Яндакъонгий-Юрт

Рувики материал
Юрт
Яндакъонгий-Юрт
хӀир. Дачнæй
эрс: Дачное
Юртара маьждиг
Юртара маьждиг
43°05′06″ с. ш. 44°44′13″ в. д.GЯO
Паччахьалкхе  Россе Федераци
Федерацен субъект ХӀирийче
Муниципальный район ГӀалме
Сельское поселение Гадаборшакъонгий-Юрта
Тархьари географии
Хьалхара хьоахаяр 1890 шу
ХьалхагӀа хинна цӀераш эрсий меттала
1944 кхачч. — Яндиево
Лакхал 616 м
Сахьата оаса UTC+3:00
Бахархой
Бахархой 3851[1] саг (2010)
Къамаш гӀалгӀай, хӀирий
Ди лелабераш сунний бусалбаш, православхой
Паччахьалкхен мотт хӀирий, эрсий
Дагарга идентификатораш
Телефоний код +7 86731
Пошта индекс 363101
Код ОКАТО 90240840002
Код ОКТМО 90640440106
Номер в ГКГН 0053008
Яндакъонгий-Юрт (Россия)
Точка
Яндакъонгий-Юрт
Red pog.svg
Москва
Яндакъонгий-Юрт (ГӀинбухера ХӀирийче)
Точка
Точка
Яндакъонгий-Юрт
Яндакъонгий-Юрт (ГӀалме шахьар)
Blue pog.svg
0
Точка
Яндакъонгий-Юрт

Яндакъонгий-Юрт (хӀир. Дачнæй, эрс: Дачное[2]) — ГӀалме шахьаре ула юрт. Юрта хьисапе моттиг Гадаборашакъонгий-Юрт яхача муниципальни кхоллама́ юкъе йодаш я.

ЦӀи

ГӀалгӀай меттала юрт Яндакъонгий-Юрт[3][4] (Яндкъонгий-Юрт [5]) яхаш я. Янданаькъан фунах нах ба из иллар, цудухьа я цун ишта цӀи[⇨].

Эрсий меттала Дачное яхаш я юрт[3][4], хӀирий меттала а цунна тарра Дачнæй яхаш я из. Хьалха эрсий меттала гӀалгӀай меттала долчоа тара Яндиево[3][4] яхаш хиннай из.

Географи

Юрт ул ГӀалме аьтта берда тӀа. Шахьара юкъ йола Шолхи зӀилбухехьа улл 3 км гаьна, Буро — зӀилбухен-малхбузехьа 5 км гаьна.

ГаргагӀа я́дача юртех я малхбоалехьа ула Гадаборшакъонгий-Юрти, зӀилбухен-малбузехьара Шолхии, зӀилбухехьа ула ГӀалгӀай-Юрти, гӀинбухен-малхбузехьа ула Цхьорой-Юрти.

Тархьар

Яндакъонгий-Юрт 1890-ча шера юрт аьнна хьал долаш хьаяьй хьалха хиннача Янданаькъан отарах. Юрт йиллараш янданаькъан ба[3].

1944-ча шера гӀалгӀай мехках а баьха, СибарегӀа Ӏобахийтачул тӀехьагӀа Нохч-ГӀалгӀай АССР йоха а яь дӀаяккхай Сталина амарца. 1944-ча шера маьтсела 22-ча дийнахьарча № 621/1 йолча чӀоагӀамца Яндакъонгий-Юрт ХӀирий АССРах дӀатехай, тӀаккха цун цӀи Дачное яхачоа дӀахийцай.

1992-ча шера чӀоагӀа зе хиннад юртарча на́ха ду хӀираша гӀалгӀашта оттадаьча хатаре.

Бахархой

Охлой дукхал
1926[6]2002[7]2010[8]2021[9]
753449938513127
1000
2000
3000
4000
5000
1926
2002
2010
2021
Къамашцара лоаттам

2010-ча шера хьисап деш нах дӀаязбаьчох[10].

Къам Дукхал,
саг
Да́къа
массаболча бахароех, %
гӀалгӀай 3 339 86,7 %
хӀирий 495 12,9 %
кхыбараш 17 0,4 %
берригаш 3 851 100 %

Сийленгаш

2017-ча шера цӀихеза оазархои юртара саги волча Янданаькъан Хамарзий Жамалдайна хетадаь дола накхага кхаччалца дола сийленг оттадаьд.

ЦӀихеза юртахой

Белгалдаккхар

  1. Итоги Всероссийской переписи населения 2010 года по РСО-Алания. Численность населения городских округов, муниципальных районов, городских и сельских поселений и населённых пунктов
  2. А. Куркиев. О некоторых топонимических названиях плоскостной Ингушетии // Литературная Ингушетия, 2002, № 2. С. 102—108
  3. 1 2 3 4 Куркиев, 2002.
  4. 1 2 3 Ономастикон Ингушетии, 2021, оа. 39.
  5. Ӏарчакхнаькъан, 2017, оа. 3.
  6. http://vivaldi.dspl.ru/bx0001137/details.
  7. https://web.archive.org/web/20120203125040/http://www.perepis2002.ru/ct/doc/1_TOM_01_04.xls.
  8. https://stavstat.gks.ru/storage/mediabank/%D0%A2%D0%9E%D0%9C%201.%20%D0%A7%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%8C%20%D0%B8%20%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%89%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%20%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F.zip.
  9. https://web.archive.org/web/20220901194902/https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/tab-5_VPN-2020.xlsx.
  10. Том4. Таблица 4. Национальный состав РСОА по муниципальным образованиям по переписи 2010 года. Архиваци яьй 19.08.2013.
  11. М. Ханиев. Чемпион из Дачного. Сердало (10.12.2004). Хоам хьаийца таьрахь: 14.08.2013. Архиваци яьй оригинала тӀара 19.09.2013.

Литература

Дошлоргаш
Ӏилман балхаш