Сербий мотт
| Сербий мотт | |
|---|---|
| Ший цӀи | српски језик / srpski jezik |
| Паччахьалкхенаш | Серби, Черногори, Босни, Герцеговина, Хорвати, Республика Косово |
| Керттера статус |
 СербиЛо:Флагификация/Босни, Герцеговина  Республика Косово(цхьан даькъе тӀаийца)  ЦЕАСТ |
| Мотт ле́беча́р дукхал | 8,5 млн. саг[1] |
| Рейтинг | 75 |
| Классификаци | |
| ОагӀат | Eвразе метташ |
|
|
| Йоазув |
кириллица (вуковица) латиница (гаевица) |
| Меттай кодаш | |
| ISO 639-1 | sr |
| ISO 639-2 | scc (B); srp (T) |
| ISO 639-3 | srp |
Се́рбий мотт (эрс: Сербский язык) — славяний метташта юкъера мотт ба. Болгаройи, македонхойи, словенийи, Ӏаьржалоамаройи, хорватийи, боснийи метташца из юкъе бода зӀилбухерча славяний даькъа́. ТӀеххьара кхо мотт сербий меттаца сербохорватий метта юкъе хьу. Сербий, хорватий, Ӏаьржалоамарой, босний метташ сербохорватий метта региональни метташ лоархӀ[2][3].
ХӀанзарча Сербий мехка йоазув деш леладу 2006-ча шера дӀачӀоагӀдаь дола кириллица, официально доацаш наггахьа латиница а леладу.
Мотт лебар
Сербий меттала къамаьл ду Сербийи мехке Ӏаьржалоамеи, цхьацца йолча Хорвате шахьарашка, цул совгӀа Серби Республике босне шахьаре. Сербий мотт лелабераш — 8,5 млн саг хургва (кхыча хоамашка ладийгӀача — 12 млн)[4].
Вука Стефановича Караджича баьча тохкамах, XIX бӀаьшу долалуш, «сербски ieзик» (сербий мотт) баьржа хиннаб Герцеговине, Босне, Сербе, Славоне, Хорвате, Черногоре, Далмаце.
Сербий алапат
Сербий метта ши алапат да: кириллица ларде латташ дола «вуковицеи», латиницах латта («гаевицеи»). СФРЮ йолча хана Сербе, Ӏаьржалоаме кириллица, латиница цхьатарра Ӏомадеш хиннад, хӀаьта а Серби мехка леладаргахьа совдаьнна хиннад кириллица, Черногоре мехка из цаӀ мара кхыдола алапат хиннадац. Босне мехка хьалхарча метте хиннад латиница. ХӀанзарча Сербий мехка кириллица да, латиница а леладу официально доацаш. ХӀара алапата чу 30 алап да.
|
|
|
- Фонема d͡ʑ йоазонгахьа иштта язъю — ђ. Из сербий метта прославянски *dj''d’' яхача оазан рефлекс я [5].
ЧӀоагӀа оаз џ посталвеолярни аффрикат [ʤ] я. Из дукхача кхыча къамай метташка нийслу (масала, джем).
- Сербий метта ч къора постальвеолярни аффрикат я, цунца нийслу эрсий /тш/ яха аффрикат (масала, эрсий дош «лучше»). КӀаьда аффрикат белгалъйоаккхаш, эрсий «ч» санна, хьахоза оаз лелаю, йоазонгахьа белгалйоаккх укх хьаракаца — ћ.
Морфологи
Сербий цӀердеша грамматически оагӀаташ я: класс, таьрахь, дожар. Сербий метта кхо класс я (кхалнаьха, маӀача наьха, кхыча хӀамай класс), ши таьрахь да (цхьоален, дукхален), ворхӀ дожар да (цӀера, доала, лура, эрга, кечала, меттига, кхайкара (звательный)).
прозор — «кор»
| Дожар | Цхь.т. | Дукх. т. |
| цIера | прозор | прозори |
| доала | прозора | прозора |
| лура | прозору | прозорима |
| эрга | прозор | прозоре |
| кечала | прозором | прозорима |
| меттига | прозору | прозорима |
| кхайкара (звательни) |
прозоре | прозори |
Белгалдаккхар
- ↑ Serbian (ингал.). Ethnologue: Languages of the World. Хоам хьаийца таьрахь: 3.01.2024. Архиваци яьй 29.10.2023.
- ↑ Сербскохорватский // Доккха советий энциклопеди : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.
- ↑ Сербскохорватский язык // Большой Энциклопедический словарь. — 2000. // Большой Энциклопедический словарь, 2000
- ↑ Srpski jezik govori 12 miliona ljudi. Хоам хьаийца таьрахь: 16.05.2014. Архиваци яьй 8.06.2014.
- ↑ Кречмер А. Г., Невекловский Г. Южнославянские языки. Сербохорватский язык (сербский, хорватский, боснийский языки) // Языки мира. Славянские языки / А. М. Молдован, С. С. Скорвид, А. А. Кибрик и др. — М.: Academia, 2005. — С. 146—147 (9). — 656 с. — ISBN 5-87444-216-2. (Техкаб укх дийнахьа: 11.09.2022)
Литература
- Сербский язык // Брокгаузеи Ефронеи энциклопеден дошлорг : 86 томах латт (82 томи 4 тӀатохари). — СПб., 1890—1907.
ТӀатовжамаш
- Srpski jezik i njegove varijante (kovceg.tripod.com)Ло:Ref-sr
- Naziv jezika (pescanik.net)Ло:Ref-hr
- Мастерская сербского языка и культуры (srpskijezik.edu.rs)
- Вокабулар. Српски речник.