Фуртовгера хурхал

Фуртоугера хурхал
Фуртоугера хурхал
	эрс. Фуртоугский водопад
Экамаш
Лакхал	12 м
Шерал	5 м
Дола моттиг
	42°50′48″ с. ш. 44°40′00″ в. д.GЯO
Дода хий	Ӏарамхий
Паччахьалкхе	Россе Федераци;
Россе Федерацен субъект	ГӀалгӀайче
Шахьар	ЖӀайраха шахьар
	Фуртоугера хурхал

Фуртоугера хурхал (эрс: Фурто́угский водопад имени Д. И. Менделеева) — ГӀалгӀай Мехка ЖӀайраха шахьаре доалла хурхал. Из доаллача моттигах Хурхалче оал. Доккхалах шоллагӀа дола хурхал да ГӀалгӀайче Аьга чӀожерча хурхала тӀехьа. 12 метр лакха да из. Форда тӀехе тӀара лакхал 1380 м я.

Кистий чӀож йолалуча доалл Фуртовгера хурхал ЖӀайраха шахьаре, Маьтлоама лохе, Фуртовгал хьалмагӀаваьлча 1 км лакхагӀа. ЗӀилбухен-малхбузехьа шахьара юкъ йола ЖӀайрах улл. Фуртовгера хурхал хьахул Гӏалгӏай-чӀожа хий яхача додача хих, из ше лаьтта кӀалхарча хитоатолех а, дашаш ӀодоагӀача хих а хьахул.

Тархьар

Хурхалче фуртовгахоша жа-доахана хий меладеш а хиннад, цига бераш лувчаш хиннад^[1].

1880 шера кӀимарса бетта Фуртоугера хурхал долча вена хиннав геологе экспедицен керте а латташ хинна цӀихеза эрсий Ӏилманхо Д. И. Менделеев (эрс.) (гӀа.. Мехкадаьтта даккхара а из кийчдеш чакхдаккхара а гӀулакх тохкаш Ӏилманхо Кавказе ихав.

Д. И. Менделеев ва геологе экспедицен керте гӀалгӀашца-лоамарошца Фуртовгерча хурхала юхе.

Ишта, цкъа цу гӀулакха венача хана цун Ӏами а новкъост а волаш, паччахьалкхен гӀулакх деш хиннача, воккхагӀа волча хьехамчо Оахаранаькъан СаӀадала тӀаийца хиннав из Фуртоуге^[2].

ГӀалгӀай Республика ди дездеча дийнахьа Оахаранаькъан тайпан наха а ГӀалгӀай Мехка ЖӀайраха шахьара администраце а Фуртовга администраце а соцам баьб хурхал юхе Д. И. Менделеева хетадаь мемориальни улг оттаде а цун хьамарагӀа хурхалах цӀи тилла а. Цу хана денз Фуртоугера хурхал Д. И. Менделеева цӀерагӀа да^[3].

Хьажа иштта

Белгалдаккхар

↑ Хьоашаланаькъан, 1989, оа. 14.
↑ Информационно-аналитический портал «Магас.Ру». Водопад в горном ингушском селении Фуртоуг назвали в честь русского ученого-химика Д.И. Менделеева (эрс.). magas.ru. Хоам хьаийца таьрахь: 13.02.2017. Архиваци яьй 14.02.2017.
↑ Министерство культуры Московской области. В Ингушетии почтили память великого русского ученого Д.И. Менделеева (эрс.). mk.mosreg.ru. Хоам хьаийца таьрахь: 23.02.2017. Архиваци яьй оригинала тӀара 23.02.2017.

ТӀатовжамаш

Интернет-портал «Открытый Кавказ». Фуртоугский водопад (эрс.). openkavkaz.com. Хоам хьаийца таьрахь: 13.02.2017.
Хьоашаланаькъан Ӏаьла. Фуртоги Эзмии (гӀал.) // СелаӀад : журнал. — 1989. — 15 оагӀой.

[_72eaaa459ecfe0a9-1] Хьоашаланаькъан, 1989, оа. 14.

[2] Информационно-аналитический портал «Магас.Ру». Водопад в горном ингушском селении Фуртоуг назвали в честь русского ученого-химика Д.И. Менделеева (эрс.). magas.ru. Хоам хьаийца таьрахь: 13.02.2017. Архиваци яьй 14.02.2017.

[3] Министерство культуры Московской области. В Ингушетии почтили память великого русского ученого Д.И. Менделеева (эрс.). mk.mosreg.ru. Хоам хьаийца таьрахь: 23.02.2017. Архиваци яьй оригинала тӀара 23.02.2017.

[1]

[2]

[3]

ГӀалгӀайчен хин ресурсаш
Дода хиш	АрагӀохий Ахкарг Ачалкхе Аьршхий Бари-Аьли Бартхий БугӀар-Аьли Гийрхий ГӀалми ГӀулойхий Джол Жоркъхий ЖӀайрахойхий Кен Мержхий Наьсархий Сийна Кхера Сурхохий Тийрк ТкъобӀачӀодж Футта Форта Чималхий Шанхий Шолж Эс Яндархий Доккха Яндархий ЗӀамига Яндархий Ӏарамхий Ассёнок Дубовая Камышовая Терчек Яр Крутой Млада Мокрая Кенгхете Сенгихли Солёная Тетрицкали Чугунка
Хьарсамаш	Эс-Шолж Ӏаьлаха-Чуртен ор Ӏаьлаха-Чуртен ора малхбузехьара гов Крыгин Ерик СаьмуӀашкара хьарсам
Хурхалаш	Лаьжгера хурхал Фуртовгера хурхал Шоанхой чӀожера хурхал Аьге чӀожера хурхал
Ӏамарч (Ӏалама, саго куцала́ е хий гулде хьадаь)	Наьсарера Ӏам