ИджмаӀ

Рувики материал
تخطيط كلمة الإسلام.png
ИСЛАМ
Ислама пхи бӀоагӀа
Имана бӀоагӀий
  • АллахӀ
  • Малайкаш
  • Пайхамараш
  • Супа йоазонаш
  • Къемат ди
  • Де́гӀа хилар
Тархьари викалаши
Ди лелабар/Ӏомабар
Товшхали юкъарлеи
  • Паччахьалкхенаш
  • Мар-сесаг хилар
  • Кхалнах
  • Исбахьале
  • ЦӀераш
  • Маьждигаш
  • Ханорг
  • Экономика
Хьажа иштта

Иджма́Ӏ, е Барт та́р (да) (Ӏар. إجماع‎ — барт та́р, эрс: единогласие) — моллагӀча цхьан хаттара́ тӀагӀолла цхьан бартан тӀехьа Ӏалам наьх уйла нийсъялар. ФикъхӀа хьастех хьаст ба[1].

Тархьар

ИджмаӀ хьахилар хьалхарча мужтахӀидаш хиннача Ӏаламнахаца дувзаденна да VII бӀаьшера шоллагӀча даькъе. «Мадданен 7 факъихӀ» оалаш цӀи йоахаш гулбеш хинна дийша́ча наьх барт тайча иджмаӀ кхайкадеш хиннад. Уж ба: СаӀид ибн аль-Мусаййиб, Ӏурват ибн аз-Зубайр, Къасим ибн Мухьаммад, ӀубайдуллахӀ ибн ӀабдуллахӀ, Сулейман ибн Ясар, Хариджат ибн Зайд, Абу Бакр ибн Ӏубайд аль-Харис. Нах башхабаьнна хаттараш тахкара аргӀеи наькъаши Ӏоувттадаьд цар[1].

ФикъхӀа хьаст санна иджмаӀа хьал дӀаоттадаь хиннар Мухьаммад аш-ШафиӀи хиннав, цхьабакъда цо а,Малик ибн Анаса санна, иджмаӀ санна тӀаэцаш хиннар мадданерча факъихӀаша оттадаьр мара хиннадац. Абу ХӀанифата аьнна хинначох, иджмаӀ кхы алхха мадданерча Ӏаламнахагара а доацаш, моллагӀча лерхӀам, лоадам болча тоабагара доагӀаш хила йиш я[1].

ИджмаӀа оагӀаташ

ИджмаӀ юкъедаккхарга хьежжа, Ӏалам наьх барт та́р кхаь оагӀатах (даькъе, тайпах) де́къ[1]:

  • аль-иджмаӀ аль-къавлий (Ӏар. الإجماع القولي‎) — дӀакхайкадаьр. Дувца отта а даь, техка соцам баьр да;
  • аль-иджмаӀ аль-аӀмалий (Ӏар. الإجماع العملي‎) — леладешдар. Соцам ше оттабаьбац, хӀаьта цун тара дола хаттар техка Ӏодилла́р доландаь, техкачох дӀатара а даь этта иджмаӀ;
  • аль-иджмаӀ ас-сукувтий (Ӏар. الإجماع السكوتي‎) — кхайкадаь доацар. Цхьан дийшача сага нийсъенна уйла я, кхычара цун духьала кхыйола уйла хьайоалаяь а йоацаш;

Тайп-тайпарча мазхӀабашка иджмаӀа хьал

ИджмаӀацара гӀулакх мазхӀабашка башх-башха латт:

Белгалдаккхар

ТӀатовжамаш