Кадраш (къаман проект)

Рувики материал
Къаман проект «Кадраш»
Рабочие, занимающиеся ремонтом помещения.jpg
Доладалар таьрахь 2024 шу
Бахьан Эрсечен Президента Владимира Путина амалт
Сайт национальныепроекты.рф

Кадраш (къаман проект) (эрс: Кадры (национальный проект)) — Россе Федерацен Президента Владимир Путинн амарца хийца йола къаман проект я[1]. Духхьашха гойтай Федеральни Гулламага деча хьехама юкъе 2024 шера[2].

Стратегически декхар

2024 шера Владимир Путина Федеральни гуллама собране оттадаь декхар да промышлени а, Ӏилмана а, кхыйола сфера а къона специалисташ кийчбе, аьнна, хила мегаш йола демографически дукхал лаьрхӀа: 2030 шерага дӀакхаьчача мехка 20 шу даьнначунгара 24 шу даьнначунга кхачалца вола 8,3 млн саг хургва: 2035 шера — 9,7 млн хургва.

Владимир Путинс аьннад «Кадраш» яха нацпроект хийцалга (2024 шу)

Росси безработица эггара лохагӀа хинна ха 2023 шу да, аьнна, белгалдаьккхар паччахьа — 2,9 %, из экономика позитивни хьалеи иштта цунца цхьаттара лакхлушйола кадрови моцали я[3]. Къаьстта из хоалу промышленностешка, 2028 шерага 1 млн балха специалисташ кечбанза баргбоацаш[4]. Паччахьа сихха гӀулакх чакхдаккха, аьнна, амар даьд министрашкеи, профильни ведомствашкеи, предпринимательски кхелагеи юкъереи лакхереи профоброзовани къаман проекта декхарашца бартбе, иштта экономика сектора эшамашца:

…ишколашкара вузашка кхачалца бола дешара бувзам дӀачӀоагӀбе беза гӀулакхаца. Цхьан логика болх бе беза цар, юкъара хоадам хургболаш. Укхаза керттерадар да болхлушволчо дакъа лацар. Укх шера мехка мел йолча ишколашка профориентаци систем дӀайолаяьй. 6-ча классера дӀаболабенна берий аьттув хургба тайп-тайпара специальносташ йовза[5].

.Кадрови дефицит къезигьяра паччахьалкхено оттаяь планаца, цунга хьежжа йола къаман проекта арахеца, аьнна, кхайкарал даьдар, иштта дӀанийсъяьяр цунца хоттаенна йола къаман а федеральни проекташ[6]. «Кадры» яха къаман проекта декхараш кхоачашдеш дукха кхетачеш дӀакхихьай образовани системе инфоструктурни, технологически, научни база дегӀайоалаеш:

  • юкъера профессиональни учрежденеш тоаеш (120 млрд хьахьожадаьд 2030 шерага кхаччалца)[1];
  • 800 лакхерча дешара общежитешка капитальни ремонт еш (124 млрд хьахьожадаьд 2030 шерага кхаччалца);
  • 25 университета кампус хьалъе 2030 шерага (400 млрд хьахьожадаьд);40 гарга студентий шахьар хьалъе план я;
  • Приоритет-2030" яха университета оагӀув хьаллоацаш йола госпрограмма совлен йола финансировани (190 млрд хьахьожадаьд 2030 шерага кхаччалца);
  • 2030 шера еррига профессиональни образовательни учрежденеш чуяхар «Профессионалитет» яха федеральни проекта чу, колледжеи бизнесеи шоайла бувзам лоаттабара Ӏалашъешйола, бӀаь процент дийша арабаьннараш балх оттара гаранти луш йола[2];
  • лакхарча дешарашка а Ӏилман организацешка а Ӏилман-технически библиотеки мазай модернизаци (совлен 9 млрд сом хьахьожадаьд)[7];
  • хьехархой вузаш кердъяхара программа (хьахьожадаьд 9 млрд сом)[8];
  • двукратное увеличение вложений бизнеса и государства в научные и технологические разработки (доведение доли расходов до 2 % ВВП к 2030 году)[1].

Эффективноста мах бар

Къаман проекта хӀаман дикала маьха критереш я кадрови, инновационни, промышленни проекташ, региональни Ӏаьдалои, лакхарча дешарои, бизнесои цхьан кечъяь хинна йола, иштта инвистицешца гӀо даь студенти стартапаш[1]. 2030 шерага кхаччалца оттадаь декхар да хӀара шера студенти хана денза арахийца йола технологически стартапаш 30 эзарнега дӀакхоачашъе[9]. РФ правительствас кийчъяь программ я цу морга йолча проекта юкъебаха бола венчурни предпринимателаш, 50 % инвестици юхаэца аьттув хургболаш (13 млрд сом хьожадаьд из юхаметтаоттадара).

