Оахаранаькъан
Оахаранаькъан (эрс: Ахриевы) — гӀалгӀай къаман массехк тайпай цхьа дакъа да, вешта аьлча, тайпан никъ (е ваьра никъ). ДукхагӀа бола Оахаранаькъан нах ЖӀайрахой тайпан ба, амма цхьабола Оахаранаькъан Бештой а Коазой а тайпан лоархӀаш ба.
ЦӀи
ГӀалгӀай меттала укх наькъан цӀи башха-башха язъю: Оахаранаькъан, Оахарганаькъан, иштта Ӏоахаранаькъан. Из цӀи хьахиннай: Оахар (е Ӏахарг) яхаш маӀача сага цӀии, наькъан яха доши цхьанкхетарца.
Эрсий меттала из наькъа цӀи: «Ахриев», «Ахриева», «Ахриевы» аьнна язъю[1].
Тархьар
Оахаранаькъан юкъеболх ЖӀайрахойи Бештойи Коазойи яхача тайпашта. Оахаранаькъан никъ хьаболабалар да цу хӀара тайпан ше-ше хиннача Оахар (е Ӏахарг) яхача сагагара, ишта цу Оахарах хьа мел байна нах «Оахаранаькъан» а ба, хӀаьта тайпан «ЖӀайрахой», е «Бештой», е «Коазой» а ба.
ЖӀайрахой Оахаранаькъан хьабайна моттиг лоаман ГӀалгӀайчера Фуртовг яха пхьа я[1]. Бештой Оахаранаькъан Яндаре бах аьнна хьоахадаьд[1], юххьанца уж хьабайна пхьа, деррига тайпа мо, Бишт я. Коазой Оахаранаькъан ТӀой-Юрта бах аьнна хьоахадаьд[1], юххьанца уж хьабайнаб, цар дерригача тайпаца цхьана, Каьзера[1].
ЦӀихеза нах
- Оахаранаькъан Темаркъий ГӀойберд (1875—1933) — эрсий кавалере полковник.
- Оахаранаькъан СаӀида ГӀапур (1890—1920) — бӀорахой тӀом хиннача шерашка Даькъастен чухьа советий Ӏаьдал доаккхаш (оттадеш) хиннача къовсама кулгалхоех ва.
- Оахаранаькъан ГӀойберда Нурдин (1904-1987) — энциклопедист, филолог-арабист, таржамхо, малхбоале тохкаш вола тархьархо, 1941-1945 хиннача тӀема чакхваьнна РККА эпсар.
- Оахаранаькъан ЧхьагӀий Рашид-Бек (1895—1942) — ГӀинбухерча Кавказерча къамашта юкъера хьалхара фекемахо, Таджикистанера хьалхара фекемахо.
- Оахаранаькъан Мусоста Темаркъа (1840—1878) — эрсий кавалере полковник.
- Оахаранаькъан Бачий Хьажбикар (1895—1940) — скульптор, ГӀалгӀай Мехка хьалхарагӀа хиннача белхаговза суртанчаех ва.
- Оахаранаькъан Элмарзий ЧхьагӀа (1850—1914) — россе гӀалгӀай Ӏилманхо, хьалхарагӀа вола гӀалгӀай этнограф, мохктохкархо, просветитель.
Белгалдаккхар
Литература
- Дахкильгов Ш. Э-Х. Происхождение ингушских фамилий : полев. исслед / Ред. А. А. Зязиков. — Грозный : «Книга», 1991. — 108 с.
- Ономастикон Ингушетии : справ.-энцикл. изд. / Сост. Н. Д. Кодзоев, З. Х. Киева. Реценз.: д.п.н., проф. Т. В. Жеребило, к. филол. н., Ф. М. Костоева, Ред.: Х. А. Накостоев, Р. Р. Хайрова; Консультант: Б. А. Хайров; Ингушский НИИ гуманитарных наук имени Ч. Э. Ахриева. — М. : ТПК «Центробланк», 2021. — 120 с. — 500 экз. — ISBN 978-5-91303-022-1.