Аят

Рувики материал
Укх термина иштта кхыдола маӀанаш да, хьажа: Аят.
Аят
Ӏар. آية‎
Ayatalkursi.jpg
Леладар Бусалба ди

Ая́т (Ӏар. آية [ˈʔaːja]‎ — белгало, Ӏалаьмат‎) — Къуръана зӀамагӀа дола да́къа. Иштта из дош кхетаду «байт» (стих) яхача дешаца. КъорӀан чу аят яха дош 382 (кхо бӀаьи дезткъа шозза) хьоахадаьд.

Этимологи

Ӏарбий меттала цу деша ма дарра маӀан: «белгало» е «Ӏаламат», «тамаш» да[1]. Цу маӀане хьоахаду из Къуръана тӀа а. Кастта Къуръана цхьан предложене маӀане долаш дӀаэттад из[2].

Къуръана чу аят оалаш да саго тамаш е езаш, цецваьнна уйла е езаш дола хӀамаш. Цу аятех уйла яра́ тӀахье́х цу тӀа даим[3].

Аятий дукхал

Тайп-тайпара дагардаьчох Къуръана тӀа 6204, 6214, 6219, 6225 е 6236 аят да[4]. Эггара дукхагӀа даьржар да цу чу 6236 аят да яхар. Цхьабакъда цу аятий дукхал ер ма дий аьнна хьакъоасталуш дац, хьалхарча бӀаьшерашка баьхача наха леладаь хӀама а дац из. Цу аятий дукхал эргаш хилара бахьанех да бисмал цо лархӀа деза-дезац башхабувлар, иштта цхьадола аяташ цхьаболча наха шиъ лархӀар, вокхар ши аят цаӀ лархӀар — из доагӀаш да асхьабашта Пайхамар ﷺ Къуръан дешача хана мичахьа Ӏосецав-сецавац хазара тӀара.[5][2].

Ӏаламнаьха барт тайннаб Къуръана аятий аргӀа Мухьаммад Пайхамара ﷺ Дала шийга дессача вахьегӀа белгалдаьккха хилара́. Къуръана тӀара аяташ цу тӀа ӀотӀаяздаьча аргӀагӀа деш[5].

Кхыдар

Аяташ, Къуръана тӀа яз ма дарра, мухькам долчарехи, муташабихӀ долчарехи декъаш да. Хьалхардараш хьукам эцаш дараш да, вожаш — шидага кхетадаь харцахь кхетаде йиш яраш.

Къуръана эггара дӀаьхагӀа дола аят аль-Бакъорота 282 аят да. Духхьашха десса аяташ аль-Ӏалякъ сурата хьалхара пхи аят да. ТӀеххьара аят малагӀа хиннад яхачох башхаабьннаб Ӏаламнах, асхьабашкара хьаденачох да аль-Бакъарата 281—283 аяташ а, аль-Маидата 3 аят а, иштта кхыдола аяташ а. Деррига сураташ бисмалца долалуш да («бисмиЛляхӀи р-рохьмани р-рохьи́м»), ат-Тавбат сурат мел доацар[5][2].

Ӏарбий оригинальни йоазонгахь Къуръана аят чакхда́лара́ лаьрхӀа къаьстта йола фискал я йолаш. Компьютера тӀарча вёрстке Юникода U+06DD фискал я — ۝ [6][7]

Пакистане дийна мелув набахта воаларгволаш ха теха болча зуламхошта таӀазар дайдеш хул нагахь санна аятех диъ даькъах кхо дакъа мукъа цо Ӏомадой[8].

Белгалдаккхар

  1. ↑ Баранов Х. К. Арабско-русский словарь: ок. 42 000 слов. — 3-е изд. — М., 2001. — С. 51.
  2. ↑ 1 2 3 Ислам: ЭС, 1991.
  3. ↑ Али-заде, 2007.
  4. ↑ Религия: Энциклопедия, 2007.
  5. ↑ 1 2 3 Али-заде, А. А. Аят // Исламский энциклопедический словарь. — М. : Ансар, 2007.
  6. ↑ Roozbeh Pournader. Proposal to encode four combining Arabic characters for Koranic use (ингал.). The Unicode Consortium (30.03.2010). Хоам хьаийца таьрахь: 20.11.2025.
  7. ↑ Unicode character table — Arabic: End of Ayah. Хоам хьаийца таьрахь: 20.11.2025. Архиваци яьй 24.02.2015.
  8. ↑ Татиана Светлая. Особенности изучения Корана (16.08.2013). Хоам хьаийца таьрахь: 20.11.2025.

Литература

  • Резван Е. А. Айат // Ислам: энциклопедический словарь / Отв. ред. С. М. Прозоров. — М. : Наука, ГРВЛ, 1991. — С. 16. — 315 с. — 50 000 экз. — ISBN 5-02-016941-2.
  • Али-заде, А. А. Аят // Исламский энциклопедический словарь. — М. : Ансар, 2007. — С. 127.
  • Айа // Религия: Энциклопедия / сост. и общ. ред. А. А. Грицанова, Г. В. Синило. — Мн.: Книжный Дом, 2007. — 960 с. — (Мир энциклопедий).
  • The Study Quran: A New Translation and Commentary / ed. Seyyed Hossein Nasr, Caner Dagli, Maria Dakake, Joseph E. B. Lumbard, Mohammed Rustom. — HarperCollins, 2015. — 2048 p.
Хьаст — «https://inh.ruwiki.ru/w/index.php?title=Аят&oldid=126538825»