Шинъоттама предложени

Шинъоттама предложенеш (эрс: двусоставные предложения) — грамматически ларде шаккхе кертера маьженаш — подлежащи, сказуеми — йола цхьалха предложени я (масала, «бер делх»). Духьала латт цхьанъоттама предложенешта.

Шинъоттамах предложени латт сказуемехи подлежащехи: Малх хьалкхийттаб. Лоа делх. Предложене кхоалагӀа кертера маьже хул. Из карардар, цунах объект оал. Цунга хьажжа къоастаду предложени кхычунга ялари, кхычунга ца йоалаш хилари.

Сказуеменеи подлежащенеи юкъера бувзам

Семантически бартбар бувзам лел сказуеменеи подлежащенеи юкъе. Из бувзам гучабоал, нагахьа санна сказуеми мотивированни формах а латте, хӀаьта подлежащи вещественни маӀан долча дешаех а латте, формальни гойтамаш а доацаш. Укх тайпарча предложенешка сказуеми латташ хул дукхален таьрахье латтача хандеша формах, хӀаьта подлежащи таьрахьдешахи цӀердешахи. Масала: Лоам кӀал дӀайийхка кхы говр латтар. Майдан тӀа митинге кхо говрбаьри хьакхаьчар. Иштта семантически бувзам болаш хул дукхален таьрахье латта сказуемии цхьанкхетарах латта подлежащии.

Семантически бувзам гучабоал сказуеменеи подлежащенеи юкъе, нагахьа санна юкъара маӀан долча цӀердешай клас белгалйоаккхе сказуеме. Е подлежащи йовхе цӀерметтдешаех латташ, сказуеме царца семантически бувзам гучабоаккх. Масала: Лор хьаера унахо волча. Лор хьавера унахо волча. Хьалхарча предложене чу маӀача наьха класс белгалйоал, царна юкъе семантически бувзам ба. Со сиха кийчъянна балха яхар. Со сиха кийчавенна балха вахар.

Семантически бувзам хул сказуеменеи подлежащенеи юкъе, нагахьа санна подлежащи саг лархӀара маӀан долча цӀердешаех латте (шо). Масала: Шо нийсадаьхкадар цига.

Белгалдаккхар

Литература

• Гандалоева А. З. ГӀалгӀай мотт. — Назрань : Кеп, 2023. — 50 с.