ХӀирий отараш
| Юрт | |
| ХӀирий отараш | |
|---|---|
| эрс: Ольгинское, хӀир. Ольгинскæ | |
| 43°09′29″ с. ш. 44°41′19″ в. д.GЯO | |
| Паччахьалкхе |
 Россе Федераци |
| Федерацен субъект | ХӀирийче |
| Муниципальный район | Аьттаберда |
| Юрта хьисапе моттиг | ХӀирий отараш |
| Юртда | Кокаев Тимур Казбекович |
| Лакхал | 558 м |
| Ӏалама лоаттам | юккъера |
| Сахьата оаса | UTC+3:00 |
| Бахархой | |
| Бахархой | ↗3016[1] саг (2020) |
| Къамаш | хӀирий |
| Ди лелабераш | православхой |
| Паччахьалкхен мотт | хӀирий, эрсий |
| Дагарга идентификатораш | |
| Телефоний код | +7 86737 |
| Пошта индекс | 363002 |
| Код ОКАТО | 90235825001 |
| Код ОКТМО | 90635425101 |
| Номер в ГКГН | 0053249 |
|
|
|
ХӀирий отараш (эрс: Ольгинское, хӀир. Ольгинскæ) — ХӀирийчен Аьттаберда шахьаре.
«Юрта хьисапе моттиг ХӀирий отараш» яхача муниципальни кхоллама административни юкъ.
Географи
Юрт ГӀалме аьрда берда тӀа улл Мочкъий-Юрта духьала. Берса-Юртах зӀилбухен-малхбоалехьа 11 км гаьна улл, Бурох гӀинбухехьа 9 км гаьна улл.
Тархьар
1820-ча шерашка ТӀеман-Гуржий никъ биллар бахьан долаш Тийрка берда тӀа массехк керда пхьа йилла хиннай, царех хиннай Иры Уатар яха отар а. Цига эггара хьалха Ӏохайшараш хиннаб Бурон ХӀирий форштадта 15 коара нах. 1859-1860-ча шерашка отарашка кхы а 68 дезал ӀотӀабаьхка хиннаб. 1864-ча шера отарах юрт хьаяьй[2].
1868-ча шера Бурон округе зерат деш хиннав воккха аьла Михаил Николаевич ший сесагаца Ольга Фёдоровнайца. Иры Уатаре а дӀачуэтта хиннаб уж. Цу хӀаманна хетадаь из дездеш цудухьа юртах Ольгинское аьнна цӀи тиллай воккхача аьлан сесага цӀерагӀа[2].
1880-ча шера юрта Кавказе православхой жӀаргахой кхебара юкъарлон кхалнаьха ишкол хьайийла хиннай. 1900-ча шера цох ши класс йола киназа приходера ишкол хьаяьй[3].
Бахархой
| 2002[4] | 2010[5] | 2011[6] | 2012[6] | 2013[6] | 2014[6] | 2015[7] |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 3126 | ↘3060 | ↘3054 | ↘3036 | ↘3022 | ↘3019 | ↘3012 |
| 2016[8] | 2017[9] | 2018[10] | 2019[11] | 2020[1] | ||
| ↗3019 | ↘3017 | ↗3036 | ↘3008 | ↗3016 |
- Къамашцара лоаттам
2010-ча шера ерригроссе хьисап деш нах дӀаязбарах[12]:
| № | Къам | Дукхал, саг | Да́къа |
|---|---|---|---|
| 1 | хӀирий | 2 943 | 96,1 % |
| 2 | эрсий | 63 | 2,1 % |
| 3 | кхыбараш | 54 | 1,8 % |
2003-ча шера юрта 848 ков хиннадд[13].
Инфраструктура
- юкъера ишкол
- амбулатори
- товшхала цӀенош
- Парк культуры и отдыха «Победа»
Ди
- 2013-ча шера православхой киназа приход а йилла, киназ дотта доладаьд.
ЦӀихеза юртахой
- Алборов, Борис Андреевич — Ӏилманхо-меттаговзанча, Ӏилман организатор.
- Баев Гаппо — Бурон хьалхара хӀирех хинна пхьеда;
- Газданов Булат Гаппоевич — композитор;
- Газданова Аврора — хьалхара хӀирий балерина.
- Дзахсоров Таузбек Гибоевич — советий лоӀамеча стила бугӀа, СССР чемпион, РСФСР кхозза чемпион. СССР спорта пхьар.
