Газиканаькъан Жабраила Берснакъа
| Газиканаькъан Жабраила Берснакъа | |
|---|---|
 | |
| Ваь таьрахь | 13 кӀимарса 1954 (71 шу) |
| Ваь моттиг | Макухинка, Алексеевски шахьар, Целинограда область, Казахий ССР. |
| Паччахьалкхе |
 Россе Федераци |
| Ӏилман никъ | архивтахкар, мохктахкар, тархьар |
| СовгӀаташи премеши |
 |
Га́зиканаькъан Жабра́ила Бе́рснакъа (эрс: Газиков Берснако Джабраилович; 13 кӀимарса 1954, Аккола шахьар[d], Акмолинская область е ГІазакхстане) — гӀалгӀай архивист, Ӏилманхо, мохктохкар. ГӀалгӀай Мехка тохкамхой юкъарлон доакъашхо ва.
Биографи
Газиканаькъан Берснакъа ваьв Казахехьа 1954-ча шера кӀимарса бетта 13-ча дийнахьа. Гелатхой тайпан ба уж. ГӀалгӀайи нохчийи мехках боахача хана Берснакъа ялх шу даьнна хиннав, цар дезал нийсбеннаб Целининграда областа Алексеевски шахьара Макухинка яхача юрта. 1960-ча шера цар аьттув баьннабац Даймехка цӀабахка.
Дешар
1980-ча шера Берснакъа деша эттав Лоамарой юртбоахама институте экономически факультете, из цо тӀехдика йистеяьккхай. ТӀехьа тӀадоагӀача шерашка цо болх баьб ший балхаговзалах Новгорода областеи, иштта МагӀалбикеи.
Болх
Ший къамах бола хоам лохаш, цо къахьийгад цу юкъа дукхача архивашкеи, музеяшкеи, библиотекашкеи. ГӀалгӀай Республика меттаотаяьчул тӀехьагӀа Берснакъа болх беш хиннав Оахаранаькъан ЧхьагӀий цӀерагӀа йолча ГӀалгӀай Ӏилман-тохкама институте а, ГӀалгӀай паччахьалкхен мохктохкама музее а, ГӀалгӀайчен паччахьалкхен архиве а. Цо дукха библиотекаш тахкай, из ГӀалгӀай Мехкарча библиотекашка хинна Ӏийнавац, Берснакъас дукха болх баьб Гуржий мехка а, Казахехьара а, Немций мехкара а, иштта кхыча мехкашкара а библиотекашка.
2009-ча шера оагӀой бетта 18-ча дийнахьа дӀадихьад цо арахийцача «ГӀалгӀаех дола хоамаш» яхача гуллама тӀагӀолла вӀашагӀкхетар[1]
2018-ча шера арабаьннаб гӀалгӀаех долча хоамий гуллам. Цун 240 оагӀув я, 5 дакъа а да. Хьалхара дакъа да Горепикина Фомайна хетадаь, цо гӀалгӀай вахарах даьча тохкамаш дувцаш. ШоллагӀча даькъа юкъебахаб багахбувцам, кхоалагӀа дакъа да тархьара́ хетадаь, диълагӀча даькъа чу цӀихезача нахах дола хоамаш да. Масала, цу тӀа го йиш я РСФСР вузашка 1925-ча шера деша баьгӀача гӀалгӀай цӀераш тӀайола листамаш[2].
Газиканаькъан Берснакъиий архива балхий гойтамаш дӀакхихьад ГӀалгӀай паччахьалкхен университета библиотеке а, Малсаганаькъан Т. цӀерагӀа йолча мохктохкама музее а, иштта Оахаранаькъан ЧхьагӀий цӀерагӀа йолча модельни библиотеке а[3].
ХӀара шера тайп-тайпарча товшхала юкъарчешка, библиотекашка дӀакхухьа цун балха гойтамаш. Хьокха оттадаьча материалашта юкъе хул «Архивная память» (Наьсаре, 2003), «Материалы по истории Владикавказа» (Наьсаре, 2002), «Гилате» (Нальчик, 2015),2009-чеи, 2010-чеи, 2021-чеи, 2022-чеи шерашка арадаьнна «Сборник сведений об ингушах» яха диъ книжка, иштта кхыдола тохкамаш[4][5].
Дезал
Берснакъа саг йоалаяь ва, бераш долаш ва.
Сийлен совгӀаташ
- ГӀалгӀай Мехка Сийлен Грамота
- «КарагӀдаьннарех» яха орден (2004 шу)[6].
Белгалдаккхар
- ↑ 19 декабря 2009 года пройдет презентация новой книги исследователя-краеведа Б.Д. Газикова. ingushetia.ru (18.12.2009). Хоам хьаийца таьрахь: 18.09.2025.
- ↑ Виктория Смит. Вышел в свет новый «Сборник сведений об ингушах» Берснако Газикова. gazetaingush.ru (15.08.2018). Хоам хьаийца таьрахь: 18.09.2025.
- ↑ Известный ингушский краевед Берснако Газиков посвятил жизнь поискам утраченного наследия ингушей. serdalo.ru (15.07.2022). Хоам хьаийца таьрахь: 7.10.2025.
- ↑ В Ингушетии работает выставка работ краеведа и архивиста Берснако Газикова. gazetaingush.ru (19.07.2024). Хоам хьаийца таьрахь: 7.10.2025.
- ↑ Вышел в свет новый «Сборник сведений об ингушах» Берснако Газикова. gazetaingush.ru (15.08.2018). Хоам хьаийца таьрахь: 7.10.2025.
- ↑ 70 лет со дня рождения краеведа и архивиста Газикова Берснако Джабраиловича. archive06.ru (14.07.2024). Хоам хьаийца таьрахь: 7.10.2025.
ТӀатовжамаш
- Алиханов А. Полувековой юбилей научной деятельности краеведа Берснако Газикова // ГӀалгӀайче : газет. — 2018. — 18 мая.