харжа йиш йолаш хиннай из. Фаьренгий мохк гаргагӀа хийттаб цунна ший балха. Цига из шозза докторалла чакхъяьннай дин тархьарцареи этнологецера балхаш дарца. Марета болх баьб Фаьренгий къаман библиотеке а архива кулгалхо йолаш^[1]^[2].

Тахан са меттаца бола чам а уйла а сомаяьккха́р яр сона Нохч-ГӀалгӀай университете фаьренгий мотт хьийха хьехархо Дзайтанаькъан Берсанакъа Хаифа. Из яр эздий хьехархо. Со Фаьренгий мехка яхача хана, из хьоашалгӀа еча, сона Ӏилма хьехача фаьренгий метта хьехархоша зувр цо мотт мел цӀена бувц. Цар кхетадора, са мотт цӀена хилар цунгара долга. Из мо хьехархо хилча, хьа метта хьал кхыча тайпара хург а цахилар шеко яц — оалар сога

.

Ӏилман болх

Хьалхарча ший диссертацена цо защита яьй 2002-ча шера, из гӀалгӀай дин тархьар тохкаш баь болх хиннаб. ШозлагӀа, доктора дарже, дисстертацена защита яьй 2005-ча шера. Цо даь дукха Ӏилман балхаш да, царна юкъе дукхагӀа тахка хаттараш да гӀалгӀай ширача дин Ӏадаташцеи, цар Тигра, Ефрат, Анатоле ширача цивилизацешца йолча башхалонешцеи дувзаденна. ПхелагӀа ше арахийцача кинижка тӀа цо техкай гӀалгӀаша тарматал леладаьча хана лерхӀаш хинна Тушоли.

2026 шера тушол бетта Яндиев Х.Дж. цӀерах йолча ГӀалгӀай къаман библиотеке цун 70 шу дизара хетаяь (кхыча хоамашка гӀолла — 75 шу дизара) юбилейни книжни гойтам хьокха болабаьб. Цун монографеш хьекхад цу гойтаме, цо Фаьренгера библиотека совгӀата денараш а. 2026 шера тушол бетта 13-ча дийнахьа «ГӀалгӀайчен гӀорбаьнна кхалнаьха галерея» яха видеогойтам хьахьекхаб ГӀалгӀай мехка репрессеш яьча наха хетаяьча Мемориальни комплексе. Цига къаман цӀихеза болча кхалнахаца — Оздой Фирузайца, Янднаькъан Тамарийца, Боазаркънаькъан Азайца цхьана белгалъяьккхай Цхьорой Марет а.

Белгалдаккхар

[1] Марет Цороева: «Я гражданка Франции, но Ингушетия навсегда останется моей родиной, и я к ней вернусь»

[2] Гость «Чайного клуба» доктор наук, профессор — Цароева Марет Гайсултановна.

[1]

[2]