- Дзгоев Асланбек Захарович — лоӀамеча кӀалтохарга хӀирий ишкол йолаяьр, СССР дукха дика хӀамаш карагӀдийна саг яха цӀи йолаш ва, СССР хоамбоаржабархой юкъарлон доакъашхо.
- Коченов, Александр Васильевич — инарал-майор[14].
- Кочисова Роза Пшиевна — драматург;
- Кочисов, Мухарбек Георгиевич — оазархо;
- Мамсуров Саханджери Гидзоевич — 1921-ча шера денз Лоамарой автономни республикан СНК тхьамада.
- Мамсуров Тасолтан Сосланбекович — театра артист.
- Мамсуров Хаджи-Умар Джиорович — советий контрразведкан инарал-полковник, Советий Союза турпал.
- Цоколаев Геннадий Дмитриевич — Советий Союза турпал, подполковник.
- Калманов, Батр Николаевич — суртанча.
- Хадиков Виссарион — Хьалхара Дунен тӀема турпал[15].
Сийленгаш
- Мемориал «Вечный Огонь»[16]
- Хьалхарча дунен тӀема турпал волча Хадиков Виссариона сийленг (бюст)[15]
Белгалдаккхар
- ↑ 1 2 Россе Федерацен бахархой дукхал муниципальни кхолламашка гӀолла 2020 шера наджгоанцхой бетта 1 денга. Хоам хьаийца таьрахь: 17.10.2020. Архиваци яьй 17.10.2020.
- ↑ 1 2 История села Ольгинское. Хоам хьаийца таьрахь: 9.02.2010. Архиваци яьй 10.12.2009.
- ↑ История школы села Ольгинское (тӀакхоачача боаца тӀатовжам)
- ↑ Всероссийская перепись населения 2002 года. Том. 1, таблица 4. Численность населения России, федеральных округов, субъектов Российской Федерации, районов, городских поселений, сельских населённых пунктов - райцентров и сельских населённых пунктов с населением 3 тысячи и более. Архиваци яьй 3.02.2012.
- ↑ Итоги Всероссийской переписи населения 2010 года по РСО-Алания. Численность населения городских округов, муниципальных районов, городских и сельских поселений и населённых пунктов
- ↑ 1 2 3 4 Оценка численности населения муниципальных образований Республики Северная Осетия-Алания на 1 января 2011-2015 годов. Хоам хьаийца таьрахь: 4.05.2015. Архиваци яьй 4.05.2015.
- ↑ Россе Федерацен бахархой дукхал. ЛаьрхӀай муниципальни образованешка 2015 шера наджгоанцхой бетта 1 дийнахьа. Хоам хьаийца таьрахь: 6.08.2015. Архиваци яьй 6.08.2015.
- ↑ Россе Федерацен бахархой дукхал. ЛаьрхӀай муниципальни образованешка 2016 шера наджгоанцхой бетта 1 дийнахьа
- ↑ Россе Федерацен бахархой дукхал. Муниципальни образованешка гӀола 2017 шера наджгоанцхой бетта 1 дийнахьа (31.07.2017). Хоам хьаийца таьрахь: 31.07.2017. Архиваци яьй 31.07.2017.
- ↑ Россе Федерацен бахархой дукхал. ЛаьрхӀай муниципальни образованешка 2018 шера наджгоанцхой бетта 1 дийнахьа. Хоам хьаийца таьрахь: 25.07.2018. Архиваци яьй 26.07.2018.
- ↑ Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2019 года. Хоам хьаийца таьрахь: 31.07.2019. Архиваци яьй 2.05.2021.
- ↑ Том 4. Таблица 4. Национальный состав РСОА по муниципальным образованиям по переписи 2010 года. Архиваци яьй 19.08.2013.
- ↑ В каждом доме села Ольгинское (Северная Осетия) отныне будет телефон. Хоам хьаийца таьрахь: 9.02.2010. Архиваци яьй 8.01.2015.
- ↑ Осетины - Коченов Александр. ossetians.com. Хоам хьаийца таьрахь: 31.12.2024.
- ↑ 1 2 В Ольгинском открыли бюст герою Виссариону Хадикову. «Северная Осетия» (15.05.2021). Хоам хьаийца таьрахь: 15.05.2021. Архиваци яьй 15.05.2021.
- ↑ В Северной Осетии вечная память не по карману. Хоам хьаийца таьрахь: 11.12.2012. Архиваци яьй 14.12.2012.
| Аьттаберда шахьара нах баха моттигаш | |
|---|---|
