Гӏалгӏайче (ансамбль)
| Къаман халхара паччахьалкхен ансамбль
«Гӏалгӏайче» | |
|---|---|
 Олимпиада-2014 | |
| Керттера хоам | |
| Жанр | ГӀалгӀайи Къулбаседа Кавказеи багахбувцама халхараш |
| Шераш | 1993 шу — хӀанзарча ханага кхаччалцца |
| Мехкаш |
 Россе Федераци |
| ВӀашагӀъелла моттиг |
 Наьсаре |
| Кхыйола цӀи | State Nationale Dance Ensemble Inguscetia |
| Мотт | гӀалгӀай |
| Кулгалхо |
Доасхой Мухьмад-Башир (кулгалхо) Гадаборшанаькъан Ӏийса (исбахьален кулгалхо) |
| ingushdance.ru | |
Къаман халхара паччахьалкхен ансамбль «Гӏалгӏайче» (эрс: Государственный ансамбль народного танца «Ингушетия)" — ГӀалгӀайчен къаман халхара тоаба я, цӀихезача тоабашта юкъера кертте латт тоаба я. Мукъама-халхара цхьанкхетар да, цун ларде гӀалгӀайи Къулбаседа Кавказеи искусствон аматаш дад. Цо халхарашца хьахьокх къаман оамали, шира Ӏаьдалаши, Ӏадаташи.
Тархьар
Къаман халхара паччахьалкхен ансамбль «Гӏалгӏайче» вӀашагӀъеллай 1993-ча шера маьтсела бетта 19-ча дийнахьа, ГӀалгӀай Мехка хьалхарча мехкдас Овшанаькъан Руслана хьалхадаккхарца. Лард кхоллаш кертте къахьийга́р я Йовлой Рая, цо ах шера́ вӀашагӀтехай тоаба, тӀехьагӀо оркестр а, костюмаш а. Ансамбль «Гӏалгӏайче» халхараш деш я 1995-ча шера денз ГӀалгӀай Мехка а, мехкал арахьа а. Эггара хьалхара халхара тоаба яха хиннай Ираке (1995, 1996 шерашка), цул тӀехьагӀа — Жугтехье а (1997), Польше а, Туркий мехка а (2000). 2007-ча шера ансамбль дакъа лоацаш хиннай Фаьренгехье Канны пхье дӀайихьача къамашта юкъерча фестивале, 2008-ча шера Россе товшхала денош дездеш, ХӀиспане дӀайихьача «Славянская весна» яхача фестивале а дакъа лоацаш хиннай. 2023-ча шера ансамбль «Гӏалгӏайче» юкъеяхай Эрсечен эггара толашагӀа йолча халхара 15 тоабанна. 2024-ча шера, ГӀалгӀай паччахьалкхен 100 шу дузаш, цар тур дӀайихьай Свердловски областе кхойтта майдан тӀа. Царна юкъехиннай Алапаевск, Екатеринбург, Тугулым, Тюмень, Верхний Тагил, Первоуральск, Челябинск, иштта кхыяраш а[1][2].
СовгӀаташ
- 2000 — I моттиг «Стилизованная хореография» номинацех, Закопане хинна къамашта юкъера халхара яхь, Польша
- 2001 — Арагоне хиннача къамашта юкъерча багахбувцама тӀарча халхара фестивале яьккха Кубок, Итали
- 2008 — I моттиг «хореографи» номинацех, «Мелодии единства» фестивале, Ульяновск
- 2009 — I моттиг V къамашта юкъерча халхара тоабашта юкъе дӀаийхьача Инала Кварчия цӀерагӀа хиннаяхье, Сочи
Ансамбля халхархой Имагожанаькъан Адами, Чумаканаькъан Хаьдеи — «Зажги свою звезду» яхача Москве кагирхошта юкъе дӀайихьача халхара фестивала (2000 г.) лауреташ, «Лицо мира» яхача Москве дӀайихьача халхара яхье «Российский лидер профессионального исполнения парного народного танца» номинацех II моттиг яьккхараш (2002 шу). 2008-ча шера Сочи дӀайихьача «Славянское содружество» фестивале ансамбля доакъашхочо лакхача боараме артистизм хьахьокхарах I преми яьккхай.
Доакъашхой
Ансамбля юкъе ба халхархой а, иллиалархой/ашархой а (30 саг, масала, Йовлой Хьава), мукъамхой а. Ансамбле болх беш 100 совгӀа саг ва. Царна юкъе ва 2 дукха дика хӀамаш карагӀдийна искусствон болхлои, ГӀалгӀай мехка дукха дика хӀамаш карагӀдийна 14 артисти, 10 ГӀалгӀай Мехка Халкъа артисти, 4 дукха дика хӀамаш карагӀдийна товшхала болхлои[3]. Арахьа дӀаухаш ловзараш телача болхлой тоабанна юкъе 45 саг ва, царна юкъе я 18 сагах латт кхалнаьха тоабеи, 27 сагах латта маӀача наьха тоабеи. Шоаш болх баьча 30 шера цар 1528 хьокхамаш даьд. 1996—2001 шерашка ансамбля кулгалдеш хиннав Дикалу Музакаев. 2001 шу доладеннача хана денз «Гӏалгӏайче» ансамбля кулгалхо ва ГӀалгӀай Мехка дукха дика хӀамаш карагӀдийна искусствон болхло Доасхой Хьамзата Мухьмад-Башир, исбахьален кулгалхо ва ГӀалгӀай Мехкеи Нохчий Мехкеи дукха дика хӀамаш карагӀдийна искусствон болхло Гадаборшанаькъан Ӏийса[4].