Ужахьанаькъан
| тайпа | |
| Ужахьанаькъан | |
|---|---|
| Раса | Европеоидаш |
| Къам | ГӀалгӀай |
| Юкъара хоам | |
| Ди | бусалба |
| Мотт | гӀалгӀай |
| Йоазув | гӀалгӀай йоазув |
| Тайпан вошал | ТӀонганаькъанцеи, ГӀазданаькъанцеи, Жандиганаькъанцеи |
| ХӀанз баха моттиг | |
 Россе Федераци: ГӀалгӀайче: Буро-КӀале ХӀирийче: Мочкъий-Юрт |
|
| Хьалха баьха моттиг | |
| Ангушт, Илдарха-ГӀала | |
| Тайпа хьадаьнна моттиг | Хамхе шахьар: Аьге-Кхала |
Ужа́хьана́ькъан (эрс: Ужаховы) — гӀалгӀай тайпа. Хьалха хиннача Аьгий тайпах лоархӀаш хиннаб. Ужахьанаькъан тайпа Аьгекхалара хьадаьннад. Уж тайпан вошал долаш ба ТӀонганаькъанцеи, ГӀазданаькъанцеи (царех ба Байсаранаькъан а), Жандиганаькъанцеи (царех ба Шишханаькъан а).
Тархьар
Лоамара а́ра ӀокӀалабовлача хана Ужахьанаькъан цхьан юкъа́ Онгушта баьхаб, цигара Шолжа аьттача берда тӀа Шамаллоаман босен тӀа керда йилла́ча юрта хьалбаха́б. Цигара пхьа хьерча́ Илдарха отарашка дӀабахаб. Цигара цхьа ха яьлча юхабаьхкаб уж Шолжа аьрдача берда тӀа — хӀанз Мочкъий-Юрт уллача метте. 1858 шера Наьсархини Шолжа́и юкъе уллача о́тарех Буро-КӀале хьаяьй, хӀаьта ГӀалме тӀа уллача́рех Мочкъий-Юрт яьй. Цу хана денз дукхагӀа мел бола Ужахьанаькъан цу шин юрта ба́х[1].
Ваьр-фу
ГӀа — ГӀалгӀа — ГӀаьст — ГӀарс — ГӀайтакъа — ГӀойберд — ГӀаьбарте — ГӀармакх — ТӀох — Хьакъа — Болат — Оз — ЧӀопа — ТӀаги — Шаьма — Максим — Шоа — Элберд — Аьга — Ивизд — ГӀазд — ГӀойберд — БулгӀач — Арсмак — Эбарг — Ужахь[2].
ЦӀихеза нах
Ужахьанаькъан тайпах бола цӀихеза нах.
- Ужахьанаькъан Гаке Мухьмад — хьехархо; 1927 шера Буро тӀа арадаьнна «Ghalgh-ghazæqi lughæt» яха гӀалгӀай-эрсий дошлорг яздаьр;
- Ужахьанаькъан Мусай Малсаг — 2018 шера Нохчий мехка́ ГӀалгӀай лаьтташ дӀалуча хана активист волаш лийна саг. Духьале яр бахьан долаш Ӏаьдало чувелла́в;
- Ужахьанаькъан Мухьмада Ахьмад — гӀалгӀашта юкъера хьалхара физика-математика Ӏилмай доктор;
- Ужахьанаькъан Ната — ПТРК болхло, «Лица» яха авторски хьокхаче дӀахьош я;
- Ужахьанаькъан Уматгире Мухьмад — иллиалархо, мохкбовзархо;
- Ужахьанаькъан Мустбийчун Ӏаддал-Керам — ГӀалгӀай автономе областа моттигерча, яйча, кхачан промышленноста халкъа комиссар, тӀехьагӀа Ӏарамхий курорта директор.
- Ужахьанаькъан Халата Сулейм (1987) — лакхарча категорех вола лор, хирург, онколог, Эрсечен онкологий ассоциаце доакъашхо, А. И. Савицки цӀерагӀа йолча «Хирург года» номинацех котало яьккхар (2023 шу), «Продокторов» портала Ерригроссе лорий преми яьккхар.
Ужахьанаькъан болчарца бувзабенна нах:
- Оалмаза Кхоази — бӀорахой тӀема турпал. Ужахьанаькъан Илеза Исламага маьре яхай.
Белгалдаккхар
- ↑ Кодзоев, Ужахов, 2014, оа. 5—6.
- ↑ Кодзоев, Ужахов, 2014, оа. 18.
Литература
- Кодзоев Н. Д., Ужахов М. У. Тейп Ужаховых в истории Ингушетии (в документах и материалах). — Историко-документальное издание. — Нальчик: ООО «Тетраграф», 2014. — С. 5—6, 18. — 531 с. — 1050 экз.