Коазой Ахьмада Тимур

Коазой Ахьмада Тимур
эрс: Кодзоев Тимур Ахмедович
Ваь таьрахь	15 аьтинга 1943(1943-06-15) (83 шу)
Ваь моттиг	ТӀой-Юрт
БӀорахол	СССР →  Россе Федераци
Леладу гӀулакх	йоазонхо, оазархо

Коазой Ахьмада Тимур (эрс: Кодзоев Тимур Ахмедович) — гӀалгӀай йоазонхо, оазархо, хоамбоаржабархо, лингвист.

Биографи

Коазой Тимур ваьв 1943-ча шера аьтинга бетта 15-ча дийнахьа Нохч-ГӀалгӀай Мехка Наьсарен шахьаре ТӀой-Юрта. ТӀой-Юртара юкъера ишкол яьккхачул тӀехьагӀа из деша эттав Къулбаседа Кавказа лоаман-металлургически институте лоамарча кердача хьакхолларий отделене, цхьабакъда могашал эшар бахьан долаш цунна институт йита йийзар.

Цул тӀехьагӀа цо дийша йистеяьккхай Шолжа-ГӀалий тӀарча мехкадаьттан институтаа сарахьара отделени, из яьккха ваьлча, болх бе волавеннав мехкадаьтта чакхдоаккхача заводе. Иштта цо къахьийгад бетонщик волаш бетонах конструкцеш хьаеча заводе, цул совгӀа цеха технолог, цеха кулгалхо, кертера инженер волаш а, дукха балха гӀулакха цо къахьийгад Нохч-ГӀалгӀай Мехка доазол арахьа.

ДӀахо цо болх баьб Нохч-ГӀалгӀай телевиденен гӀалгӀай редакце. 1997-ча шера из балха вахав Наьсарерча СГУ филиале.

Кхоллам

Байташ язъеш, кхолламацара болх бе волавеннав берий хана денз, къаьстта тӀатеӀӀа из язде волавеннав институте деша эттачул тӀехьагӀа. 1974-ча шера арадаьннад цун хьалхара байтий гуллам «Тхо гӀишлонхой да».

1978-ча шера арадаьдннад цун «ЦӀе зиза» яха кинижка. ТӀеххьа 1983-ча шера арадаьннад «Заман белгалонаш» яха кинижка. Иштта цун байташ кепаетташ арайийннай «Сердало» газета тӀа а, «Лоаман Ӏуйре» яхача альманаха тӀа а.

1978-ча шера цо къаьстта арахийцай «Наьсари Ачами» яха поэма. 1997-ча шера арадаьннад цун «ЦӀай-сага никъ» (эрс: Путь жреца) яхача трилоге хьалхара кинижка — «Жрецы и люди».

Цун дешаех да цӀихеза дола «Хьо йоацаш мегаргвац со», «Тамашне сайре» яха иллеш.

Коазой Тимур ва Эрсечен йоазонхой юкъарлон доакъашхо. 2001-ча шера из хержав ГӀалгӀай йоазонхой юкъарлон урхала доакъашхочулла.

Кхоллам

• «Тхо гӀишлонхой да», байташ (1974 шу)
• «ЦӀе зиза», байташ (1978 шу)
• «Наьсари Ачами», поэма (1987 шу)
• «Жреца и люди», Роман (1997 шу)
• Модернизированный ингушско-русский словарь (2010 шу)
• «Звезда, звезда», байташ (2007 шу)
• «Хий», фантастически роман (2007 шу)
• «Цемент дружбы», детективни роман (2012 шу)
• «Наькъаш», Роман (2013 шу)
• «Сона дукха деза», байташ (2007 шу)
• ЦӀихезаи цӀихезанзеи бола Коазой тайпан турпалаш, сурташца дола дувцараш (2009 шу)
• «Нийса луй вай?» (2014 шу)

Белгалдаккхар

Литература

• Патиев Я. С. Писатели Ингушетии. — Ростов-на-Дону : Южный Издательский дом, 2015. — 185 с.

ТӀатовжамаш

• Харсиева Лилия. ЦӀихеза оазархо, йоазонхо, гӀишлонхо, хьехархо волча Коазой Темархана 80 шу дузаш : [рус.] = Известному поэту, прозаику, лингвисту, строителю и педагогу Тимерхану Кодзоеву исполнилось 80 лет // «Ингушетия» : газет. — 2023. — 31 июля.