Дахкилганаькъан Ӏадрахьмана ИбрахӀим
| Дахкилгнаькъан Абдурахьмана Ибрахьим | |
|---|---|
| | |
| Ваь таьрахь | 14 маьцхали 1937 |
| Ваь моттиг | |
| Венна таьрахь | 15 тушола 2014 (76 шу) |
| Паччахьалкхе |
|
| Ӏилман никъ | фольклористика[d] , фольклор[d] |
| Белха моттиг | Ингушский госуниверситет; Ингушский НИИ гуманитарных наук имени Чаха Ахриева |
| Дешар | |
| Ӏилманхой звани | профессор[d] |
| Ӏилман кулгалхо | Уздият Далгат |
| ЦӀихеза ва укх бахьан |
фольклорист, ГӀалгӀайчен байракха автор |
| СовгӀаташи премеши | |
Дахкилганаькъан Ӏадрахьмана ИбрахӀим (эрс: Дахкильгов Ибрагим Абдурахманович) — гӀалгӀай йоазонхо, фольклорист. ГӀалгӀай паччахьалкхен байракха автор лоархӀаш ва.
Ваьв 1937 шера Маьцхали бетта 14-гӀча дийнахьа Буро тӀа.
Кхелхав 2014 шера Тушола бетта 15-гӀча дийнахьа.
Биографи
Дахкилганаькъан ИбрахӀим ваьв ваьв Буро тӀа 1937 шера маьцхали бетта 14-ча дийнахьа. ИбрахӀима даьй хиннаб эрсий-туркий тӀеман доакъашхой, цун да Ӏадрахьман хиннав Сийлахь-Боккхача Даьхен тӀема тӀа[1].
ГӀалгӀай мехках баьхача хана Казахехье нийсвеннув из 1944 шера. Цига цо чакхъяьккхай юкъара школа, «Эмальпосуда» яхача заводе штамповщика болх баьб. 1962 шера тӀехдика чакхъяьккхай Нохч-ГӀалгӀай паччахьалкхен хьехархой институт[2], тӀехьагӀа болх баьб Нохч-ГӀалгӀай госуниверситете лакхехьарча школе, 1994 шерагара денз ГӀалгӀай университете, тӀаккха ГӀалгӀай гуманитарни Ӏилмай Ӏилман-тохкама институте болх баьб кулгалхо волаш.
1969 шера Дахкилганаькъан ИбрахӀима Москве дунен литературан Институте язъяьй кандидатски диссертаци. Цу диссертаце ларда тӀа язъяьй цо тӀехьагӀа «ГӀалгӀай литература» яха монографи[2].
1991 шерагара денз ИбрахӀим Россе йоазонхой юкъарлон доакъашхо ва, 1999 шерагара денз — социальни Ӏилмай Академе доакъашхо[3].
Къахьегам
Ӏилман белхаш
- «ГӀалгӀай багахбувцамахи литературахи йола программа» (1971)
- «Ингушская литература (период развития до 40—х годов)» (1975)
- «Устное народное творчество вайнахов» (1977)
- «Исторический фольклор чеченцев и ингушей» (1978)
- «Сказки, сказания и предания чеченцев и ингушей» (1986)
- «Мифы и легенды вайнахов» (1991)
- «Начало Назрани»
- «Ингушские сказания, предания, сказки, пословицы»
- «Ангушт»
- «Шли в подданство не из принуждения»
- «История повторяется»
- «Мудрые наставления наших предков. Из ингушского фольклора» (2001)
- Боль и гордость моя — родная Ингушетия (2007)
- «Ингушский нартский эпос» (2013)
Исбахьален кхолламаш
- «Кукий денал» (1976)
- «Шутар. Повести дувцараши» (1986)
- «Берд» (1990)
- «Наьначе»
Белгалдаккхар
- ↑ Зейнеп Дзарахова. Личность. «Любовь к Отечеству – это не просто слова, это - дела». Интернет-газета "Ингушетия" (3.09.2014). Хоам хьаийца таьрахь: 7.07.2018. Архиваци яьй 23.10.2020.
- ↑ 1 2 М.А. Матиев. Ибрагим Дахкильгов и ингушеведение, БезФормата.RU. Архиве диллад 2018 шера кӀимарса 8 дийнахьа. Техкад укх дийнахьа: 7.07.2018.
- ↑ Дахкильгов Ибрагим Абдурахманович. krkrub.kubannet.ru. Хоам хьаийца таьрахь: 7.07.2018. Архиваци яьй 8.07.2018.
ТӀатовжамаш
- Дахкилганаькъан
- Баьб маьцхали бетта 14 дийнахьа
- Баьб 1937 шера
- Баьб Буро тӀа
- Байнаб тушола бетта 15 дийнахьа
- Байнаб 2014 шера
- Нохчий хьехархой университет яьккхараш
- Россе Федерацен лакхерча белхаговзала дешара сийдола болхлой
- «КарагӀдаьннарех» орден енна кавалераш (ГӀалгӀайче)
- Нах алапатах
- Ӏилманхой алапатах
- ГӀалгӀай йоазонхой
- ГӀалгӀай Ӏилманхой
- ГӀалгӀайчен йоазонхой