Дахкилганаькъан Ӏадрахьмана ИбрахӀим

Рувики материал
Дахкилгнаькъан Абдурахьмана Ибрахьим
Дахкильгов Ибрагим.png
Ваь таьрахь 14 маьцхали 1937(1937-08-14)
Ваь моттиг
Венна таьрахь 15 тушола 2014(2014-03-15) (76 шу)
Паччахьалкхе  СССР→ Россе Федераци
Ӏилман никъ фольклористика[d] , фольклор[d]
Белха моттиг Ингушский госуниверситет; Ингушский НИИ гуманитарных наук имени Чаха Ахриева
Дешар
Ӏилманхой звани профессор[d]
Ӏилман кулгалхо Уздият Далгат
ЦӀихеза ва
укх бахьан
фольклорист, ГӀалгӀайчен байракха автор
СовгӀаташи премеши
RUS Honorary Worker of Higher Professional Education 1999 ribbon.svg Награды Ингушетии (лента).png

Дахкилганаькъан Ӏадрахьмана ИбрахӀим (эрс: Дахкильгов Ибрагим Абдурахманович) — гӀалгӀай йоазонхо, фольклорист. ГӀалгӀай паччахьалкхен байракха автор лоархӀаш ва.

Ваьв 1937 шера Маьцхали бетта 14-гӀча дийнахьа Буро тӀа.
Кхелхав 2014 шера Тушола бетта 15-гӀча дийнахьа.

Биографи

Дахкилганаькъан ИбрахӀим ваьв ваьв Буро тӀа 1937 шера маьцхали бетта 14-ча дийнахьа. ИбрахӀима даьй хиннаб эрсий-туркий тӀеман доакъашхой, цун да Ӏадрахьман хиннав Сийлахь-Боккхача Даьхен тӀема тӀа[1].

ГӀалгӀай мехках баьхача хана Казахехье нийсвеннув из 1944 шера. Цига цо чакхъяьккхай юкъара школа, «Эмальпосуда» яхача заводе штамповщика болх баьб. 1962 шера тӀехдика чакхъяьккхай Нохч-ГӀалгӀай паччахьалкхен хьехархой институт[2], тӀехьагӀа болх баьб Нохч-ГӀалгӀай госуниверситете лакхехьарча школе, 1994 шерагара денз ГӀалгӀай университете, тӀаккха ГӀалгӀай гуманитарни Ӏилмай Ӏилман-тохкама институте болх баьб кулгалхо волаш.

1969 шера Дахкилганаькъан ИбрахӀима Москве дунен литературан Институте язъяьй кандидатски диссертаци. Цу диссертаце ларда тӀа язъяьй цо тӀехьагӀа «ГӀалгӀай литература» яха монографи[2].

1991 шерагара денз ИбрахӀим Россе йоазонхой юкъарлон доакъашхо ва, 1999 шерагара денз — социальни Ӏилмай Академе доакъашхо[3].

Къахьегам

Ӏилман белхаш

  • «ГӀалгӀай багахбувцамахи литературахи йола программа» (1971)
  • «Ингушская литература (период развития до 40—х годов)» (1975)
  • «Устное народное творчество вайнахов» (1977)
  • «Исторический фольклор чеченцев и ингушей» (1978)
  • «Сказки, сказания и предания чеченцев и ингушей» (1986)
  • «Мифы и легенды вайнахов» (1991)
  • «Начало Назрани»
  • «Ингушские сказания, предания, сказки, пословицы»
  • «Ангушт»
  • «Шли в подданство не из принуждения»
  • «История повторяется»
  • «Мудрые наставления наших предков. Из ингушского фольклора» (2001)
  • Боль и гордость моя — родная Ингушетия (2007)
  • «Ингушский нартский эпос» (2013)

Исбахьален кхолламаш

  • «Кукий денал» (1976)
  • «Шутар. Повести дувцараши» (1986)
  • «Берд» (1990)
  • «Наьначе»

Белгалдаккхар

  1. ↑ Зейнеп Дзарахова. Личность. «Любовь к Отечеству – это не просто слова, это - дела». Интернет-газета "Ингушетия" (3.09.2014). Хоам хьаийца таьрахь: 7.07.2018. Архиваци яьй 23.10.2020.
  2. ↑ 1 2 М.А. Матиев. Ибрагим Дахкильгов и ингушеведение, БезФормата.RU. Архиве диллад 2018 шера кӀимарса 8 дийнахьа. Техкад укх дийнахьа: 7.07.2018.
  3. ↑ Дахкильгов Ибрагим Абдурахманович. krkrub.kubannet.ru. Хоам хьаийца таьрахь: 7.07.2018. Архиваци яьй 8.07.2018.

ТӀатовжамаш