140 (бӀаь шовзткълагӀа) шу вай замал хьалха пролептически юле ханоргах — шоатта дийнахьа долалуш дола високосни доаца шу да. вай замал хьалха 140-гӀа шу да ер; 1-ча эзаршера вай замал хьалха II-ча бӀаьшера 7-ча иттшера 1-гӀа шу да; 140-гӀча шерий вай замал хьалха 10-гӀа шу да, 159-ча олимпиадай диълагӀа шу да / 160-ча олимпиадай хьалхара шу да (кӀимарса бетта денз), −139 шу да айламаӀилман шерий нумерацех. Цул хьалха доагӀаш хиннад 141 шу вай замал хьалха, хӀаьта цунна тӀехьа хиннад 139 шу вай замал хьалха. Ер шу чакхдаьннад 2165 шу хьалха.
| Пролептический юлианский ханорг • 140 шу вай замал хьалха
|
Наджгоанцхой бутт
| Ор |
Шн |
Кх |
Ер |
ПӀ |
Шт |
КӀ
|
|
|
|
|
|
|
1
|
2
|
| 3
|
4
|
5
|
6
|
7
|
8
|
9
|
| 10
|
11
|
12
|
13
|
14
|
15
|
16
|
| 17
|
18
|
19
|
20
|
21
|
22
|
23
|
| 24
|
25
|
26
|
27
|
28
|
29
|
30
|
| 31
|
|
|
|
|
|
|
|
Саькура бутт
| Ор |
Шн |
Кх |
Ер |
ПӀ |
Шт |
КӀ
|
|
|
1
|
2
|
3
|
4
|
5
|
6
|
| 7
|
8
|
9
|
10
|
11
|
12
|
13
|
| 14
|
15
|
16
|
17
|
18
|
19
|
20
|
| 21
|
22
|
23
|
24
|
25
|
26
|
27
|
| 28
|
|
|
|
|
|
|
|
Тушола бутт
| Ор |
Шн |
Кх |
Ер |
ПӀ |
Шт |
КӀ
|
|
|
1
|
2
|
3
|
4
|
5
|
6
|
| 7
|
8
|
9
|
10
|
11
|
12
|
13
|
| 14
|
15
|
16
|
17
|
18
|
19
|
20
|
| 21
|
22
|
23
|
24
|
25
|
26
|
27
|
| 28
|
29
|
30
|
31
|
|
|
|
|
Бекарга бутт
| Ор |
Шн |
Кх |
Ер |
ПӀ |
Шт |
КӀ
|
|
|
|
|
|
1
|
2
|
3
|
| 4
|
5
|
6
|
7
|
8
|
9
|
10
|
| 11
|
12
|
13
|
14
|
15
|
16
|
17
|
| 18
|
19
|
20
|
21
|
22
|
23
|
24
|
| 25
|
26
|
27
|
28
|
29
|
30
|
|
|
Маьтсела бутт
| Ор |
Шн |
Кх |
Ер |
ПӀ |
Шт |
КӀ
|
|
|
|
|
|
|
|
1
|
| 2
|
3
|
4
|
5
|
6
|
7
|
8
|
| 9
|
10
|
11
|
12
|
13
|
14
|
15
|
| 16
|
17
|
18
|
19
|
20
|
21
|
22
|
| 23
|
24
|
25
|
26
|
27
|
28
|
29
|
| 30
|
31
|
|
|
|
|
|
|
Аьтинга бутт
| Ор |
Шн |
Кх |
Ер |
ПӀ |
Шт |
КӀ
|
|
|
|
1
|
2
|
3
|
4
|
5
|
| 6
|
7
|
8
|
9
|
10
|
11
|
12
|
| 13
|
14
|
15
|
16
|
17
|
18
|
19
|
| 20
|
21
|
22
|
23
|
24
|
25
|
26
|
| 27
|
28
|
29
|
30
|
|
|
|
|
КӀимарса бутт
| Ор |
Шн |
Кх |
Ер |
ПӀ |
Шт |
КӀ
|
|
|
|
|
|
1
|
2
|
3
|
| 4
|
5
|
6
|
7
|
8
|
9
|
10
|
| 11
|
12
|
13
|
14
|
15
|
16
|
17
|
| 18
|
19
|
20
|
21
|
22
|
23
|
24
|
| 25
|
26
|
27
|
28
|
29
|
30
|
31
|
|
Маьцхали бутт
| Ор |
Шн |
Кх |
Ер |
ПӀ |
Шт |
КӀ
|
| 1
|
2
|
3
|
4
|
5
|
6
|
7
|
| 8
|
9
|
10
|
11
|
12
|
13
|
14
|
| 15
|
16
|
17
|
18
|
19
|
20
|
21
|
| 22
|
23
|
24
|
25
|
26
|
27
|
28
|
| 29
|
30
|
31
|
|
|
|
|
|
Тов бутт
| Ор |
Шн |
Кх |
Ер |
ПӀ |
Шт |
КӀ
|
|
|
|
|
1
|
2
|
3
|
4
|
| 5
|
6
|
7
|
8
|
9
|
10
|
11
|
| 12
|
13
|
14
|
15
|
16
|
17
|
18
|
| 19
|
20
|
21
|
22
|
23
|
24
|
25
|
| 26
|
27
|
28
|
29
|
30
|
|
|
|
Ардара бутт
| Ор |
Шн |
Кх |
Ер |
ПӀ |
Шт |
КӀ
|
|
|
|
|
|
|
1
|
2
|
| 3
|
4
|
5
|
6
|
7
|
8
|
9
|
| 10
|
11
|
12
|
13
|
14
|
15
|
16
|
| 17
|
18
|
19
|
20
|
21
|
22
|
23
|
| 24
|
25
|
26
|
27
|
28
|
29
|
30
|
| 31
|
|
|
|
|
|
|
|
Лайчилла бутт
| Ор |
Шн |
Кх |
Ер |
ПӀ |
Шт |
КӀ
|
|
|
1
|
2
|
3
|
4
|
5
|
6
|
| 7
|
8
|
9
|
10
|
11
|
12
|
13
|
| 14
|
15
|
16
|
