Дустара дожар
Ду́стара до́жар (эрс: сравнительный падеж) — дожарашта юкъе бархӀлагӀа дожар да.
Дустара дожар гӀалгӀай меттала а нохчий меттала а дустара дожар да, цун тайп-тайпара цӀераш я. П. К. Услара «уступающий» аьннад цох, хӀаьта А. А. Шифнера компаратив, экватив аьннад. Дустара дожаре латтача цӀердешаша белгалду цхьа хӀама е саг тӀех е эшашагӀа хилар. Цар жоп лу: хьанал? сенал? яхача хаттарашта. Дустара дожара чаккхенаш я -л, -ал: да — даьл, тай — таьл, лай — лаьл; къонах — къонахал, говр — говрал, истол — истолал, ниI — наӀарал[1] [2] [3] [4].
Предложенен юкъе дустара дожаре латтача цӀердешах кхоачам хул, масала: Тха кӀаьнкал дикагӀа йиӀиго деш.Ӏай бийсал дӀаьхагӀа ди хул.
Дустара дожар (эрс: исходно-сравнительный падеж) да японхой метта юкъе а:その本は 辞典より 安い。— ер кинишка дарегӀа да дошлоргал; 兄は もう 父より 背が 高いです。— воӀ даьл лакхагӀа ва[5].
| Дожар | Тай | Да | Лоа | Юв |
|---|---|---|---|---|
| ЦӀера дожар | Тай | Да | Лоа | Юв |
| Доала дожар | Таь | Даь | Лай | Овра |
| Лура дожар | Таьна | Даьна | Лайна | Овра́ |
| Дера дожар | Таьво | Даьс | Лайво | Овро |
| Кечала дожар | Таьца | Даьца | Лайца | Овраца |
| Хотталура дожар | Таьх | Даьх | Лайх | Оврах |
| Меттига дожар | Таьга | Даьга | Лайга | Оврага |
| Дустара дожар | Таьл | Даьл | Лайл | Оврал |
| Дожар | ЙиӀигаш | Хьехархой | Ноаной | Бераш | Тховнаш | НаӀараш | Овраш |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ЦӀера дожар | ЙиӀигаш | Хьехархо́й | Ноано́й | Бераш | Тховнаш | НаӀараш | О́враш |
| Доала дожар | ЙиӀигий | Хьехархой | Ноаной | Берий | Тховний | наӀарий | Оврий |
| Лура дожар | ЙиӀигашта | Хьехархошта | Ноаношта | Берашта | Тховнашта | НаӀарашта | Оврашта |
| Дера дожар | ЙиӀигаша | Хьехархоша | Ноаноша | Бераша | Тховнаша | НаӀараша | Овраша |
| Кечала дожар | ЙиӀигашца | Хьехархошца | Ноаношца | Берашца | Тховнашца | НаӀарашца | Оврашца |
| Хотталура дожар | ЙиӀигех | Хьехархоех | Ноаноех | Берех | Тховнех | НаӀарех | Оврех |
| Меттига дожар | ЙиӀигашка | Хьехахошка | Ноаношка | Берашка | Тховнашка | НаӀарашка | Оврашка |
| Дустара дожар | ЙиӀигел | Хьехархоел | Ноаноел | Берел | Тховнел | НаӀарел | Оврел |
Белгалдаккхар
- ↑ Аушева, Оздоева, 2021, оа. 20.
- ↑ Гандалоева, 2023, оа. 108.
- ↑ Мальсагов, 1925, оа. 32.
- ↑ Дешериев, 1963, оа. 438.
- ↑ Исходно-сравнительный падеж в японском языке
Литература
- Мальсагов З. К. Ингушская грамматика со сборником ингушских слов. — Владикавказ : Гостипография «СВЕТ», 1925. — 33 с.
- Дешериев Ю. Д. Сравнительно-историческая грамматика нахских языков и проблемы происхождения и развития горских кавказских народов. — Грозный : Чечено-Ингушское книжное издательство, 1963. — 435 с.
- Аушева Э. А. Оздоева Э. Г. ХӀанзара гӀалгӀай мотт.Морфологи. — Наьсаре : «Кеп», 2021. — 19 с.
- Гандалоева А. З. ГӀалгӀай мотт. — Наьсаре : «Кеп», 2023. — 106 с.
