Ельцин Борис Николаевич
| Борис Николаевич Ельцин | |||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| | |||||||||||||||||||||||||||
|
| |||||||||||||||||||||||||||
| 25 декабря 1991 — 31 декабря 1999 | |||||||||||||||||||||||||||
| Доалчен тхьамада |
Егор Гайдар (и. о., 1992) Виктор Черномырдин (1992—1998) Сергей Кириенко (1998) Виктор Черномырдин (и. о., 1998) Евгений Примаков (1998—1999) Сергей Степашин (1999) Владимир Путин (1999—2000) |
||||||||||||||||||||||||||
| Вице-президент |
Александр Руцкой (1991—1993) должность упразднена (после 1993) |
||||||||||||||||||||||||||
| Хьалхахиннар | должность учреждена; он сам как Президент РСФСР | ||||||||||||||||||||||||||
| ТӀехьахиннар |
Виктор Черномырдин (врио на момент операции, 5—6 ноября 1996 г.) Владимир Путин |
||||||||||||||||||||||||||
| с 22 сентября по 4 октября 1993 года полномочия оспаривались Александром Руцким | |||||||||||||||||||||||||||
| 1 января 1994 — 31 декабря 1999 | |||||||||||||||||||||||||||
| Хьалхахиннар | должность учреждена | ||||||||||||||||||||||||||
| ТӀехьахиннар | Владимир Путин | ||||||||||||||||||||||||||
| 6 ноября 1991 — 15 июня 1992 | |||||||||||||||||||||||||||
| Хьалхахиннар | Иван Силаев | ||||||||||||||||||||||||||
| ТӀехьахиннар |
Егор Гайдар (д. кх.) Виктор Черномырдин |
||||||||||||||||||||||||||
| 16 марта — 18 мая 1992 | |||||||||||||||||||||||||||
| Президент | он сам | ||||||||||||||||||||||||||
| Хьалхахиннар | Константин Кобец | ||||||||||||||||||||||||||
| ТӀехьахиннар | Павел Грачёв | ||||||||||||||||||||||||||
| 10 июля — 25 декабря 1991 | |||||||||||||||||||||||||||
| Доалчен тхьамада |
Иван Силаев (1990—1991) он сам (глава правительства как президент, 1991—1992) |
||||||||||||||||||||||||||
| Хьалхахиннар |
должность учреждена; он сам как председатель Верховного Совета РСФСР |
||||||||||||||||||||||||||
| ТӀехьахиннар | должность упразднена; он сам как Президент Российской Федерации | ||||||||||||||||||||||||||
| 29 мая 1990 — 10 июля 1991 | |||||||||||||||||||||||||||
| Хьалхахиннар | Николай Грибачёв | ||||||||||||||||||||||||||
| ТӀехьахиннар | Руслан Хасбулатов | ||||||||||||||||||||||||||
| 18 февраля 1986 — 18 февраля 1988 | |||||||||||||||||||||||||||
| 1 июля 1985 — 18 февраля 1986 | |||||||||||||||||||||||||||
| 24 декабря 1985 — 11 ноября 1987 | |||||||||||||||||||||||||||
| Хьалхахиннар | Виктор Гришин | ||||||||||||||||||||||||||
| ТӀехьахиннар | Лев Зайков | ||||||||||||||||||||||||||
| 2 ноября 1976 — 18 апреля 1985 | |||||||||||||||||||||||||||
| Хьалхахиннар | Яков Рябов | ||||||||||||||||||||||||||
| ТӀехьахиннар | Юрий Петров | ||||||||||||||||||||||||||
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
| Ваьв |
1 саькура 1931 Бутка, Буткинский район, Уральская область, РСФСР, СССР |
||||||||||||||||||||||||||
| Веннав |
23 бекарга 2007 (76 шу) Москва, Россия |
||||||||||||||||||||||||||
| ДӀавелла моттиг | Новодевичье кладбище | ||||||||||||||||||||||||||
| Да | Николай Игнатьевич Ельцин (27 июня 1906-30 мая 1977) | ||||||||||||||||||||||||||
| Нана | Клавдия Васильевна Ельцина (дев. Старыгина, 1908—1993) | ||||||||||||||||||||||||||
| Сесаг | Наина Иосифовна Ельцина (Гирина) (c. 1956) | ||||||||||||||||||||||||||
| Бер |
|
||||||||||||||||||||||||||
| Парти |
КПСС (1961—1990) беспартийный (1990—2007) |
||||||||||||||||||||||||||
