Шишханаькъан Башира Люба

Шишханаькъан Башира Люба
Шишханаькъан Башира Люба
Керттера хоам
Яь таьрахь	29 аьтинга 1947
Яь моттиг	Каратау, Жамбыльски область, Казахий ССР, СССР
Енна таьрахь	17 ардара 2023 (76 шу)
Енна моттиг	Россия
Мохк	СССР→ Россе Федераци
Болхговзалаш	мукъамхо, органист
Локхаргаш	орган
Жанраш	классически мукъам

Шишханаькъан Башира Люба (эрс: Шишханова Любовь Башировна 29 аьтинга 1947, Каратау^[d], Жамбылски область^[d] — 17 ардара 2023) — Эрсечен Халкъа артист, РСФСР дукха дика хӀамаш карагӀдаьнна артист, мукъамхо, хьехархо, органист.

Биографи

Дешар

Шишханаькъан Люба яьй 1947-ча шера аьтинга бетта 29-ча дийнахьа Казахехьа Джамбулски областе Каратау пхье. Цун да лоамара инженер хиннав, тӀехьагӀо цо болх баьб «Фосфорит» предприяте кулгалхо волаш, хӀаьта нана химик хиннай.

1961-ча шера цо дийша йистеяьккхай Куйбышеве Хьалхара мукъама ворхӀ шера йола ишкол (класс фортепиано, М. Н. Рубакина). Цу шера из деша яхай П. И. Чайковски цӀерагӀа йолча Москверча паччахьалкхен консерваторе (класс фортепиано, С. Л. Дижур), из цо йистеяьккхай 1966-ча шера дошо майдилг яккхарца.

1970-ча шера из стажировка дӀахьош хиннай Чехославаке мукъама Лакхарча дешара курсашка, профессораша И. Рейнбергерара, З. Ружичковас хьехаш. Ӏомалуш.

1972-ча шера цо йистеяьккхай Москвера консерватории фортепиано (эрс.) (гӀа. классах В. И. Носова хьехархо йолаш, иштта органа классах Л. И. Ройзман хьехархо йолаш.

1973-ча шера из стажировках хиннай, 1974—1977 шерашка цо дийшад аспирантуре органеи клавесинеи классах.

1975—1976 шерашка стажировках хиннай Франкфурте-на-Одаре «В. Зауэр» фирме (W. Sauer Orgelbau Frankfurt (Oder) GmbH), органий оттам Ӏомабеш.

1987—1989 шерашка Любас дакъа лаьцад Пицундеи Ригеи хиннача органах долча семинаршка ,Кремера кулгалдеш (Германи). Милльштатте цкъа хинна Ӏийнац: 1990-ча шера — Г. Литеза, М. Шнайдера профессораша кулгалдеш 1991—1992 шерашка — А. Роесслер, Х. Майстера, Ги Бове профессораша кулгалдеш. Кхаь шера Любас дакъа лаьцад хӀанзарча органни мукъама семинарашка.

Болх

1990—1994 шерашка Кёльне цӀихезача органиста, дирижёра, профессора Михаэля Шнайдера хьехащ хиннай.

1998—2000 шерашка М. Глинки цӀерагӀа йолча Нижегородски паччахьалкхен консерваторе органа классах хьехаш хиннай.

2001-ча шера из йийхай Москверча консерваторе, тӀехьарча хана кафедре хьехаш я. 1999-ча шера денз — Дунен къамашта юкъерча союза фортепиано говзанчий ассоциаце органа секций Президиума тхьамадан когаметтаоттар я, семинара доцент я.

Шишханаькъан Любас доккха дакъа лаьцад Ярославла товшхале: 1974-ча шера цо дакъа лаьцад Л. В. Собина цӀерага йолча концертни зале «Зауэр» фирман орган оттаеча зале (2003).

Органистка Эрсече дукхача моттигашка гастролех хиннай, иштта СНГ мехкашка, Европе (Германе, Австре, Польше, Чехе, Ингалсий мехка, Фаьренгехье), США, Ченкехье, Японе. Е. Чугаевой (скрипка), Н. Герасимовой (сопрано), К. Шнайдера (гобой, Германи) ансамблашта юъе солистка хиннай. Цо дакъа лаьцад Маниле хиннача фестивале (2006).

Репертуар: 5 бӀаьшерий мукъамхой балхаш — И. С. Бахагара а цул хьалха хиннарашкара йолаенна.

Шишханаькъан Любай дискографе юкъе я — «Западноевропейски мукъамаш г. Граце», «Германе орагнни мукъама кхо бӀаьшу», «Концертмузее „Музыка и Время“» (Ярославль, музей Дж. Г. Мостославски цӀерагӀа); «Братское поминовение» А. Кастальски, «Большая органная тетрадь» Ю. Буцко.

2013—2015 шерашка из юкъеяхай Микаэла Таривердиева цӀерагӀа йолча Дунен къамашта юкъерча органистий конкурса. Кхелхай 2023-ча шера лайчилла бетта 17-ча дийнахьа, ший 77 шу дузаш^[1]^[2].

Сийлен СовгӀаташ

Эрсечен Халкъа артист (2006).
РСФСР дукха дика хӀамаш карагӀдаьнна артист (1987).
Ярослава областа Л. В. Собинова цӀерагӀа йолча преме шозза лауреат (1994, 2005).
Святой Луки ордена кавалер Ярославла товшхал дегӀайоалаярах, III даржа Святой Ольгай Орден

Белгалдаккхар

↑ Скончалась профессор Любовь Башировна Шишханова (неопр.). mosconsv.ru (17.11.2023). Хоам хьаийца таьрахь: 14.08.2025.
↑ Ушла из жизни органистка Любовь Шишханова (неопр.). classicalmusicnews.ru (18.11.2023). Хоам хьаийца таьрахь: 14.08.2025.

Литература

Муса Гешаев. Знаменитые ингуши. — Турин: STIG, 2006. — Т. 2. — С. 620. — 470—474 с. — 2000 экз.

ТӀатовжамаш

Любовь Шишханова (неопр.). Ярославская государственная филармония. Хоам хьаийца таьрахь: 14.08.2025. Архиваци яьй оригинала тӀара 4.03.2016.
Шишханова Любовь Башировна (неопр.). Московская консерватория. Хоам хьаийца таьрахь: 14.08.2025. Архиваци яьй оригинала тӀара 6.03.2013.
Любовь Шишханова (орган) (неопр.). Музыкальная карта России.

[1] Скончалась профессор Любовь Башировна Шишханова (неопр.). mosconsv.ru (17.11.2023). Хоам хьаийца таьрахь: 14.08.2025.

[2] Ушла из жизни органистка Любовь Шишханова (неопр.). classicalmusicnews.ru (18.11.2023). Хоам хьаийца таьрахь: 14.08.2025.

[1]

[2]