Мерешканаькъан Ӏалаудина Султан
| Мерешканаькъан Ӏалаудина Султан | |
|---|---|
| (эрс: Мерешков Султан Алаудинович) | |
| | |
| Ваь таьрахь | 11 кӀимарса 1955 (70 шу) |
| Ваь моттиг | Казахехье |
| БӀорахол |
|
| Леладу гӀулакх | |
| Жанр | публицистикан лустамаш, байташ |
| Кхолламий мотт | гӀалгӀай, эрсий |
Мерешканаькъан Ӏала́удина Султа́н (эрс: Мерешков Султан Алаудинович, 15 кӀимарса 1955, Казахий АССР[d]) — йоазонхо, хоамбоаржабархо, ГӀалгӀайчен дукха дика хӀамаш карагӀдийна хьехархо, этнограф, Россе хоамбоаржабархой юкъарлон доакъашхо, «Россе товшхала тӀехьале лораярах» яха майдалг яьккхар[1], ГӀалгӀайчен йоазонхой юкъарлон доакъашхо, Эрсечен йоазонхой юкъарлон доакъашхо.
Биографи
Мерешканаькъан Султан ваьв 1955-ча шера кӀимарса бетта 11-ча дийнахьа Казахехьа Акмолай областе Поповка яхача юрта, цига из кхийнав пхи шу диззалца. Цул тӀехьагӀа 1960-ча шера цар да Мерешканаькъан ЗаӀама Ӏалаудин, дезал боалабеш, ший мехка ва́ха цӀавенав. 1962-ча шера из духхьашха деша вахав Аьлте-Юртарча йиъ классах латтача юххьанцарча дешара ишколе. Цун классе 25 дешархо хиннав. Хьалхара хьехархо хиннай Малсаганаькъан Мухтара Тамара. Цул тӀехьагӀа из деша вахав Наьсарерча № 2 йолча ишколе, цига цу хана кулгалхо хиннав Арселганаькъан Мухьмада Сулейман[2].
Болх
1974—1976 Султан шерашка бӀул кхоачаш деш хиннав, цӀавеначул тӀехьагӀа цо болх баьб «Назрановский» яхача совхозе механизатор волаш, хӀама тега машинаш тоаю пхьар волаш Наьсарерча трикотажни фабрике. Из болх бешше, цун аьттув боал 2002-ча шера ГӀалгӀай паччахьалкхен университета филологически факультет яккха «гӀалгӀай мотти литературеи» яхача говзалах. Цу юкъа цо болх баьб Наьсарерча № 1 йолча гимназе. 1997-шера Султана арахийцад «ГӀалгӀай ловзараш» яха кинижка. 1993—1999 шерашка, ГӀалгӀай Республика эттача хана, из болх беш хиннав ГПТРК «ГӀалгӀайче» воккхагӀвола редактор волаш[2].
2001-ча шера № 1 йолча Наьсарерча гимназе из ГӀалгӀай этнографе курсаш хьехаш хиннав. 2006-ча шера ГӀалгӀай паччахьалкхен университета Ӏилман-тохкама секторе Ӏилман болхло волаш къахьийгад цо. Иштта 2007—2008 шерашка Султан къахьегаш хиннав Ӏилман-тохкама институте багахбувцамеи этнографеи отделе. 2008—2014 шерашка цо болхбаьб «СелаӀад» яхача берий журнала редакце кертерча редактора когаметтаоттар волаш. 2014—2016 шерашка из хиннав КъТРК «ГӀалгӀайче» хоамий-тохкама программий редактор. ХӀаьта пенсех вахачул тӀехьагӀа 2016—2020 шерашка цо болх баьб «СелаӀад» яхача берий журнала редакце воккхагӀвола редактор волаш. 2017-ча шера Султана арахийцад эрсий-гӀалгӀай юридически бокъон терминий дошлорг[2].
2020—2022 шерашка из болх беш хиннав Йовлой К. А. цӀерагӀа долча гӀалгӀайчен къаман кхоллама цӀагӀа этнографе отдела заведующи волаш. «Молодецкие игры народов России» яхача Россе яхье цо кхоалагӀа моттиг яьккхай «Йилбаза баргал» («Чертовы путы») яха чоалхане ловзар хьокхарах. ХӀаьта 2022-ча шера денз цо болх баьб «СелаӀад» керттерча редактора когаметтаоттар волаш[2].
1987-ча шера денз 2020 шерага кхаччалца ший «СелаӀад» журнала тӀа ара мел йийна байташ тӀайолаш 2020-ча шера «Шоана, бераш» яха гуллам арахийцаб Султана[3][2][4].
СовгӀаташ
• «Эрсечен тӀехьале лораярах» яха майдалг
• «ГӀалгӀайчен 25 шу дузаш» майдалг
• «ГӀалгӀайчен 30 шу дузаш» майдалг
Белгалдаккхар
- ↑ Алоев Муса. Султан Мерешков много лет служит делу национальной истории и культуры Ингушетии. serdalo.ru (23.12.2022). Хоам хьаийца таьрахь: 9.10.2025.
- ↑ 1 2 3 4 5 Теркакиев А.С. Султан Мерешков — ингушский публицист, поэт, журналист (22.12.2023). Хоам хьаийца таьрахь: 9.10.2025.
- ↑ Вышла в свет новая книга ингушского этнографа Султана Мерешкова «Шоана бераш». gazetaingush.ru (28.12.2020). Хоам хьаийца таьрахь: 9.10.2025.
- ↑ Этнограф Султан Мерешков передал в дар Национальной библиотеке Ингушетии детскую книжку «Шоана, бераш». magas.bezformata.com (11.03.2021). Хоам хьаийца таьрахь: 9.10.2025.
ТӀатовжамаш
- Мерешканаькъан
- Баьб кӀимарса бетта 11 дийнахьа
- Баьб 1955 шера
- Нах алапатах
- Баьб Казахехьа
- Йоазонхой алапатах
- ГӀалгӀай йоазонхой
- ГӀалгӀайчен йоазонхой
- СССР йоазонхой
- Эрсечен йоазонхой
- XX бӀаьшера йоазонхой
- XXI бӀаьшера йоазонхой
- Оазархой алапатах
- ГӀалгӀай оазархой
- ГӀалгӀайчен оазархой
- СССР оазархой
- Эрсечен оазархой
- XX бӀаьшера оазархой
- XXI бӀаьшера оазархой
- Хоамбоаржабархой алапатах
- ГӀалгӀай хоамбоаржабархой
- ГӀалгӀайчен хоамбоаржабархой
- СССР хоамбоаржабархой
- Эрсечен хоамбоаржабархой
- XX бӀаьшера хоамбоаржабархой
- XXI бӀаьшера хоамбоаржабархой
- Баьб кӀимарса бетта 15 дийнахьа
- ГӀалгӀай Ӏилманхой