| Дешар | Уральский политехнический институт им. С. М. Кирова | ||||||||||||||||||||||||||
| Болхговзал | Ло:Инженер-Ло:Строитель | ||||||||||||||||||||||||||
| Динца юкъ-моттиг | православие | ||||||||||||||||||||||||||
| Кулг яздар |
|
||||||||||||||||||||||||||
| СовгӀаташ |
|
||||||||||||||||||||||||||
| БӀул | |||||||||||||||||||||||||||
| БӀул даь шераш | 19??—2000 | ||||||||||||||||||||||||||
| БӀорахо хилар |
|
||||||||||||||||||||||||||
| Звани |
Ло:СССР, Полковник полковник[1] |
||||||||||||||||||||||||||
| Баьччал даьд | Верховный главнокомандующий Вооружёнными силами Российской Федерации (с 7 мая 1992 по 31 декабря 1999) | ||||||||||||||||||||||||||
| ТӀемаш |
Августовский путч Карабахский конфликт Приднестровский конфликт Осетино-ингушский конфликт Разгон Верховного Совета России Гражданская война в Грузии Первая чеченская война Гражданская война в Таджикистане Вторжение боевиков в Дагестан Вторая чеченская война |
||||||||||||||||||||||||||
Е́льцин Борис Никола́евич — Советийи Россеи парте а, паччахьалкхен а болхло, политакахо, хьалхара дерригача къамо хержавола Россе Федерацен президент (1991—1999), Россе экономикан а юкъарчен-политикан а оттам эргабаьккха́р. 1991-ча шера лайчилла бетта денз 1992-ча шера аьтинга беттага кхаччалца Доалчен хьалхалаьттав[2][3]. 1992-ча шера тушола бетта денз маьтсели беттага кхаччалца из Россе духьалъоттара министра декхараш кхоачашдеш хиннав.
СССР Юкъарчен Гуллама Лакхехьарча совета 10, 11 созывий депутат (1979—1989); СССР Лакхехьарча Совета Президиума доакъашхо (1984—1988). Народный депутат СССР, иштта СССР Лакхехьарча Совета къамай гуллама доакъашхо (1989—1990). РСФСР къаман депутат и РСФСР лакхехьарча совета тхьамада (1990—1991).КПСС доакъашхо (1961—1990), ЦК КПСС доакъашхо (1981—1990); парте из КПСС Свердловски обкома хьалхара секретарь хиннав (1976—1985), иштта ЦК КПСС секретарь (1985—1986), КПСС Москверча горкома секретарь (1985—1987). Ленина Ордена Кавалер (1981). .
Берал
Из ваьв 1931-ча шера саькура бетта 1-ча денна Урала областе, Бутка яхача юрта[4][5].
Бориса Ельцина нана — Клавдия Васильевна Ельцина (наьна оагӀарахьара Старыгина, 1908—1993[6]), крестьянка, тегархо[7].
Бориса Ельцина да́ — Николай Игнатьевич Ельцин (аьтинга бетта 27-ча денна 1906 — маьтсели бетта 30-ча денна 1977), гӀишланхо[8]. 1934-ча шера бекарга бетта 28-ча денна лаьца хиннав советий Ӏаьдала духьала хиларах, иштта цунца лийцаб цун вошеи кхыбола болхлои. 1943-ча шера маьтсели бетта 23-ча денна ИТЛ набахта чувеллав 58 статьях пункт 10 УК РСФСР кхаь шера.
1936-ча шера тов бетта 29-ча денна из арахийцав ха текха́ валалехь нийса, масал луш хиларах. 1936-ча шера Казани ваха цӀавенав[9]. 1937-ча шера Клавдияс шоллагӀа воӀ ваьв — Михаил[10][11].
Ельцина берал дӀадахад Перма областе Березники яха пхье. Цига яьккхай цо ишкол (хӀанзара Пушкина цӀерагӀа йола № 1 йола ишкол). Цох СМИ дувцачох, из классе хьалхе лелаеш а, дика дешаш а хиннав, цхьабакъда латара тӀера хиннав[7].
1955-ча шера цо ше яхъяьча автобиографе тӀа дувцачох, из 1949-ча шера деша эттав С. М. Кирова цӀерагӀа йолча Урала паччахьалкхен техникан университете гӀишланхой факультете[4][12], 1955-ча шера цо из йистеяьккхай «Промышленное и гражданское строительство» яхача говзалах «инженер-строитель» хинна[5].
Деша вагӀача хана тӀа Ельцин волейболах ловзаш хиннав пхьен тоабанна хьалхара. Из хиннав СССР спорта говзанча. 1952-ча шера кхалнаьха волейбола тоабан тренер хиннав[13].
