Музейий бийса
| «Музейий бийса» | |
|---|---|
 | |
 | |
| Отрасль | товшхал, искусство |
| Хьалхара дӀайихьа таьрахь | 1997 |
| ДӀаяхьара частота | хӀара шера |
| Дата последнего проведения | 2025 |
| Организатор | РФ товшхала министерство |
| Статус | дӀакхухьаш я |
| Сайт | museumnight.culture.ru |
 РУВИКИ.Медиа чура файлаш | |
Музейий бийса (эрс: Ночь музеев) — музеяша бийсанга кхаччалца болхбар чудоагӀаш йола Дунен къамашта юкъера товшхала-дешара акци[1]. Маьтсела бетта дола Дунен къамашта юкъера музейий ди дездеш, вӀашагӀъелла акци я; эттача Ӏадатах из бийса езъю маьтсела бетта кхоалагӀа доагӀа салоӀама денош гарга кхаьчача хана. Акце яра бахьан музейий фондаш йоаржаяри, музейий болх гаргагӀа бовзийтари да[2]. Духхьашха акци дӀайихьай 1997-ча шера[3].
2025-ча шера Эрсече «Музейий бийса» акци дӀайихьай маьтсела бетта 17-ча дийнахьа, керттера дийца́р — «Турпалаш»[4].
Акце тархьар
Духхьашха дӀайихьа «Эггара йӀаьхагӀйола музейий бийса» (нем. Lange Nacht der Museen)[5] дӀайихьай 1997-ча шера Берлина 12 музее. ВӀашагӀкхетараш: экскурсеш, лекцеш, театрализаци. Цу дийнахьа цу тайпарча вӀашагӀкхетарашка мах бала ца безаш ваха аьттув бар[1].
1999-ча шера тарра акци дӀайихьай Фаьренгехьерча товшхала министерствос[6].
2001-ча шера акце дӀайихьай Европайи Американи 39 мехка[4].
2005-ча шера Европай совета чӀоагӀдаь дӀаоттадаьд Фаьренгехьа хьалхадаьккхача тайпара из бийса хӀара шера лорае. Соцам баьб вӀашагӀкхетараш салоӀама деношка дӀакхахьа, Дунен къамашта юкъерча Музейий Денна гаргагӀа[7].
2025-ча шера лаьттача хьалах, акце доакъашхошта юкъе 40 совгӀа мехкара 3,5 эзар музей я[7].
Эрсече
Эрсече цу акценна юкъеяхай 2002-ча шера бекарга бетта 20-ча дийнахьа[8][9]. Красноярскерча музея вӀашагӀъеллача кхетача 5 эзар саг венавар[6].
2006-ча шера «Музейий бийса» дӀайихьай Санкт-Петербургеи, Казанеи[4].
2007-ча шера акци духхьашха дӀайихьай Москвеи Екатерибургеи. Москверча акце цӀи хиннай «Музеера бийса» яхаш. Бераштеи боккхагӀбараштеи лаьрхӀа гойтамаши экскурсеши хиннай кийчаяь[7].
2015-ча шера «Музейий бийса» федеральни кепе йийрзай. Цу шера денз акци дакхухь РФ товшхала министерствос новкъостал деш. Акце дакъа лоац федеральнии, паччахьалкхени, муниципальнии, сага доалахьа йолчеи музеяша[2].
Хронологи
- 2016-ча шера акци дӀайихьай маьтсела бетта 21-ча дийнахьа. ВӀашагӀхкетар хетадаьдар Россе кинон шера. ДукхагӀча музеяша вӀашагӀкхетараш дӀадихьар «История одного экспоната» даькъе[10]. 130 экскурсий дӀайихьай, 60 концерт деннад, 30 киногойтамаш хьекхад. Москве ВДНХ дӀабихьаб гойтам «Кино, мода. Александра Васильева Фондера киноактрисай кочамаш»[11].
- 2017-ча шера акци дӀайихьай= маьтсела бетта 20-ча бийсан. Юкъардар — 1917-ча шера хинна революци[12]. Дукха майдаш хиннай дакъа лоацаш. Царна юкъе хиннай Третьяковски галерея, усадьба Царицыно, ВДНХ, Москвера зоопарк, хӀанзарча исбахьален музей «Гараж», иштта кхыяраш а[13].
- 2018-ча шера акци дӀайихьай маьтсела бетта 19-ча дийнахьа. Юкъардар — «Шедевры из запасников»[14]. Москве дӀадихьад 800 вӀашагӀкхетар, цига дакъа лоацаш хиннав 500 эзар саг.
