ГӀалгӀайчен энергетика

Рувики материал

ГӀалгӀайчен энергетика (эрс: Энергетика Ингушетии) — токацареи йӀовхалцареи хьинар дӀахьожадарах йола региона экономикан сектор. Электростанци йоацача Эрсечен шин регионех цаӀ я ГӀалгӀайче, цудухьа регионе доадеш дола токацара хьинар арахьара чудоагӀаш да. 2020-ча шера ГӀалгӀайчен доазон тӀа доадаь хьинар 827 млн кВт·ч да, эггара дукхагӀа хинна Ӏоткъам — 141 МВт[1][2].

Тархьар

1990-ча шерашка ГӀалгӀайче ток хьачуйиллар Нохч-ГӀалгӀай АССРа электроэнергетика дегӀайоалаярца цхьана до́даш хиннад. 1960-ча шерашка кхаччалца хьинар Ӏалашдергдолаш юрташка кагий электростанцеш ехкаш хиннай, ГӀажара-Юрта Эса тӀа улла ГЭС мо, цхьабакъада паччахьалкхен Ӏаьдала юкъарча электроӀалашонна дӀахотташ болх дӀа мел бо́да, уж яхкар соца а даь, кастта йийхка́раш а ерригаш дӀаяьхай. 1995-ча шера ГӀалгӀайчен хьинара комплекс АО «Ингушэнерго» юкъе хьаяьй. 64 МВт токацара низи, 40 Гкал/ч йӀовхалцара низи болаш хургйолаш, газотурбинни электростанци Ӏойилла йолаяьй 1996-ча шера, цхьабакъда болх чӀоагӀа ледара бо́даш хиларах юххера 2002-ча шера соцабаьб из 80 %-га кхаьчача хана. Иштта юхасоцаяьй Ӏаьлаха-Чуртен ора тӀа 2005-ча шера йила йолаяь 13,5 МВт низ бола Ачалкхера ГЭС а[3][1][4].

Токацарча хьинара генераци

2021-ча шера баьча тохкамах, ГӀалгӀайчен доазон тӀа хьинара́ генераци еш бола низ бац[1].

Токацара хьинар доадар

2020-ча шера хиннача хьа́лах хьинар доадара боарам 827 млн кВт·ч кхоачаш хиннаб (электрподстанцеша шоай хьашташта доадаьр юкъе а долаш), эггара йоккхагӀа йола нагрузка — 141 МВт. Цудухьа ГӀалгӀайче хьинар ца тоъа регион лоархӀ. Токацара хьинар дукхагӀа доадер малав хьожаш хилча, хьалхарча метте латт ба́хархой — 55 %, тоадеш йола промышленность — 5 %. Токацара хьинар эггара дукхагӀа доадераш (2019-ча шера баьча соцамах): МУП «Водоканал» — 8,8 млн кВт·ч, ЗАО «Неон» — 4,9 млн кВт·ч, ОАО «УКР» — 4,3 млн кВт·ч. Гаранти йолаш хьинар Ӏалашдер ПАО «Къулбаседа Кавказа Россети» филиал йола «Ингушэнерго» я[1].

Электросетевой комплекс

ГӀалгӀайчен хьинара система Эрсечен ЕЭС юкъейодаш я. ЗӀилбухен цхьанкхийттача энергосистеман дакъа из хиларах, АО «СО ЕЭС» филиала юкъе я из — «Региональное диспетчерское управление энергосистем республик Северного Кавказа и Ставропольского края» (Къулбаседа Кавказа РДУ) яхаш цӀи йолча. Региона энергосистема Нохчийчен системаца бувзам болаш я 110 кВ йолча биъ ВЛ, 35 кВ йолча шин ВЛ тӀагӀолла, иштта ХӀирийченца 110 кВ йолча пхьин ВЛ, 35 кВ йолча шин ВЛ тӀагӀолла[1][5].

Мехка гӀолла 0,4—110 кВ напряжени а йолаш ток дӀахьайолхача массадолча аьрсилгий (ЛЭП) йӀоахал 3025,4 км я, царех 110 кВ напряжени яраш 317,6 км бӀаьха ба (17 никъ), 35 кВ — 240,1 км (27 никъ), 6-10 кВ — 1167,3 км (120 никъ), 0,4 кВ — 1300,4 км (999 никъ). Трансформаторий подстанций беррига низ 626,2 МВА ба, царех 110 кВ напряжени йола 10 трансформаторий подстанци беррига 308 МВА низ болаш я, 35 кВ напряжени йола 25 подстанци беррига 150,9 МВА низ болаш я, 6-10 кВ напряжени йола 947 подстанци беррига 167,3 МВА низ болаш я[1].

ЙӀовхал Ӏалашъяр

ГӀалгӀай Мехка́ йӀовхалца кхоачам беш я Ӏалама газаца йоагаеш йола ялх котельни: МагӀалбикера ши котельнии, Магасера цхьа котельнии, Наьсарера цхьа котельнии, Илдарха-ГӀалий тӀара 1 котельнии, Яндарера 1 котельнии. Котельний юкъара низ 28,9 Гкал/ч ба, 2019-ча шера баьча соцамах хьахийца́ йӀовхалцара хьинар 15,5 эзар. Гкал хиннад. Цул совгӀа къаьсттача цӀеношта лаьрхӀа зӀамагӀдола йӀовхалца кхоачам беш йола моттигаш а я[1].

Белгалдаккхар

  1. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 Схема и программа развития электроэнергетики Республики Ингушетия на 2021-2025 годы. Правительство Ингушетии. Хоам хьаийца таьрахь: 11.12.2021.
  2. ↑ Отчёт о функционировании ЕЭС России в 2020 году. АО «СО ЕЭС». Хоам хьаийца таьрахь: 11.12.2021.
  3. ↑ Ингушская энергосистема. Россети Северный Кавказ. Хоам хьаийца таьрахь: 11.12.2021.
  4. ↑ Виноградов А. И., Макаревич В. В., Буров В. Д. Опыт реализации инвестиционных проектов строительства газотурбинных ТЭЦ малой мощности // Наукові праці. — 2005. — Т. 41, вып. 28. — С. 183—187.
  5. ↑ Филиал АО «СО ЕЭС» Северокавказское РДУ. АО «СО ЕЭС». Хоам хьаийца таьрахь: 11.12.2021.

ТӀатовжамаш

Хьаст — «https://inh.ruwiki.ru/w/index.php?title=ГӀалгӀайчен_энергетика&oldid=126538477»