Келматанаькъан Макшарипа Ӏалихан
| Келматанаькъан Макшарипа Ӏалихан | |||
|---|---|---|---|
| эрс: Калиматов Алихан Макшарипович | |||
 | |||
| Ваь таьрахь | 18 бекарга 1969 | ||
| Ваь моттиг | Шолжа-Пхье, Нохч-ГӀалгӀай АССР, РСФСР, СССР | ||
| Кхелха ха | 17 тов 2007 (38 шу) | ||
| Кхелха моттиг | Наьсаре, ГӀалгӀай Мохк, Эрсече | ||
| БӀорахол |
 СССР Россе Федераци |
||
| Звани | подполковник | ||
| СовгӀаташи премеши |
|
||
Келматанаькъан Макшарипа Ӏалихан (эрс: Калиматов Алихан Макшарипович; 18 бекарга 1969, Сипсой-Гала), Нохч-ГӀалгӀай АССР — 17 тов 2007, Наьсаре, ГӀалгӀайче) — Россе Федераце кхерамзлен гӀулакхеи терроризма духьале ярахи конституце оттам лорабарахи долча ГӀулакха оперативни-лахара урхален болхло; подполковник. Россе Федераце Турпал ва. Из совгӀат цунна деннад 2007-ча шера лайчилла бетта 4-гӀча дийнахьа (венначул тӀехьагӀа)[1]. ГӀалгӀайчен мехкда волча Келматанаькъан Махьмуд-Ӏаьлий воккхагӀвола воша ва.
Биографи
Келматанаькъан Ӏалихан ваьв 1969-ча шера бекарга бетта 18-ча дийнахьа Нохч-ГӀалгӀай АССР Шолжа шахьаре а Сипсой-ГӀалий тӀа боккхача дезале. 1986-ча шера цо дийша йистеяьккхай Сипсой-ГӀалий тӀара № 4 юкъера ишкол. 1987—1989 шерашка из бӀул кхоачашдеш хиннав Моалой Халкъан Республике. Запасах вахав воккхагӀволча сержанта дарже.
1991-ча шера Нохчий мехка маьцхали бетта чоалхане политически хьал эттачул тӀехьагӀа, из юкъевенав политикан вахаре. «Народный совет» яхача юкъарчен Шолжа отделене тхьамада а доакъашхо а хиннав из. Цо дакъа лоацаш 1991-ча шера ГӀалгӀай Республика хьаярах референдум дӀайихьай. Иштта из хиннав ГӀалгӀайчен мехкда харжара хьалха латтача Организационни комитета юкъе. 1993—1996 шерашка из хиннав Къулбаседа Кавказа базархой Юкъарлон вице-президент.
1996-ча шера Ӏалихан ва́ха дӀавахав Самаре. 2000-ча шера денз Эрсечен Самарерча областа ФСБ Урхален болхло хиннав. 1996—2003 шерашка цо дийшад Самарерча паччахьалкхен университета юридически факультете. Къаьстта оттаяьча графиках дӀаеннай цо экзаменаш, иштта хиннаб цун ФСБ болх, из тӀом латтача дӀа-хьа хьежавеш хиннав. Шийцарча новкъосташца Ӏалихан хиннав Къулбаседа Кавказе контртеррористически операцеш дӀакхухьача метте.
2002-ча шера дӀахо балха гӀулакх кхоачашдеш из дӀахьожаваьв Москве Эрсечен ФСБ оперативно-розыскной гӀулакхе. 2006—2007 шерашка къаьстта дӀатӀадахка Къулбаседа Кавказа доазон тӀа декхараш кхоачашдарах цунна шозза Денала орден хьожаяьй[1][2].
Валар
2007-ча шера тов бетта 17-ча дийнахьа ялхлагӀчох ах сахьат даьннача хана Наьсарен шахьарерча ГӀаьзе-Коарча «Вайнах» яхача кафе шийцарча доттагӀашца салоӀаш хиннав из. Царца ваьгӀа машен чу дӀачухайнав из, цига тӀабаьхкача зуламхоша герз дийтта вийнав из. Човнаш даьра хилар бахьан долаш Наьсарерча дарбанче сецав Ӏалихан. Цун дегӀах 15 пхо баьллаб, хӀаьта машенах пхорча яьккха 130 Ӏург хиннай. Цунцара новкъост дийна висав[1].
ШоллагӀча дийнахьа из дӀавеллав Шолжа шахьарерча кашамашка.
СовгӀаташ
• 2007-ча шера лайчилла бетта 4-ча дийнахьа № 1468 йолча Россе Федераце президента амарах цунна Россе Федераце Турпала сийлен цӀи еннай (кхелхачул тӀехьагӀа)
• 2009-ча шера оагӀой бетта 22-ча дийнахьа Эрсечен ФСБ кулгалхочо бӀена инарало А. В. Бортникова Ӏалихан сесага Лидайна, тӀехьено лелаергйолаш, еннай цун «Дошо седкъа» майдилг
• ФСБ кулгалхочун баркал
• Конституционни строй лораярахи терроризмаца къовсам лелабарахи долча ГӀулакха кулгалхочун амарах 2007-ча шера из юкъевихьав тӀема часта листама юкъе[1].
ТӀатовжамаш
- ↑ 1 2 3 4 Путь бесстрашного офицера. https://serdalo.ru/ (18.04.2025). Хоам хьаийца таьрахь: 11.09.2025.
- ↑ 17 лет назад погиб Герой России Алихан Калиматов. https://gazetaingush.ru/ (17.09.2024). Хоам хьаийца таьрахь: 11.09.2025.