ТӀалх
ТӀалх (эрс: Ткацкий станок) — цхьалха тханах маша бу станок я[1].
Тархьар
Вай заман чухь дукха тайпара кӀадаш хьадеш станокаш я. ХӀаьта гӀалгӀаша тӀалх лелабаьб XX-ча бӀаьшерен 40-ча шерашка кхаччалца. ХӀанз карарча хана тӀалх вай ГӀалгӀай паччахьалкхен гойташ йолча исбахьалений музее я[1].
Белгалонаш
ТӀалхаца я ехк. Дукхален таьрахье «ахкараш» оал царех. ТӀалхаца цхьана хул ехк (набилки) а, кхыйола кечалаш а. Из ехк шин тайпара хиннай. ЦаӀ гом болаш, вож гом боацаш. Ахкара гом хьеха дахчах бу, кечал яй хургйолаш. Царгаш муша дахчах ю. Юкъера дӀалаьрхӀача 250 царг я ахкара. Уж дӀачӀоагӀаю чилан таьца чурча гома тӀа. Из арарча гома чуоттабу. Маша хьабеча хана ахкарца пхорагӀа тоха аьхинг — «Ӏаь»(уток) овхийт ехк тохаш. ХӀаьта «урхала» (основы) массе а тай шишша царга юкъе гӀолла чакхдоаккх. Царех цхьацца юкъе дуташ «толдех» чакх а даьккхе, урхал ши-ший аргӀах хувцаш чагӀашк дӀа-хьа доахаш, маша хьабу. ТӀалха кечалех я иштта: «чӀичкъе», «чӀий», «гом», «гӀанд», «чӀагӀашк», «чӀий»[1]. Станок хьаеш хиннай е попах, е къахььэстех, е нажах, е дагӀах. Эггара хьалха хенах гӀов хьадоаккхаш хиннад, кхыча тайпара аьлча кур. ТӀаккха аргӀах хьадеш хиннад гӀанди, ехки, толдаши (ниченки), чӀичкъеи (валик), чӀагӀашки (челнок), чӀийи (шпулька). Из къаьсттача цӀагӀа лоаттаяьй е отара чу.
Багахбувцама юкъе
Цу къахьегамах гӀалгӀай багахбувцама тӀара гӀалгӀай саг йодача-йоагӀача даьхача цхьан илле-яппара тӀа белгалду[1]:
«Геза ахкарца, чиллан толдашца,
Догаш даьреш деча, кхоний кхи я хьо»
Говзанчаш
Уж станокаш хӀанз лелаяц, цар метте кхаяраш я. Къаман кхоллама цӀен этнографе отдела кулгалхо хиннача Мерешканаькъан Ӏалаудина Султана из станок ше хьаяьй ший дас Мерешканаькъан ЗаӀама Ӏалаудина йийцача белгалонашта тӀагӀолла. Султана дувцачох, цунна дика дагадоагӀа ше нанна новкъостал даь, урхала таьш чакхдоахаш. Хила безача боарамах йола тӀалх цо дӀачуеннай Илдарха-гӀалий тӀарча ГӀалгӀай паччахьалкхен гойташ йолча исбахьалений музее, зӀамагӀа йола тӀалх шийга йитай коллекцена юкъе[2].