Мосар

Мосар
Ӏилман классификаци
ГӀАЛАТ: нет таксономического шаблона {{Rupicapra}}, который должен описывать систематическое положение таксона Rupicapra. Вид: Мосар
Дунен къамашта юкъера Ӏилман цӀи
Rupicapra rupicapra (Linnaeus, 1758)
Ареал
Лорадара статус
Эггара кӀезигагӀа кхерам тӀалаттараш IUCN 3.1 Least Concern: 39255
Сурташ РУВИКИ.Медиа чу ITIS   625159 NCBI   34869 EOL   331073 FW   149673

Мосар (эрс: Серна) — муӀа яьссаярий дезала барг шолха се дакхадийнат. Коа тӀара газа цу тӀара йоагӀа. ГӀалгӀай Мехка уж лел Шолжа шахьареи ЖӀайраха шахьареи доазон тӀа.

Белгалонаш

ДегӀа йоккха хилац мосар, йӀоахалла цхьа метр, кӀасартӀе 75 см. ЦӀог лоаца хул, 8 см дӀаьхагӀа хилац. Мосарий дозал 30-50 кийла да. Низ болаш, куст долаш да цун дегӀ а фоарт а. ЦӀока диткъеи, морсеи да, лергаш ира да. Ах корта хилалла дӀаьха да уж. Когаш диткъеи дӀаьхеи а да, , веда баргаш долаш. МуӀаш я тӀехьашкахьа юхахьайза, 25 м хилалла я. Божлой а се гаьзарий а я йӀаьха муӀаш йолаш. Аьхки мосараш цӀе-бора хул, че тӀа сийрда цӀе лесташ ӀажагӀа бос болаш. Букъа тӀа гӀолла дад Ӏаьржа-бора оасаш, фоарт ӀажагӀа-кӀай я. Лергагара болабенна бӀаргага кхаччалца улл Ӏаьржа оаса. Иштта ба шоллагӀа бӀарг а. Кога тӀехьашке кӀай я, цӀога юхьигаш Ӏаьржа я.Ӏай беса баьде-мора хул уж, че кӀай хул. Кертои когашеи ӀажагӀа-кӀай бос тӀаэц.

Тайпа даржар

Лоамара мосараш

Мосараш го йиш я Альпашка а, Фаьренгехьерча Савойяшкара Далмацега кхаччалца, иштта Пиренеяшка, Вогезашка, Балканарча лоамашка а Карпаташка а, Йоккхача а ЗӀамагӀча а Кавказе а, ЗӀамагӀча Азе а. Эрсече мосараш дукхагӀа я Кавказа доккхача довкъа тӀа. ГӀалгӀай Мехка уж лел Шолжа шахьареи ЖӀайраха шахьареи доазон тӀа. Уж лакхача лоамаш тӀа гӀолла лел, иштта го йиш хьунагӀа лакхача гувнаш тӀа а. Сагах а кхыча дийнатах а шоаш кхераялча, уж кхы а лакхагӀа хьалтӀайолх чхараш тӀагӀолла. Сецца яжа араювл. Ӏай ӀокӀалйоагӀа хьунагӀа шоашта даар лаха.

Оамал

Мосараш зӀамигача Ӏулашца ях, Ӏулаш хул 15-30 дийнатех латташ. Аьхки уж чӀоагӀа кадай я. Царех ца1 хул Ӏул лорадеш. Нагахьа санна кхерам тӀахьовзе, цо хоам бу шока кепе оаз йохийташ. Ӏа гарга мел доагӀа, Ӏулаш дох е вӀашагӀъув. Ӏула́ хьалха йола мосар хана йоккхагӀа хул, доал де ховш. Къаенна божлой цхьаь лел, аьхки мара дӀакхетац Ӏулах. Кхыча къонача божлошца цар мосараш къувс. Маьтсела бутт чакхбоалача хана е аьтинга бутт болалуча хана, мосараш яхк, ши-кхоъ бӀийг ю. Уж кхаь бетта наьнаца хул, якхаш. Мосараш ях 20 шера, хӀаьта божлоша йоккха ха кӀезигагӀа хул.

Мосарий даар да кӀотаргий хетолгаши гаьний гӀаьнаши иштта буци мергӀилгаши. Ӏай цар даар хул Ӏов.

Геральдике

Европай муниципалитетий тхамагӀаш тӀа го йиш мосара сурташ.

• 

  \Шамуа тхамагӀа, Итали

• 

  Вальсаваранша тхамагӀа, Итали

• 

  Альто-Анеу тхамагӀа, ХӀиспани

• 

  Кройта тхамагӀа, Германи

• 

  Кюблиса тхамагӀа, Шувцарехье

• 

  Петтноя-на-Арльберге тхамагӀа, Австри

Белгалдаккхар

ТӀатовжамаш

• Позвоночные животные России: Серна