КӀиндий Шоа
| КӀиндий Шоа | |
|---|---|
 | |
| ГӀалгӀай наьртий эпоса чура наьрт (турпал) | |
| Мифологи | ГӀалгӀай наьртий эпос |
| МаӀа е кхала хилар | маIа |
КӀиндий Шоа (эрс: Киндий Шоа, Кинда Шоа) — гӀалгӀай наьртий эпоса чура наьрт (турпал)[1].
Сурт оттадар
КӀиндий Шоа да́ — «КӀинда» наьрт хиннав (цу замалахьа — турпал), шийгахьа тайп-тайпара пхьоаралаш дола пхьар а хиннав, цаӀ царех зоргаза пхьоарал а долаш. КӀиндий Шоа нана вампал хиннай, дегӀа низ тӀехчӀоагӀа хиннаб цун, дӀатӀахьокхаелча сага тӀехкаш кагъе а могаш. Цунгара тӀабисаб виӀийна дегӀа низ. «ОвлартӀе» яхача моттиге баьхаб уж[2] (ширача пхье Аьгакхала йисте), цига да «КӀиндий Ӏемараш» а. КӀиндий иштта ший гӀалаш а хиннай, ишта «КӀиндий гӀалаш» яхаш я уж (лоаман ГӀалгӀайче тӀехдоккхача кхертӀошца хьалъеттача гӀишлонех йиссараш я уж[3]).
КӀиндий Шоа хьалкхийнав ша а буаш. Сеска Солса́ йоӀ йолаяьй цо. Оаламашкахьа дувцачох Солса Боткъий Ширткъаца хьоашалгӀа вахав Шоа волча. Цига Шоа нанас къамаьл деча юкъа цаховш Солса шаккхе динбехк кагду (кхыча оаламах — ворув). Шоага тамашийна эг хиннай, човнах из хьакхача ерза а ерзаш. Солса чов ишта дӀаяьккхай цо. КӀиндий Шоас хьаьша тӀаэцара а цун гӀулакхашта а раьза а хинна, ший йоӀ дӀалу цо цунга[4].
Кхыча оаламех КӀиндий Шоа Сеска Солса йоӀ дукха а езаш, из йодаяьй цо. Сеска Солса, ший захалца, КӀиндий Шоа наьнаца, къамаьл дича раьза хиннав йоӀ дӀаяла. Тоам баьб. Сеска Солса йоӀо КӀиндий Шоана кхо воӀ ваьв. Царех цаӀ, воккхагӀвар, Аьгакхале сецав, шоллагӀвар — Хамха, кхоалагӀвар ТӀаргаме вахав[5].
Белгалдаккхар
- ↑ Далгат, 1972, оа. 27: «Киндий Шоа, Кинда Шоа — ингушское наименование героя эпоса; аналогии».
- ↑ Нартский эпос ингушей, 2017, оа. 375.
- ↑ Нартский эпос ингушей, 2017, оа. 531.
- ↑ Ингушский нартский эпос, 2012, оа. 117.
- ↑ Ингушский нартский эпос, 2012, оа. 121.
Литература
- Далгат У. Б. Героический эпос чеченцев и ингушей / Ред. И. А. Дахкильгов. — М.: Наука, 1972. — 469 с.
- Дахкильгов И. А. Ингушский нартский эпос. — Нч.: ООО «Тетраграф», 2012. — 599 с. — 1100 экз. — ISBN 978-5-906002-42-6.
- Наьртех йола гӀалгӀай эпос. Нартский эпос ингушей / Сост.: Н. Д. Кодзоев, М. А. Матиев. Ингушский НИИ им. Ч. Э. Ахриева. — Назрань: Кеп, 2017. — 552 с.