Тхьуж-илли
Тхьуж-и́лли (эрс: Считалка) — багахбувцама зӀамагӀйола жанр, берашта хетабаь бола кхоллам. Уж лоаца байташ я, атта дӀаоалалуш, Ӏомалуш. Уж е́ш лечкъоргах ловзача хана тоабанна юкъе, лаьрххӀа доацаш, цхьа саг хьахаржар духьа. Тхьуж-илли аьннад царех, тхьуж дӀалечкъа моттиг йоландаь. Байт йийша баьлча, белгалваьккхачун бӀаргаш дӀа а къайле, тхьуже тув кхыдола бераш.
ЦӀихеза тхьуж-иллеш
ГӀалгӀай метта
Дурга, дурга
Доша чолпа,
ГӀазгӀумке, борабийка,
НиI тохе — нанай кӀужал.
Котама ког[2].
Эрсий метта
Вышел месяц из тумана,
Вынул ножик из кармана,
Буду резать, буду бить,
Всё равно тебе водить.
Эники, беники ели вареники,
Эники, беники съели вареники,
Эники, беники, хоп!
Вышел зелёный сироп.
Эни, бени, рики, таки,
Турба, урба, синтибряки,
Эус, бэус, краснобэус, Бац!
На златом крыльце сидели:
Царь, царевич,
Король, королевич,
Сапожник, портной.
Кто ты будешь такой?
Говори поскорей —
Не задерживай добрых и честных людей!
Селий метта
Ацига бицӀига бицӀа цӀалга,
Кус-кусане, дарбасане.
Аммай, цӀаммай,
ЦӀаваккхара букъа.
Белгалдаккхар
Литература
- Считалка // Словарь литературоведческих терминов / Ред.-сост.: Л. И. Тимофеев и С. В. Тураев. — М.: «Просвещение», 1974. — С. 392—393. — 509 с. — 300 000 экз.
- Виноградов Г. С. Детские игровые прелюдии // Сибирская живая старина. — Иркутск. 1927. — С. 47-88>
- Бялоус Н. И. Считалки как малый литературный жанр // Язык. Текст. Дискурс 14 (2016): 171—180.
ТӀатовжамаш
Литература
- Мальсагов А. У. ГIалгIай багахбувцам / оттадаьр Абу Мальсагов. — Магас : Сердало, 2002.
Укх лустама́ кхыдола РУВИКИ лустамаш тӀатовжаш дац. |