- 2019-ча шера акци дӀайихьай маьтсела бетта 18-ча дийнахьа. Юкъардар — «Элементы»[15].
- 2020-ча шера «Музейий бийса» яхача акце кертте дар — «Символы»[16]. Covid-19 яха у даржар бахьан долаш деррига вӀашагӀкхетараш дӀадихьад онлайн-кепе маьтсела бетта 16-17 деношка. Дакъа лоацаш хиннав 800 эзар саг[17].
- 2021-ча шера акци дӀайихьай маьтсела бетта 15-ча дийнахьа. Дувца оттадаьр — «Больше чем музей»[18].
Белгалдаккхар
- ↑ 1 2 Что известно о всероссийской акции "Ночь музеев", TACC (17 маьтсела 2024). Техкад укх дийнахьа: 27.04.2025.
- ↑ 1 2 Всероссийская акция "Ночь музеев", РИА Новости (18 маьтсела 2024). Техкад укх дийнахьа: 27.04.2025.
- ↑ Денис Сидоров. Музей подготовился к грядущей ночи, Победа РФ | Новости, история, патриотизм (15 маьтсела 2021). Техкад укх дийнахьа: 27.04.2025.
- ↑ 1 2 3 Когда пройдет «Ночь музеев» в 2025 году?, AiF (5 саькура 2025). Техкад укх дийнахьа: 27.04.2025.
- ↑ Всероссийская акция «Ночь музеев» 2024, Аскинский район — дата и место проведения, программа мероприятия., Культура.РФ. Техкад укх дийнахьа: 27.04.2025.
- ↑ 1 2 История акции "Ночь музеев", TACC. Техкад укх дийнахьа: 14.05.2025.
- ↑ 1 2 3 История акции. Ночь музеев. Хоам хьаийца таьрахь: 27.04.2025.
- ↑ «Ночь в храме», возможно, пройдет в Москве // Православие и мир. — 22.09.2015.
- ↑ Красноярский музейный центр. Хоам хьаийца таьрахь: 10.04.2010. Архиваци яьй оригинала тӀара 20.05.2010.
- ↑ Акция "Ночь музеев", посвященная Году кино, стартует по всей России, РИА Новости (21 маьтсела 2016). Техкад укх дийнахьа: 27.04.2025.
- ↑ Волкова, С.. «Ночь музеев» - 2016: Хотите увидеть редкие коллекции, торопитесь зарегистрироваться, msk.kp.ru (13 маьтсела 2016). Техкад укх дийнахьа: 14.05.2025.
- ↑ «Ночь музеев»-2017 посвятили русской революции, Известия (19 маьтсела 2017). Техкад укх дийнахьа: 27.04.2025.
- ↑ "Ночь в музее" в Москве: Куда пойти, что посмотреть, и как добраться, Metro Москва. Техкад укх дийнахьа: 14.05.2025.
- ↑ «Шедевры из запасников» станут главной темой «Ночи музеев-2018», Известия (7 маьтсела 2018). Техкад укх дийнахьа: 27.04.2025.
- ↑ Когда проведут "Ночь музеев" в 2019 году? Тема акции была объявлена в конце мая прошлого года | Санкт-Петербург Центр. peterburg.center (11.02.2019). Хоам хьаийца таьрахь: 27.04.2025.
- ↑ Участие в «Ночи музеев — 2020». www.artnight.ru. Хоам хьаийца таьрахь: 27.04.2025.
- ↑ Онлайн-мероприятия акции "Ночь в музее – 2020" посетили более 800 тыс. человек, TACC. Техкад укх дийнахьа: 14.05.2025.
- ↑ Анонс пресс-конференции «Ночи музеев — 2021». old.artnight.ru. Хоам хьаийца таьрахь: 27.04.2025.
Литература
- Казакова, О., Кошелева, С. Ночь музеев во Франции как пример современной международной кооперации и общественно-государственного партнёрства // Вестник Кемеровского государственного университета культуры и искусств. — 2023. — № 63.
- Малафий, А. Туризм впечатлений : ресурсы и перспективы развития в Тульской области // Современные проблемы сервиса и туризма. — 2019. — № 2.
- Петрунина, Л. Два лица одного музея. "Ночь музеев" в Третьяковской галерее // Телескоп: журнал социологических и маркетинговых исследований. — 2012. — № 6.
- Черткова, М. А., Аксенова, Л. В., Каримова, Э. Т. Международная акция «Ночь музеев» в Учебном ботаническом саду им А.Г. Генкеля ПГНИУ // Ботанические сады в современном мире. — 2024. — № 6.