Технологически кортамукъале

«Кадры» яха къаман проект я керттера компонент Росси научно-технологически Стратеги дегӀайоалаяра йола, технологически суверенитета толам бакха лаьрхӀа йола «сквозных» цӀи йоаккхаш йола сферашка, вешта аьлча берригача мехка эконимика чӀоагӀал лоръеш йола: станкостроени, производства, робототехника, беспилотни системаш, экономика данни, хими[10]. 2030 шерага кхаччалца Стратегега дилача лакхтехнологи йола товари Росси юкъера базара гӀулакхе дакъа ялхаза айдала дезаш да, сырьевой йоаца экспорта боарам шиъ кхоалагӀа айбала безаш ба[1]. ХӀаьта импорта дакъа чӀоагӀа лохдала дезаш да: 1999 шера 26 % ВВП хинна дале а, 2023 шера из 19 % ВВП лохаденнад, хӀаьта а 2030 шерага кхаьчача из 17 % ВВП кхаччалца лохаде лерхӀа[1]. Иштта, критически азахьлеи хьаийю наукоемки продукции кхычпаччахьа технологех цӀенъяь дӀайоаккхаргья, иштта хьалйизза я производствени тархеш, кхыча къаман компанеш РФ-ра дӀаяхачул тӀехьагӀа йиса йола.

ТӀатоха хоам

Къахьегама министра Антон Котяков 2024 шера бекарга бетта кхайкарал дир, 2021 шерагара денз къоначар безработица ца1 ахнега кхаччалца къезигьялар, из хилар 5,1 %[11].

2024 шера чантар бетта РФ вице-премьера Александр Новака хоам бир, Россе лакхаквалифицированни болхлой 1,5 млн гарга саг эшаш хилар. Вице-премьера яхачох, кадраш эш строительстве, транспортеи, ЖКХ, гӀишлош йоттачеи[12].

2025 шера саькура бетта РФ вице-премьера Голикова Татьянас «Кадры» яхача нацпроекта 116 млрд сом мах оттабаьб[13]. 2025 шера саькура бетта ткъаь цхьоалагӀча дийнахьа цо аьлар, кассови проекта кхоачам латт 43,8 %[14].

Белгалдаккхар

  1. ↑ 1 2 3 4 5 6 Послание Президента Федеральному Собранию. http://kremlin.ru (29.02.2024). Хоам хьаийца таьрахь: 4.03.2024.
  2. ↑ 1 2 Владимир Путин объявил о запуске нового национального проекта «Кадры». https://edu.gov.ru (29.02.2024). Хоам хьаийца таьрахь: 6.03.2024.
  3. ↑ Путин: безработица в РФ снизилась до 2,9% впервые в истории, TACC. Техкад укх дийнахьа: 7.03.2024.
  4. ↑ Путин: до 2028 года нужно подготовить 1 млн специалистов рабочих профессий, AiF. Техкад укх дийнахьа: 7.03.2024.
  5. ↑ Послание Президента Федеральному собранию. http://kremlin.ru (29.02.2024). Хоам хьаийца таьрахь: 6.03.2024.
  6. ↑ Леонов, Сергей. Семья, молодежь, взрослые. Путин назвал новые выплаты для жителей России, AiF. Техкад укх дийнахьа: 4.03.2024.
  7. ↑ Путин поручил модернизировать сеть научно-технических библиотек, РИА Новости (29 саькура 2024). Техкад укх дийнахьа: 29.02.2024.
  8. ↑ В России выделят девять миллиардов рублей на обновление педвузов, РИА Новости (29 саькура 2024). Техкад укх дийнахьа: 29.02.2024.
  9. ↑ Дмитрий Чернышенко: 69 регионов подключилось к реализации федпроекта «Платформа университетского технологического предпринимательства». http://government.ru (6.10.2022). Хоам хьаийца таьрахь: 19.02.2024.
  10. ↑ Необходимо добиться технологического суверенитета, заявил Путин, РИА Новости (29 саькура 2024). Техкад укх дийнахьа: 7.03.2024.
  11. ↑ Путин обсудил молодежную политику с членами правительства - Российская газета, Российская газета (4 бекарга 2024). Техкад укх дийнахьа: 9.04.2024.
  12. ↑ Александр Новак: России необходимо 1,5 млн высококвалифицированных кадров | Эксперт. Эксперт. Хоам хьаийца таьрахь: 11.12.2024.
  13. ↑ Татьяна Голикова оценила расходы на нацпроект «Кадры» в 116 млрд рублей. Эксперт (18.02.2025). Хоам хьаийца таьрахь: 19.02.2025.
  14. ↑ Голикова: кассовое исполнение нацпроекта "Кадры" составляет уже 43,8%, TACC (21 саькура 2025). Техкад укх дийнахьа: 21.02.2025.
Хьаст — «https://inh.ruwiki.ru/w/index.php?title=Кадраш_(къаман_проект)&oldid=126538309»