Болхи партера гӀулакхи
1955-ча шера из дӀахьожаваьв «Уралтяжтрубстрой» яхача тресте, цига болх беш яьккхача хана цо тайп-тайпара гӀишлон говзал карерзаяьй, цул тӀехьагӀа болх баьб объекташка говзанча волаш а, лаьттан доазон хьаким волаш а. 1957-ча шера треста урхале прораб хиннав из. В 1961 году вступил в КПСС. 1963-ча шера Свердлова цӀенош доттача комбината кертера инженер ваьв цох[5]. 1966-ча шера денз цо болх баьб Свердлова цӀенош доттача комбината кулгалхо волаш.
1963-ча шера Кирова шахьара Свердловска пхье парте кхоллама XXIV конференце массане кхаж тассарца викалалла хержав из КПСС конференце дакъа лаца. XXV шахьара конференце цох ваьв КПСС Кирова райкома доакъашхои Свердлова шахьара КПСС конференце викали.
Белгалдаккхар
- Комментареш
- ↑ В этом качестве был как спикером парламента, так и высшим должностным лицом РСФСР. Все предыдущие и последующие Председатели Верховного Совета РСФСР были лишь спикерами парламента.
- Хьасташ
- ↑ Ельцин, Борис Николаевич // Кто есть кто в России и в ближнем зарубежье: Справочник. — М: Издательский дом «Новое время», «Всё для Вас», 1993, С. 232—233 — ISBN 5-86564-033-X
- ↑ Указ Президента РСФСР «Об организации работы Правительства РСФСР в условиях экономической реформы». № 172 - Документ - Архив Егора Гайдара - база данных документов. gaidar-arc.ru. Хоам хьаийца таьрахь: 8.12.2019. Архиваци яьй оригинала тӀара 4.11.2016.
- ↑ УКАЗ Президента РФ от 15.06.1992 № 633 «ОБ ИСПОЛНЯЮЩЕМ ОБЯЗАННОСТИ ПРЕДСЕДАТЕЛЯ ПРАВИТЕЛЬСТВА РОССИЙСКОЙ ФЕДЕРАЦИИ». Хоам хьаийца таьрахь: 25.08.2015. Архиваци яьй оригинала тӀара 4.03.2016.
- ↑ 1 2 Ельцин, Борис Николаевич. Президент России. Хоам хьаийца таьрахь: 19.04.2024.
- ↑ 1 2 3 Ельцин Борис. История.РФ. Хоам хьаийца таьрахь: 19.04.2024.
- ↑ Московские могилы. Ельцина К.В. moscow-tombs.ru. Хоам хьаийца таьрахь: 8.12.2019. Архиваци яьй 5.12.2019.
- ↑ 1 2 Ельцин, Борис. Lenta.ru. Хоам хьаийца таьрахь: 8.12.2019. Архиваци яьй 8.06.2019.
- ↑ Ельцин Николай Игнатьевич. Бессмертный барак. Хоам хьаийца таьрахь: 8.12.2019. Архиваци яьй 8.12.2019.
- ↑ vvr2a. Ельцин Николай Игнатьевич (1906-1977). Москва-Волга (6.05.2017). Хоам хьаийца таьрахь: 8.12.2019. Архиваци яьй 30.12.2019.
- ↑ Кем был отец Бориса Ельцына. Хоам хьаийца таьрахь: 24.02.2017. Архиваци яьй оригинала тӀара 24.02.2017.
- ↑ Кузнецов Г., Игнатьева И. Подаренную Ельциными квартиру Суховым придётся подождать // Вечерняя Казань. — 1999. — № 139 (1 сентября). — С. 1.
- ↑ Фотокопия собственноручно заполненной 8 апреля 1955 года автобиографии Ельцина опубликована на ненумерованой вклейке перед страницей 65: Ельцин Б. Н. Исповедь на заданную тему. — М.: Синдбад, 2015.
- ↑ Загадка фотографии Бориса Ельцина. Курган и курганцы (6.06.2018). Хоам хьаийца таьрахь: 8.12.2019. Архиваци яьй 4.05.2019.
- Баьб саькура бетта 1 дийнахьа
- Баьб 1931 шера
- Нах алапатах
- Баьб в Уральской области (РСФСР)
- Байнаб бекарга бетта 23 дийнахьа
- Байнаб 2007 шера
- Байнаб Москве
- «За заслуги перед Отечеством» яхача 1-ча даржа ордена кавалераш
- Ленина ордена кавалераш
- ЦӀеча Байракха Къахьегама ордена кавалераш
- «Сийлен Белгало» ордена кавалераш
- «В память 1000-летия Казани» яха мейдилг совгӀата еннараш
- Сийлен легиона ордена Доккхача жӀарга кавалераш
- Дошо Аьланпхье ордена кавалераш
- Кавалеры ордена святого благоверного великого князя Димитрия Донского I степени
- СССР спорта пхьараш