Къоастой Мухьмада Ӏийса

Рувики материал
Къоастой Мухьаммада Ӏийса
Issa Kostoyev.jpg
Флаг
ГӀалгӀай Мехка Доалчен оагӀарахьара Россе Федерацен Федеральни гуллама доакъашхо
Флаг
2002 кӀимарса бетта 1-ча дийнахьа — 2009 маьтсела бетта 13-ча дийнахьа
Хьалхахиннар Овшанаькъан Султана Руслан
ТӀехьахиннар Дидиганаькъан Илеза Мухарбик
Ваьв 8 маьцхали 1942(1942-08-08) (84 шу)
Экажакъонгий-Юрт, Нохч-ГӀалгӀай АССР, СССР
Дешар
СовгӀаташ
Орден «Даьхенна хьалхашка карагӀдаьннарех» IV даржа Орден Почёта Орден Дружбы
ЦӀеча Байракха Къахьегама орден Медаль «Ветеран труда»
Honored Lawyer of the Russian Federation.png
РУВИКИ.Медиа логотип РУВИКИ.Медиа чура файлаш

Къоастой Мухьмада Ӏийса (эрс: Исса Магометович Костоев; 8 маьцхали 1942, Эккажакъонгий-Юрт, Нохч-ГӀалгӀай АССР) — Россе политикани юкъареи болхло; Федерацен Совете ГӀалгӀай Мехкара викал (2002—2009). Паччахьалкхен 2-ча класса юстице хьехамча[1]. 1965—1992 шерашка — прокуратуран следователь. ЦӀихезай зуламхо Андрей Чикатило лацарах[2].

Биографи

Къоастой Ӏийса ваьв 1942 шера маьцхали бетта 8-ча дийнахьа Экажакъонгий-Юрта. Ши шу даланза бер хиннад из деррига къам мехках даьккха Казахстане ӏодугача хана. Цига хьалкхийна ондаваьлча автослесарь болх бе волавеннав из[3].

Ӏийсас дийша йистеяьккхай С. М. Кирова цӀерагӀа йола Казахий къаман университет, «Правоведение» говзал караерзаеш. Университет яьккхачул тӀехьагӀа из болх бе волавеннав ХӀирийи, Нохч-ГӀалгӀай АССР прокуратуран маьженашкеи, иштта СССР прокуратуреи, Россе Федерацен генеральни прокуратуреи. Ростовера зуламхо Чикатило Андреи  (эрс.) (гӀа. Смоленскера зуламхо Стороженко Владимири  (эрс.) (гӀа. лохача тохкама тоабашта хьалхалаьттав, иштта тохкаш хиннав 1986-ча шера «Молодёжный» яха универмаг лотаяьраш малаш ба.

1965—1974 шерашка — ХӀирийчен прокуратуран следователь, воккхагӀвола следователь, прокурор-криминалист. 1973—1992 шерашка — керттерча гӀулакхашта тӀавилла вола следователь, тохкама часте кулгалхочун когаметтаоттар, Россе Федерацен генеральни прокуратуран отдела кулгалхо. 1990-ча шера лайчилла бетта цӀихезай зуламхо Андрей Чикатило лацарах.

1992—1993 шерашка — ГӀалгӀай мехка дизза декхараш кхоачашдеш вола Россе Федерацен Президента оттаваь викал. 1993-ча шера тушола бетта дӀаваьннав цу даржера ГӀалме шахьарерча наьха конституцен бокъонаш цалархӀарца раьза цахилар бахьан долаш.

1994—1996 шерашка Къоастой Ӏийса конституционни законодательствох иштта кхела-бокъон хаттарех вола Федерацен Совета комитета тхьамада хиннав. Цо кулгалдеш, хьалхе дӀахьош вӀашагӀа а дехкад, тӀа а ийцад дукха Россе Федерацен законодательни акташ.

1996—2002 шерашка — Россе Генеральни прокуратуран къамашта юкъерча бокъон урхала кулгалхо.

