Шанлоам

Рувики материал
Шанлоам
Шанлоам (эггара аьрдехьагӀара бухь), Степанцминдера сурт
Шанлоам (эггара аьрдехьагӀара бухь), Степанцминдера сурт
ЛакхагӀара моттиг
Йизза лакхал4451 м
Относительни лакхал2676 м
БагӀа моттиг
42°40′33″ с. ш. 44°45′27″ в. д.GЯO
Паччахьалкхенаш
РегионГӀалгӀайче
Лоамий системаЙоккха Кавказ 
ДукъКерттера Кавказа дукъ 
Россия
Красная точка
Шанлоам

Шанлоам (ба) (гурж. შანი, эрс: Шан) — Йоккхача Кавказа Керттерча Кавказа дукъа бовхьаех бухь. ГӀалгӀайчени Гуржехьеи гӀайна тӀа улл. ГӀалгӀайчен эггара лакхагӀа бола бухь ба (4451 м). Шанлоаман дукъаи (малхбоалехьа) Куро-Шинонни (малхбузехьа) Оахкарахин чӀоже улл[1].

ЦӀи

ГӀалгӀай меттала Шанлоам яхача дешагахь ши дош доалл: ша (гӀордаь хий, эрс: лёд) яхари, лоам яхари. Из цӀи цун шелалца ювзаенна я: лакха хиларах массахана лоа-ша тӀа улл цу тӀа.

Эрсий меттала лоам яха дош Ӏо а дожадаь Ша́н оал, гӀалгӀай меттала «а» лоаца дале а.

Белгалонаш

Лоам ГӀалгӀайчени Гуржехьеи гӀайна тӀа улл. Шанлоаман довкъа́и (малхбоалехьа) Куро-Шинонни (малхбузехьа) Охкарахий  (эрс.) чӀоже улл. Бовхьа тӀа улл вӀалла ца даша лоа, цунна кӀал аьршаш яд. Шанлоама тӀара долалу Тийрк. Лоам тӀа саг тӀаваллийтац из гӀайна тӀа алар бахьан долаш. Эрсечени ГӀалгӀай мехкеи тархьаре альпинистех цхьаккха ваьннавац цун бовхьа тӀа. ЖӀайраха шахьаре Шоанера дикагӀа доахалу сурташ, из эггара гаргагӀа Шанлоам гушйола моттиг я, лоаманца ювзаенна я цу кхаьлла цӀи а тайпан цӀи а[2].

Шанлоам Кавказа керттерча довкъа тӀа дадача бовхьаех эггара лакхагӀа бола бухь ба. Цун лакхал я 4 451 метр[3] Шанлоам Маьтлоамал 1,5 км лакхагӀа ба, хӀаьта Малхбоалерча Кавказе эггара лакхагӀа лоархӀача ТӀулийлоамал  (эрс.) 41 метр лохагӀа ба[4].

Географи

Лоаллаха зӀилбухен-малхбоалехьа улл Муцостави (3512 м), гӀинбухе-малхбоалехьа улл Мартинисмтеи (3898 м) Терхкортеи (3207 м), малхбузехьа Арцависмагали (3863 м). Юхе улл Бочахи лоам, Гуржехьеи ГӀалгӀайчени гӀай къастача, ЖӀайраха шахьаре. Из а юкъебода Йоккхача Кавказа довкъа бовхьашта. Ӏарамхиво чӀож яьккхай цунга гӀолла — Охкар-хин чӀож. Кавказа керттерча довкъагара малхбоалехьа улл Кидеганис. Из улл Эси Ӏарамхийи къастача. Шанлоаман бухьа тӀа лоа улле а, босеш баьцех йиза я[5].

Белгалдаккхар

  1. А. Титов. «Казбек» \\ «Физкультура и спорт», Москва, 1938. Хоам хьаийца таьрахь: 15.10.2025. Архиваци яьй оригинала тӀара 11.10.2009.
  2. Горы Ингушетии: древние святилища, легенды и мифы. perspektiva-klab.ru. Хоам хьаийца таьрахь: 15.10.2025.
  3. Гора Шан. Гора Шан. russpass.ru/. Хоам хьаийца таьрахь: 15.10.2025.
  4. Гора Шан. openkavkaz.com. Хоам хьаийца таьрахь: 15.10.2025.
  5. Гора Шаванис. ge.rukivnogi.com. Хоам хьаийца таьрахь: 15.10.2025.