Хуснуллин Марат Шакирзянович

Рувики материал
Марат Шакирзянович Хуснуллин
Марат Хуснуллин правительство.JPG
Россе Федерацен доалчен тхьамадан когаметтаоттар
Флаг
2020-ча шера наджгоанцхой 21-ча дийнахьа
(д. кх. 7—13 мая 2024)
Доалчен тхьамада Михаил Мишустин
Андрей Белоусов (д. кх.)
Михаил Мишустин
Президент Владимир Путин
Флаг
гӀишлош йоттара политикан хаттарах волча Москвай мэра когаметтаоттар
Флаг
2010-ча шера оагӀой бетта 2-гӀа ди — 2020-ча шера наджгоанцхой бетта 21-гӀа ди
Губернатор Сергей Собянин
Хьалхахиннар Владимир Ресин
ТӀехьахиннар Андрей Бочкарёв

Ваьв 9 маьцхали 1966(1966-08-09) (60 шу)
Казань, Татарская АССР, РСФСР, Флаг СССР
Парти
Дешар Казанера паччахьалкхен ахчан-экономикан институт, йийла университет (Йоккхача Британе)
Ӏилман дарж экономикан Ӏилмай кандидат
Болхговзал экономист
СовгӀаташ
Орден «Даьхенна хьалхашка карагӀдаьннарех» IV даржа
Орден ПочётаRUS Medal In Commemoration of the 1000th Anniversary of Kazan ribbon.svg
РУВИКИ.Медиа логотип РУВИКИ.Медиа чура файлаш

Хусну́ллин Мара́т Шакирзя́нович (тат. Марат Шакирҗан улы Хөснуллин; 9 маьцхали 1966, Казань) — Россе паччахьалкхен болхло. Россе Федерацен Доалчен тхьамадан когаметтаоттар 2020-ча шера наджгоанцхой бетта 21-ча дийнахьа денз (и. о. 2024-ча шера маьтсела бетта 7-13 деношка[1]). ЗӀилбухерча федеральни округе куратор[2]. Экономикан Ӏилмай кандидат.

Дешар

1983-ча шера из деша эттав Казанерча паччахьалкхен ахчан-экономикан институте (КГФЭИ), цхьабакъда деша этта шу даьнначул тӀехьагӀа из бӀул кхоачашде вахав. 1990-ча шера КГФЭИ йистеяьккхай, «экономика» говзал караерзаеш[3]. 2000-ча шера цо дийшад Йоккхача Британерча йийлача университете «Профессиональни менеджмент» яхача говзалах[4]. 2006-ча шера денз из ва экономикан Ӏилмай кандидат. Цунна хов татрийи ингалсийи метташ[5]

Болх

Татарстане

Марат Хуснуллин Путин Владимирцеи, Шаймиев Минтимерацеи Казане. 2007-ча шера наджгоанцхой бетта 20-ча дийнахьа

1983—1984 шерашка — КГФЭИ (цига деша ваггӀаше) пхьоала установкашка хьожаш вола лаборант

1984—1986 шерашка — Советий Эскара юкъе бӀул кхоачашдер[6].

1986—1987 шерашка — КГФЭИ лаборант.

1987—1995 шерашка — Казанерча «Темп» яхача гӀишлош яра кооператива тхьамада, керттера бухгалтер[6].

1995—1997 шерашка — ООО «Интерпластсервис» генеральни кулгалхо[6].

1997—2000 шерашка — Казанерча «Ак Барс» цӀи йолча ООО гӀишлош яра базара-промышленни фирман генеральни кулгалхо[6].

1999—2001 шерашка — Прикамски округера Татрий мехка Паччахьалкхен Совета депутат. Татрий мехка ГӀишлош яреи, архитектуреи, цӀен-коммунальни боахамеи министерстве болх бе волавенначул тӀехьагӀа из депутата даржера дӀаваьннав.

2000—2001 шерашка — ГУП ПЭО «Татэнерго» генеральни кулгалхочун когаметтаоттар — кечал-технически ресурсехи, инвестицехи, гӀишлош ярахи вола директор[6].

11.05.2001 г. — 18.11.2010 шерашка — Татрий мехка ГӀишлош яреи, архитектуреи, цӀеной-коммунальни боахамеи министр[6].