2002—2009 шерашка — Федерацен Совете ГӀалгӀай Мехкара викал.

2023-ча шера оагӀой бетта юкъевахав Путин Владимира шийна 2024-ча шерара хоржамашка гарга эзача наха́[4].

СовгӀаташ

  • Орден «Даьхенна хьалхашка карагӀдийннарех» IV дарже (2007 оагӀой бетта 28-ча дийнахьа) — бокъонаш кхоллара́ юкъе карагӀдийннарех[5];
  • Сийлен орден (2002 наджгоанцхой бетта 11-ча дийнахьа) — бокъонаш лораяргахь бехктокхаме къахьегарах[6];
  • ДоттагӀала орден (2022 ардара бетта 19-ча дийнахьа) — карагӀдийннарехи болх бехктокхамеи хьинареи барахи[7];
  • ЦӀеча Байракха къахьегама орден (1982);
  • Майдалг «Къахьегама ветеран» (1989);
  • Россе Федерацен дукха дика хӀамаш карагӀдийна юрист (1997 наджгоанцхой бетта 9-ча дийнахьа) — бокъонаш чӀоагӀъярахи прокуратурен маьженашка болх бехктокхамеи хьинареи барахи[8].
  • Звани «Магас пхье сийлен бӏорахо» (16.10.2025)[9];
  • Россе Федераце прокуратуран Сийлен Книжканна юкъевахьар (2026)[10];
  • Накха тӏа долла хьарак «Россе Федераце прокуратуран Сийлен болхло»[11];
  • Звани «СССР прокуратуран маьжений сийлен болхло»[12];
  • Звани «Гӏалгӏай Мехка сийлен бӏорахо»[13].

Белгалдаккхар

  1. ↑ Указ Президента РФ от 20 июня 1996 г. № 960
  2. ↑ Костоев, Исса Член Совета Федерации от Республики Ингушетия, Lenta.ru. Техкад укх дийнахьа: 7.02.2024.
  3. ↑ Костоев Исса Магометович. Лабиринт. Хоам хьаийца таьрахь: 17.05.2026.
  4. ↑ Доверенные лица. Путин-2024. Хоам хьаийца таьрахь: 7.02.2024.
  5. ↑ Указ Президента РФ от 28 декабря 2007 г. № 1762 (тӀакхоачача боаца тӀатовжам)
  6. ↑ Указ Президента РФ от 11 января 2002 г. № 8
  7. ↑ Указ Президента Российской Федерации от 19 октября 2022 года № 758 «О награждении государственными наградами Российской Федерации». Хоам хьаийца таьрахь: 20.10.2022. Архиваци яьй 20.10.2022.
  8. ↑ Указ Президента РФ от 9 января 1997 г. № 4
  9. ↑ Советник Главы Ингушетии Исса Костоев стал Почётным гражданином Магаса. Magas.tv. Хоам хьаийца таьрахь: 10.03.2026.
  10. ↑ Исса Костоев внесён в Книгу почёта прокуратуры. Газета Магас. Хоам хьаийца таьрахь: 17.05.2026.
  11. ↑ Исса Костоев внесён в Книгу почёта прокуратуры Российской Федерации. Ingushetiya.nia-kavkaz.ru. Хоам хьаийца таьрахь: 10.03.2026.
  12. ↑ Исса Костоев — Почётный работник органов Прокуратуры СССР. Archive06.ru. Хоам хьаийца таьрахь: 10.03.2026.
  13. ↑ Махмуд‑Али Калиматов вручил государственные и региональные награды жителям Ингушетии. ingushetia.ru (18.12.2025). Хоам хьаийца таьрахь: 17.05.2026.

Литература

  • Гешаев М. Б. Знаменитые ингуши. — Турин: STIG, 2003. — Т. 1. — С. 386—390. — 620 с. — 2000 экз.

ТӀатовжамаш

Хьаст — «https://inh.ruwiki.ru/w/index.php?title=Къоастой_Мухьмада_Ӏийса&oldid=126539002»