Эрсечен къамай меттай ди
| Эрсечен къамай меттай ди | |
|---|---|
 | |
| Таьрахь | тов бетта 8-гӀа ди |
Эрсечен къамай меттай ди (День языков народов России) — 2025 шера аьтинга бетта 5-ча дийнахьа эрсий метта а Эрсечен къамай меттай а гадаккхарах йола паччахьалкхен политика кхоачашъяра Совета вӀашагӀкхийттача хана Россе Федерацен Президента Путин Владимирс дӀаоттаде хьийха дола цӀей да. ЦӀей дезде хьийахд тов бетта 8-ча дийнахьа — оазархо Расул Гамзатов ваьча дийнахьа.
Россе Ӏилмай академен моттхара института долча хоамех, Эрсече дахача 193 къамо лелабу 277 мотти диалекти.
Тархьар
2025 шера аьтинга бетта 5-ча дийнахьа эрсий метта а Эрсечен къамай меттай а гадаккхарах йола паччахьалкхен политика кхоачашъяра Совета вӀашагӀкхетаре хьийхар «Эрсечен къамай меттай ди» яхаш керда цӀей дӀачӀоагӀде[1]. Россе Федерацен Президента Владимир Путинс хьийхар из цӀихеза оазархо Расул Гамзатов ваьча дийнахьа дезде — тов бетта 8-ча дийнахьа[2].
Паччахьалкхен кулгалхочо дагадехийтад лоадам болаш хилар: Россе Федерацен метташ лорадари дӀахо дегӀадоаладари, паччахьалкхен оагӀорахьара цар массаза гадахари, мехка меттай юкъара айлам лораяри[1]. Иштта, Владимир Путинс белгалдаьккхад кердадаьккха дола Россе Федерацен къамай меттаех дола закон кийчде дезалга а, Эрсечен массадолча меттай паччахьалкхен реестр хьае езалга а[1].
… вай матан къаман рузкъа/хьал а тархьар-товшхала тӀехьале а долча Эрсечен массе къамай метташи меттай эргалои лорадара а царна гӀо дара а духьа кхы а торонаш вӀаштӀехьа яха еза.
Ший меттала (эрс.)… нужно создать дополнительные условия для сохранения и поддержки языков всех народов России и языкового многообразия, которые являются национальным достоянием и историко-культурным наследием нашей страны.
Статистика
- Россе Ӏилмай академен моттхара института долча хоамех, Эрсече дахача 193 къамо лелабу 277 мотти диалекти[3].
- Метташ дукхагӀа да къамаш долчул, хӀана аьлча цхьадолча къамай тӀаийца шишша официальни мотт ба, масала, марий, мордвай, алтайхой[3].
- Эрсечен дешара системе 105 мотт лелабу, царех 24 — хьехара мотт саннеи, 81 — тохкаш йола предмет саннеи[3].
Белгалдаккхар
- ↑ 1 2 3 Заседание Совета по реализации госполитики в сфере поддержки русского языка и языков народов России, Президент России (05.06.2025). Техкад укх дийнахьа: 5.06.2025.
- ↑ Путин предложил учредить День языков народов России, РБК (05.06.2025). Техкад укх дийнахьа: 5.06.2025.
- ↑ 1 2 3 277 языков и диалектов используют народы России. Минобрнауки (21.02.2021). Хоам хьаийца таьрахь: 5.06.2025.
ТӀатовжамаш
 | Укх лустама́ кхыдола РУВИКИ лустамаш тӀатовжаш дац. |