17
|
18
|
19
|
20
|
| 21
|
22
|
23
|
24
|
25
|
26
|
27
|
| 28
|
29
|
30
|
|
|
|
|
|
ОагӀой бутт
| Ор |
Шн |
Кх |
Ер |
ПӀ |
Шт |
КӀ
|
|
|
|
|
1
|
2
|
3
|
4
|
| 5
|
6
|
7
|
8
|
9
|
10
|
11
|
| 12
|
13
|
14
|
15
|
16
|
17
|
18
|
| 19
|
20
|
21
|
22
|
23
|
24
|
25
|
| 26
|
27
|
28
|
29
|
30
|
31
|
|
|
Хинна хӀамаш
- Консулы: Гай Лелий Сапиенс (плебей) и Квинт Сервилий Цепион (патриций); преторы: Гай Гостилий Манцин, Марк Эмилий Лепид Порцина, Марк Юний Брут и Публий Корнелий Блазион (во 2-й раз); народный трибун: Тиберий Клавдий Азелл; монетный триумвир: Марк Ауфидий Рустик[1][2][3].
- Римляне, собрав значительные силы, возобновили войну с Вириатом. Вириаф с трудом избег серьёзных поражений и согласился на менее выгодный мир. Римляне подкупили трёх его приближённых, которые убили его.
- Деметрий переправился в Месопотамию. Жители страны хорошо приняли его, он собрал войско против парфян при поддержке персов, эллинов, бактрийцев. После нескольких побед Деметрий разбит парфянами и попал в плен.
- Диодот Трифон выступил в Скифополь на встречу с Ионафом. Трифон заманил его в Птолемаиду, приказал перебить его спутников, а Ионафа казнить. Зима — Трифон вторгся в Иудею, но повернул назад. Трифон подкупил врачей, которые стали делать операцию Антиоху VI и зарезали его[бух белгал ца боаккх 1445 ди даьннад]. Солдаты провозгласили Трифона царём.
- 140—138 — Царь Сирии Диодот Трифон.
- 140—129 — Деметрий в Гиркании. Он женился на Родогуне, дочери Митридата I, у них родилось несколько детей. Деметрий дважды неудачно пытался бежать.
- Антиох, брат Деметрия, вернулся с Родоса в Сирию и долго без успеха скитался по стране.
- Ок.140 — 109 — Царь скифов Скилур. Столица в Неаполе (около Симферополя). Подчинение Ольвии. Стремился подчинить греческие колонии.
- 140—87 — Император Китая У-ди (Лю Чэ) (156-87, 29.3). Увеличение налогов.
- У-ди становится императором Китая
Баьб
Байнаб
Хьажа иштта
Белгалдаккхар
- ↑ Klebs E. Aufidius 35 // Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft (RE). — 1896. — Bd. II, 2. — Sp. 2296;
- ↑ Broughton R. The Magistrates of The Roman Republic. — New York, 1952. — Vol. II: Appendix I Monetales. — P. 432;
- ↑ Crawford M. The Roman Republican Coinage. — London: Cambridge University Press, 1974. — Vol. I — P. 262. — Ref. 227;
- ↑ Münzer F. Iunius 161 // Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft (RE). — 1918. — Bd. X, 1. — Sp. 1089;
- ↑ 1 2 Тит Ливий. История Рима от основания Города. Пер. 54;
- ↑ Broughton R. The Magistrates of The Roman Republic. — N. Y., 1951. — Vol. I — P. 477;
- ↑ Brennan T. The Praetorship in The Roman Republic. — N. Y. & Oxford: Oxford University Press, 2000. — Vol. II: 122 to 49 BC. — P. 741. — Ref. 140;
- ↑ Марк Туллий Цицерон. О пределах блага и зла, I, 7 (24);
- ↑ Валерий Максим. Достопамятные деяния и изречения, V, 8 (3);
- ↑ Alexander M. Trials in The Late Roman Republic: 149 to 50 BC. — University of Toronto Press, 1990. — № 7.