Татрехьа боахам тоабарахи гӀишлош ярахи йола программа кхоачашъеш, министра дарже волаш, цо хьатӀаэзай дукха федеральни инвестицеш. Программа мехкарча йоккхача пхьенашкара доазув тахкара́ тӀахьожаяь хиннай — Казань, Набережные Челны, Нижнекамск, Елабуги, Альметьевск[7].

Хуснуллина хьалхадаккхарах бюджет кхоеш боахама а наькъий а, социальни даькъера объектий а цхьан тайпах проекташ кийчъяьй. Цул совгӀа «Электронная Россия» яхача программах Татарстане меттайоалаяьй электронни эцара система[7].

Хуснуллина дакъалацарах Казане хьалйотта йолаяьй 2013-ча шерарча Универсиаданна юкъе яха спорта объекташ. 2010-ча маьтсела бутт хьатӀабоагӀаш, болх бе йолаяьй 26 спорта гӀишло: Латара ков «Ак Барс», Аьланпхьен резерва Казанера училище «Олимпиец», спорта комплексаш «Тезуче», «Форвард», «Мирас», «Итиль» при КГУКиИ, «Москва» ТГГПУ, «Ак Буре», «Ватан», Лувжорга ков «Татнефть Арена», «Тулпар», «Бустан», «Зилант», «Триумф» — Универсальни СК «Триумф» — бассейнашцеи баскетбола майдилгашцеи, иштта герзаш кхувсара комплекс, «Акчарлак» яха дӀакъайла бассейн, Тенниса академи, «КАИ Олимп» яха товшхал-спорта комплекс, «Санкт-Петербург» яха волейбола центр, Боксеи истола тӀарча теннисеи центр, къайлайола наькдара бассейн «Буревестник», Баь тӀарча хоккхея центр, Баскет-холл, Универсиадан Деревня[8].

Цул совгӀа кхы а йиъ объект я — хи тӀарча спорта тайпай ков, Гимнастикан центр, 45 эзар моттиг чуйоагӀа стадион, иштта пескаш хьекхара спорта тайпан центр — 2010-ча шера Ӏишлош яреи архитектуреи цӀен-коммунальни боахмеи министра даржера дӀаваьначул тӀехьагӀа цо болабаь болх чакхбаьккхаб цо Ӏомабаьраша[8].

Цу юкъа цо кхы а болх баьб Казанерча паччахьалкхен архитектурно-гӀишлон университете «Экономики и предпринимательства в строительстве» яхча кафедре доценталла[9].

Москве

Михаил Мень, Сергей Собянин, Марат Хуснуллин гӀишлош йоттара политикан комплекса коллеге вӀашагӀкхетаре.2014 шера маьцхали бетта 8-ча дийнахьа
Марат Хуснуллина Минстрое дӀадахьад хьалхара балха вӀашагӀкхетар. 2020-ча шера наджгоанцхой бетта 22-ча дийнахьа
Марат Хуснуллин, Владимир Путин, 2020-ча шера тушола бетта 3-ча дийнахьа

2010-ча шера лайчилла бетта 18-ча дийнахьа Хуснуллин Моксверча пхьен гӀишлош йоттара Департамента кулгалхочулла хьожаваьв[6].

201-ча шера оагӀой бетта 2-ча дийнахьа гӀишлош йоттара политикан мэра когаметтаоттар хиннав цох[6].

2011-ча шера тушола бетта из хьожаваьв Москверча пхьен гӀишлош йоттара политикан коллеге тхьамадалла[10]. Цу шера цох кулгалхо хиннав ший лоӀамах гӀишлош йоттара́ духьале еча пхьен комиссе[11].

2012-ча шера денз Хуснуллин мэре аппарата Урхалаца цхьана юкъейоалаяьй электронни каьхаташ леладара система, гӀишлош йоттаргахьа каьхаташ Ӏалашдара гӀулакх аттача даккхар духьа[12].

2012-ча шера тушола бетта денз цо кулгалдаьд ММДЦ «Москва-Сити» йоттаргахьа дола хаттараш тохкача штаба́[10] (2008-ча хинна ахчан кризис бахьан долаш гӀалаш «Федерация», «Россия», «Сити Пэлас» юхасовцаяьй). Юха тахкаб объекташа йоттара болх[13]. Царна когаметта ММДЦ доазон тӀа урамаш тоае лаьрхӀад[14].

