Ахценаькъан Жабраила Роза

Ахценаькъан Жабраьила Роза
Ахценаькъан Жабраьила Роза
	эрс: Ахциева Роза Джабраиловна
Яь таьрахь	13 бекарга 1963 (63 шу)
Яь моттиг	МагӀалбик, МагӀалбика шахьар, ЧИАССР
Паччахьалкхе	СССР; Эрсече;
Леладу гӀулакх	артистка, ашархо, иллиалархо

Ахценаькъан Жабраьила Роза (эрс: Ахциева Роза Джабраиловна; 13 бекарга 1963, МагӀалбике, Нохч-ГӀалгӀай АССР) — гӀалгӀай ашархо, иллиалархо. ГӀалгӀай Мехка халкъа артистка (2021).

Биографи

Охцанаькъан Роза 1963-ча шера бекарга бетта 10-ча дийнахьа МагӀалбике. Цун берал дувзаденна хиннад ловзарцеи халхарцеи. Да Жабраьил дахчанпандар дика локхаш хиннав, хӀаьта наьна Тамарай зовне, хоза оаз хиннай. Цо дукха бувзам лелабаьб цӀихеза мукъамхошца: Султыганаькъан Л., Малсаганаькъан З., Коазой А., Чередниченко А., Йовлой И., СапраӀаланаькъан М., Йовлой Р., иштта кхыбарашца а^[1]. Роза Ахценаькъан Хаччата йиша я.

Дешар

Юххьанцара дешар цо дийшад МагӀалбикерча 18-ча ишколе. Мукъама ишкол яьккхаяц. БархӀ класс класс яьккхачул тӀехьагӀа, 1977-ча шера из деша эттай мукъама училище. Цхьабакъда, юха ишколе дӀаотта езаш хиннай, цхьаь дӀааха езаш нанна дагаялар бахьан долаш. Хаччат цу хана цу училища шоллагӀча курса дешархо хиннай.10 класс яьккхачул тӀехьагӀа из деша эттай кооперативни техникуме. Цу хана чӀоагӀа лоархӀаш дешара моттиг хиннай из. 1982—1984 шерашка техникум яьккхачул тӀехьагӀа из дӀахьожаяьй МагӀалбикарча райзаготконторе. Цу хана практиках (эрс.) (гӀа. иштта дӀахьежабеш хиннаб йистебаьнна дешархой. Цига балха этта кхо шу даьнначул тӀехьагӀа, Роза маьре яхай. Цул тӀехьагӀа вахар мехкал арахьа хиннад цунна^[1].

2005-ча шера из ГӀалгӀай мехка яха цӀаенай. Цу шера денз Охцанаькъан Роза къахьегаш я Хамхой А. цӀерагӀа йолча паччахьалкхен филармоне. 1998-ча шера Розас баьб цига болх «Казачий хор» яхача тоабанна юкъе. Из ха я «Лоаман оаз» яхача яхье вокала номинацех цо хьалхара моттиг яьккха ха^[1].

Розас арахийца дола цӀихеза иллеш: «Ца воагӀаш ма Ӏелахь», «Безама химар», «Безама фесархо», «Беттала бийсаш», «Йиц ма елаш са ганз», «Са да», «Беттала наькъаш».

Дезал

Да́ — Ахценаькъан Ражапа Жабраил дахчан пандар дика лакха ховш хиннав; нана — Тамари Алматерча мукъама-драматически театре болх беш хиннай. Хаччата йиша — Ахценаькъан Жабраила Хаччат, иштта цӀихеза иллиалархо я^[2].

СовгӀаташ

• «Золотой микрофон» (2009 шу);
• «ГӀалгӀай Мехка дукха дика хӀамаш карагӀдийна артистка» сийлен цӀи (2015 шу);
• ГӀалгӀай Мехка Товшхала министерствос хӀара шера дӀакхухьача «Вокалист года» яхача паччахьалкхен преме лауреат^[3]
• «ГӀалгӀайч Мехка халкъа артистка» яха сийлен цӀи (2021)^[1].

Белгалдаккхар

↑ ¹ ² ³ ⁴ Ахценаькъан И., 2022.
↑ Музыкальный атлас. Ингушетия, 2023, оа. 259.
↑ Виктория Смит. Роза Ахциева — лауреат премии Минкультуры Ингушетии в номинации «Вокалист года» (эрс.). https://gazetaingush.ru/ (19.05.2019). Хоам хьаийца таьрахь: 9.09.2025.

Литература

Музыкальный атлас. Ингушетия / Авторы-сост.: Дзаурова Т. А-Х., Гогиев Я. И., Дударов А. Я., Чередниченко А. Р., Матиев М. А., Куркиев Р. С., Ильясова А. З., Кодзоева Д. А., Ахциев И. М., Таркоев Р. Р., Газиков Б. Д.. — Ростов-на-Дону : Южный издательский дом, 2023. — Т. I. — С. 352. — 1000 экз. — ISBN 978-5-98864-167-4.
Ахценаькъан Ислам. Роза Ахциева — в лучших традициях ингушской вокальной школы (эрс.) // «ГӀалгӀайче (газет)» : газет. — 2022. — 10 апреля.

[_2670da147e310d4f-1] ¹ ² ³ ⁴ Ахценаькъан И., 2022.

[_3398656994b1b194-2] Музыкальный атлас. Ингушетия, 2023, оа. 259.

[3] Виктория Смит. Роза Ахциева — лауреат премии Минкультуры Ингушетии в номинации «Вокалист года» (эрс.). https://gazetaingush.ru/ (19.05.2019). Хоам хьаийца таьрахь: 9.09.2025.

[1]

[2]

[3]