Ӏахилганаькъан Тухана Микаьил
| Ӏахилганаькъан Тухана Микаьил | |
|---|---|
| эрс: Ахильгов Микаил Туханович | |
| | |
| Ваь таьрахь | 26 лайчилла 1958 |
| Ваь моттиг | ГӀалме шахьар |
| Венна таьрахь | 6 маьцхали 2003 (44 шу) |
| Венна моттиг | |
| БӀорахол |
|
| Леладу гӀулакх | |
| Кхолламий мотт | гӀалгӀай, эрсий |
| Премеш |
|
Ӏахилганаькъан Тухана Микаьил (эрс: Ахильгов Микаил Туханович; 26 лайчилла 1958, Ӏаьржа атагӀе[d] — 6 маьцхали 2003, ГӀалгӀайче) — гӀалгӀай йоазонхо, оазархо, ПТРК «ГӀалгӀайчен» болхло.
Биографи
Ӏахилганаькъан Микаьил ваьв 1958-ча шера лайчилла бетта 26-ча дийнахьа ГӀалме шахьарерча Ӏаьржача атагӀа (эрс: Чернореченское) дукхача дезала юкъе. 1977-ча шера цо дийша йистеяьккхай ДӀаьхача Къухера юкъера ишкол. Цул тӀехьагӀа из болх беш хиннав Буро тӀарча кӀир йоаккхача заводе. ТӀаккха болх беш хиннав «Казбек» яхача мебель хьаеча фирме. 1979-ча шера из деша эттав Нохч-ГӀалгӀай паччахьалкхен университете кийчон отделене. Цу шера из деша эттав эрсий-вайнаьха филологе отделене. 1982-ча шера из деша эттав Москверча М. Ломоносова цӀерагӀа йолча хоамбоаржабара факультете. Из яьккхачул тӀехьагӀа из бӀул кхоачаш деш хиннав Кантемировски дивизе[1].
1988-ча шера — «Сердало» газета юртбоахама отдела корреспондент. Цу шера тов бетта денз Орджоникидзерча № 10 ПТУ хьехархо хиннав. 1989-ча шера денз Нохч-ГӀалгӀай радио берий-кагирхой программай редакце кулгалхо хиннав. 1990 шераш доладеннача хана «Маьтлоам» яхача литературни-исбахьален журнала оазарлен отдела кулгалхо хиннав. 1993-ча шера саькура бетта денз цо болх баьб корреспондент а, ПТРК «ГӀалгӀайче» хоамий программай отдела кулгалхо а, кертерча редактора когаметтаоттар а волаш[1].
Кхоллама никъ
Духхьашха ше язъяь байташ Микаьила язъяьй 10-ча класса деша вагӀача хана эрсий меттала. Царех ши байт ӀотӀаяьхай «Молодой коммунист» яхача ХӀирий республикан кагирхой газета тӀа. Цун оагӀув хьаллоацаш хиннав Байсаранаькъан Идрис. Из универсетете деша оттача хана цо новкъостал даьд цунна. Ше валлалца Микаьилага хьожаш хиннав Идрис[2].
«Колю дрова, остер топор знакомый,
Взлетает, опускается легко,
Пусть холодно не будет в нашем доме,
Когда уеду слишком далеко...
Домашние затопят печь привычно,
Поставят чайник, сядут за стол разом,
И вспомнят обо мне...
Чуть холодком повеет в доме сразу».
Духхьашха цо ший кинижка арахийцад 1981-ча шера Шолжа-ГӀалий тӀа, цун цӀи хиннай «Ахкан бийса»[3]. ХӀаьта Микаьила гӀалгӀай меттала хьалхара байташ арахийцай «Сердало» газета тӀа, тӀаккха «Лоаман Ӏуйре» яхача альманаха тӀа, «Маьтлоам» яхача журнала тӀа. Цун байташ ешаш хиннай радио а телевидене а. Иштта цун байташ арайийнай «Трава на росе», «К высотам», «Родные напевы» яхача гулламашта юкъе, 1989, 1990, 1991 шерашка[2].
2003-ча шера маьцхали бетта 6-ча дийнахьа кхелхав из, машеннаькъа тӀарча хатаре нийсвенна. Из венначул тӀехьагӀа, цу шера еннай цунна «КарагӀдаьннарех» орден[3].
Кхоллам
• Ахкан бийса, байташ, 1981 шу
• Хьамсара мукъамаш, байташ, дувцараш, 1990 шу
• Ираз лехаш, байташ, 1991 шу
СовгӀаташ
- Орден «КарагӀдаьннарех» (2003)
Белгалдаккхар
- ↑ 1 2 Патиев, 2015, оа. 15.
- ↑ 1 2 Патиев, 2015, оа. 16.
- ↑ 1 2 3 Оздоева, 2023.
Литература
- Патиев Я. С. Писатели Ингушетии : в 2 кн / Национальная библиотека Республики Ингушетия им. Дж. Х. Яндиева. — Кн. 1. — Ростов-на-Дону : Южный издательский дом, 2015. — 200 с.
- Оздоева М. Одаренный от природы. Ингушскому писателю, поэту и журналисту Микаилу Ахильгову исполнилось бы 65 лет (статья). Газета «Ингушетия» (28.11.2023). Хоам хьаийца таьрахь: 2025.
- Баьб лайчилла бетта 26 дийнахьа
- Баьб 1958 шера
- Нах алапатах
- Баьб ГӀалме шахьаре
- Байнаб маьцхали бетта 6 дийнахьа
- Байнаб 2003 шера
- Байнаб ГӀалгӀайче
- Йоазонхой алапатах
- СССР йоазонхой
- ГӀалгӀайчен йоазонхой
- ГӀалгӀай йоазонхой
- XX бӀаьшера йоазонхой
- Оазархой алапатах
- СССР оазархой
- ГӀалгӀайчен оазархой
- ГӀалгӀай оазархой
- XX бӀаьшера оазархой
- «КарагӀдаьннарех» орден енна кавалераш (ГӀалгӀайче)
- Баьб Буро тӀа
- Ӏахилганаькъан