Ӏаьржа пӀаьраск (дӀахьадохкар)
| Ӏаьржа пӀаьраск (дӀахьадохкар) | |
|---|---|
.jpg) Сан-Паулу телевизораш д1ахьайохкар | |
| Кхыйола цӀи | Black Friday |
| МаӀан | ДӀахьайохкар сезон йолаяр |
| Оттадаьд | XIX бӀаьшу |
| Дезду |
 США |
| Таьрахь | Лайчилла бетта диълагӀча ера денна тӀеххьа доагӀа п1аьраск (Баркал алара ди) |
| Мишта дезду | хьалхе тикаш хьаелар, тикашка йоккха аргӀа оттар |
| Ӏадат | маьхаш лохдар (90% кхаччалца) |
 РУВИКИ.Медиа чура файлаш | |
Ӏаьржа пӀаьраск (дӀахьадохкар) (ингал: Black Friday), (эрс: Черная пятница) — Хеттача Америкерча Штаташка Баркал алара ден (эрс: День благодарения) тӀеххьа доагӀаш дола пӀаьраск да. Цунгара йолалу дилла хьайоагӀаш йола хӀамаш дӀахьайохкара сезон. ХӀамаш дӀахьайохкар ди дезде доладаьд XIX бӀаьшере, «Ӏаьржа пӀаьраск» яха термин хьахиннай 1966-ча шера, дукхагӀа лелаяьй малхбоалерча США бердйисте. Баркал алара ди дезду лайчилла бетта диълагӀча ерача дийнахьа, хӀаьта Ӏаьржа пӀаьраск нийслу 23-29 деношта юкъе[1].
«Ӏаьржа пӀаьраск» къаьстта белгалдаьккха цӀей дац, хӀаьта а дукхагӀболча болхлой цу дийнахьа балхара мукъабувл, къаьст-къаьстта дохкар леладеча базархошкара дӀа мел ийккхар, уж мукъабовлац эцархой цу дийнахьа дукха хилар бахьан долаш. Тикаш хьаел сецца Ӏуйран 5 сахьат доалаш, цхьайола йоккхий тикаш ахбийса яьлча хьайийле, болх беш хул. Хьалхарча эцархошта мах Ӏобоаккх 50-80 %, из ду кхыбола эцархой хьатӀаозаргболаш.
«Ӏаьржа пӀаьраск» яха термин духхьашха хезай Филадельфе, Баркал алара ди чакхдаьнначул тӀехьагӀа пӀаьраска дийнахьа, сов дукха нах болаш, наькъа тӀа машинаш дӀайоха ца луш юхасувцарца аьннад цу денах «Ӏаьржа пӀаьраска»[2][3].Ингалсий метта юкъе сакъердамегӀа хиннад цун таржам — «in the black» яхача идиомаца дувзаденна хиннад цун маӀан[4].
2000-ча шерашка денз цу тайпара компанеш дӀакхахьа болабеннаб кхыча мехкашка, 2010-ча шера денз Россе[5].
ДӀахьадохкар доладаьр
ДӀахьадохкара Ӏадат доладаьр хиннав Фрэнк Вулворт. Эггара хьалхара хӀамаш дӀахьайохкаш базар дӀайихьай цо 1873-ча шера Пенсильване штате Ланкастер яхача пхье. Вульворт къеча дезале кхийна хиннав, дегӀа́ низ беш, къахьега чам болаш хиннавац. Лакхера дешар деша цунна аьттув хиннабац. 21 шу даьннача хана, дас новкъостал даьд цунна тика чу балха отта[6]. Балхаца аьттув боалаш хиннабац, цкъа-шозза дӀавоаккхачара ваьннав. Цул тӀехьагӀа ше мел йохка хӀама наха гучча Ӏо а йилла, юхе каьхат Ӏодиллад цо «Деррига 5 центах» аьнна, яздаь. Из хиннад США дӀадихьа хьалхара дӀахьадохкар. Ялх денна доаккхаргдар цо цкъа баьча балхах даьккхад. Цул тӀехьагӀа хьайийилай цо ший тика, лаьрххӀа маьхаш долаш[7].
Ӏаьржа пӀаьраск Ченкий мехка
Ченкийче шоай эцара-дохкара ди да хӀара шера дездеш] дола лайчилла бетта 11-гӀа ди.
Духхьашха дездаьд Ченкийче 2009-ча шера Alibaba Group яха компане хьалхаяларца.
Ӏаьржа пӀаьраска Россе
Россе «Ӏаьржа пӀаьраск» яха дӀахьадохкар доладеннад 2013-ча шера оагӀой бетта 6-ча дийнахьа. 2014-ча шера дунен тӀа дездеча дӀахьадохкара цӀейца дезду «Ӏаьржа пӀаьраск», ерача дийнахьа сарахьа болабенна кӀиранденга кхаччалца[8][9].
Белгалдаккхар
- ↑ Черная пятница (Black Friday) 2020 в Фокстроте - распродажа, скидки, акции на Блекфрайдей в Киеве и Украине. www.foxtrot.com.ua. Хоам хьаийца таьрахь: 21.11.2020. Архиваци яьй 27.11.2020.
- ↑ [1966] «Black Friday» (day after Thanksgiving) (ингал.). American Dialect Society. Хоам хьаийца таьрахь: 19.11.2012. Архиваци яьй оригинала тӀара 13.10.2008.
- ↑ Ben Zimmer. The Origins of "Black Friday" (ингал.). Thinkmap Visual Thesaurus. Хоам хьаийца таьрахь: 19.11.2012. Архиваци яьй оригинала тӀара 27.11.2012.
- ↑ Zimmer, Ben The Origins of "Black Friday" (англ.). Word Routes (25.11.2011). Хоам хьаийца таьрахь: 20.11.2017. Архиваци яьй 29.01.2012.
- ↑ Почему «черная пятница» не работает в России и ждать ли улучшений — Мнение управляющего директора Criteo // Wayback Machine архиве дӀадилла шоллар (7.11.2016) // vc.ru, 4 ноября 2016
- ↑ История Черной пятницы. Почему ее так любят американцы?, Habr (18 лайчилла 2016). Техкад укх дийнахьа: 14.11.2024.
- ↑ Почему «Черную пятницу» называют черной, откуда берутся огромные скидки и причем тут два американских президента, Культурология. Техкад укх дийнахьа: 14.11.2024.
- ↑ "Черная пятница" вышла за рамки // Коммерсантъ. — 2014-01-12. Архиве диллад 19 12 2018.
- ↑ Черная пятница-2024: когда будет, что выгодно покупать, советы экспертов, РИА Новости (19.11.2024). Техкад укх дийнахьа: 5.12.2024.