2012-ча шера кӀимарса бетта 1-ча дийнахьа денз Москвайх Московски областа доазон дакъа дӀатехачул тӀехьагӀа Хуснуллин гӀишлош йоттара политика дӀахьош хиннав Кердача Москве[15].

2013-ча шера наджгоанцхой бетта юха вӀашагӀъеллача, архитектурни политикана тӀахьожам лелабеча Архитектурни совета керте эттав из. Хуснуллинаца барт баь, дагабаьнна, юкъебоалабаьб россе а кхыча мехкай а эксперташ[16]. ГӀишлош йоттар дегӀадоаладаргахьа яхьаш дакхахьар юкъедоаладаьд.[12].

Метрополитен дегӀайоалаяр

Хуснуллин ТПУ «Рязанская» яхача гӀишлон майдилга тӀа 2017-ча шера оагӀой бетта 16-ча дийнахьа

2011-ча шера денз Хуснуллин дакъа лоацаш Ӏойиллай 101 км метро никъ, цунна юкъе дахад пассажира Москвай юкъерча гон тӀара никъ 54 км тоабар, хьалха еза хӀамаш кхухьача машенашта лаьрхӀа хьабийла хиннаб из. Метрополитен йоттара мах Ӏобежаб 25 % Европай стандарташ тӀа довлар бахьан долаш[17]. Метро йоттара ха а кӀезигагӀа я хьалха хинначул 30 %.

Россе Доалченна юкъе

2020-ча шера наджгоанцхой бетта 21-ча дийнахьа Хуснулилин хьожаваьв РФ Доалчен тхьамадан Михаила Мишустина когаметтаоттара дарже. Цун декхарашта юкъе яр боахама политика, ипотекацара йоалах ахча далар, гӀишлош ярахи архитектурахи йола госполитика, вахара-коммунальни боахам, машений наькъаш тоадар, наькъаш тӀа кхерамзле Ӏалашъяр, паччахьалкхен доалахьа йолча гӀишлошта урхалдар.

Регионаш дегӀайоалаеш дӀахьош болча балха тӀахьожаш ва из, иштта цо бӀарглокхаш да ГӀирман, Севастопола, Калининграда областа социальни-экономикацара дегӀайоалаяр а. 2021-ча шера кӀимарса бетта денз Хуснуллин тӀахьожаш ва ЗӀилбухерча федеральни округа́.

Украине ши террористически акт хинначул тӀехьагӀа ГӀирмера тӀий меттадоаладеш дӀабихьача балха кулгалдеш хиннав.

Белгалдаккхар

  1. Правительство России переходит в статус и.о. до назначения нового состава. TACC. Хоам хьаийца таьрахь: 2.10.2025.
  2. Михаил Мишустин назначил вице-премьеров кураторами федеральных округов. Хоам хьаийца таьрахь: 19.07.2025. Архиваци яьй 19.07.2021.
  3. Хуснуллин Марат Шакирзянович. Хоам хьаийца таьрахь: 2.10.2025. Архиваци яьй оригинала тӀара 30.01.2013.
  4. Marat Khusnullin // Коммерсантъ.
  5. Поймали за язык
  6. 1 2 3 4 5 6 7 8 Хуснуллин Марат Шакирзянович — Биография. Хоам хьаийца таьрахь: 2.10.2025. Архиваци яьй оригинала тӀара 7.08.2013.
  7. 1 2 Портал строителей города — про жильё
  8. 1 2 Спортивные объекты Универсиады в Казани
  9. [http://www.kgasu.ru/sved/personold/3767 Казанский государственный архитектурно-строительный университет
  10. 1 2 Ъ-Справочник. Хоам хьаийца таьрахь: 2.10.2025. Архиваци яьй оригинала тӀара 6.09.2013.
  11. Хуснуллин возглавил комиссию по пресечению незаконного строительства вместо Ресина
  12. 1 2 Заседание Правительства Москвы
  13. «Лужники», «Москва-Сити» и другие перестройки Москвы
  14. «Москва-Сити» ищет выезд
  15. Недвижимость-2013: обращение заместителя Мэра Москвы Марата Хуснуллина
  16. Архитектурный совет Москвы возглавил Кузнецов (тӀакхоачача боаца тӀатовжам)
  17. Стоимость строительства метро в Москве снизили на 25 %. Хоам хьаийца таьрахь: 2.10.2025. Архиваци яьй оригинала тӀара 18.06.2013.

ТӀатовжамаш