30 (ткъаь иттлагӀа) шу вай замал хьалха юле ханоргах — кхаьрача дийнахьа долалуш дола високосни доаца шу да. вай замал хьалха 30-гӀа шу да ер; 1-ча эзаршера вай замал хьалха I-ча бӀаьшера 8-ча иттшера 1-гӀа шу да; 30-гӀча шерий вай замал хьалха 10-гӀа шу да, 187-ча олимпиадай шоллагӀа / кхоалагӀа шу да (кӀимарса бетта денз), −29 шу да айламаӀилман шерий нумерацех. Цул хьалха доагӀаш хиннад 31 шу вай замал хьалха, хӀаьта цунна тӀехьа хиннад 29 шу вай замал хьалха. Ер шу чакхдаьннад 2055 шу хьалха.
| Юле ханорг • 30 шу вай замал хьалха
|
Наджгоанцхой бутт
| Ор |
Шн |
Кх |
Ер |
ПӀ |
Шт |
КӀ
|
|
|
|
1
|
2
|
3
|
4
|
5
|
| 6
|
7
|
8
|
9
|
10
|
11
|
12
|
| 13
|
14
|
15
|
16
|
17
|
18
|
19
|
| 20
|
21
|
22
|
23
|
24
|
25
|
26
|
| 27
|
28
|
29
|
30
|
31
|
|
|
|
Саькура бутт
| Ор |
Шн |
Кх |
Ер |
ПӀ |
Шт |
КӀ
|
|
|
|
|
|
|
1
|
2
|
| 3
|
4
|
5
|
6
|
7
|
8
|
9
|
| 10
|
11
|
12
|
13
|
14
|
15
|
16
|
| 17
|
18
|
19
|
20
|
21
|
22
|
23
|
| 24
|
25
|
26
|
27
|
28
|
|
|
|
Тушола бутт
| Ор |
Шн |
Кх |
Ер |
ПӀ |
Шт |
КӀ
|
|
|
|
|
|
|
1
|
2
|
| 3
|
4
|
5
|
6
|
7
|
8
|
9
|
| 10
|
11
|
12
|
13
|
14
|
15
|
16
|
| 17
|
18
|
19
|
20
|
21
|
22
|
23
|
| 24
|
25
|
26
|
27
|
28
|
29
|
30
|
| 31
|
|
|
|
|
|
|
|
Бекарга бутт
| Ор |
Шн |
Кх |
Ер |
ПӀ |
Шт |
КӀ
|
|
|
1
|
2
|
3
|
4
|
5
|
6
|
| 7
|
8
|
9
|
10
|
11
|
12
|
13
|
| 14
|
15
|
16
|
17
|
18
|
19
|
20
|
| 21
|
22
|
23
|
24
|
25
|
26
|
27
|
| 28
|
29
|
30
|
|
|
|
|
|
Маьтсела бутт
| Ор |
Шн |
Кх |
Ер |
ПӀ |
Шт |
КӀ
|
|
|
|
|
1
|
2
|
3
|
4
|
| 5
|
6
|
7
|
8
|
9
|
10
|
11
|
| 12
|
13
|
14
|
15
|
16
|
17
|
18
|
| 19
|
20
|
21
|
22
|
23
|
24
|
25
|
| 26
|
27
|
28
|
29
|
30
|
31
|
|
|
Аьтинга бутт
| Ор |
Шн |
Кх |
Ер |
ПӀ |
Шт |
КӀ
|
|
|
|
|
|
|
|
1
|
| 2
|
3
|
4
|
5
|
6
|
7
|
8
|
| 9
|
10
|
11
|
12
|
13
|
14
|
15
|
| 16
|
17
|
18
|
19
|
20
|
21
|
22
|
| 23
|
24
|
25
|
26
|
27
|
28
|
29
|
| 30
|
|
|
|
|
|
|
|
КӀимарса бутт
| Ор |
Шн |
Кх |
Ер |
ПӀ |
Шт |
КӀ
|
|
|
1
|
2
|
3
|
4
|
5
|
6
|
| 7
|
8
|
9
|
10
|
11
|
12
|
13
|
| 14
|
15
|
16
|
17
|
18
|
19
|
20
|
| 21
|
22
|
23
|
24
|
25
|
26
|
27
|
| 28
|
29
|
30
|
31
|
|
|
|
|
Маьцхали бутт
| Ор |
Шн |
Кх |
Ер |
ПӀ |
Шт |
КӀ
|
|
|
|
|
|
1
|
2
|
3
|
| 4
|
5
|
6
|
7
|
8
|
9
|
10
|
| 11
|
12
|
13
|
14
|
15
|
16
|
17
|
| 18
|
19
|
20
|
21
|
22
|
23
|
24
|
| 25
|
26
|
27
|
28
|
29
|
30
|
31
|
|
Тов бутт
| Ор |
Шн |
Кх |
Ер |
ПӀ |
Шт |
КӀ
|
| 1
|
2
|
3
|
4
|
5
|
6
|
7
|
| 8
|
9
|
10
|
11
|
12
|
13
|
14
|
| 15
|
16
|
17
|
18
|
19
|
20
|
21
|
| 22
|
23
|
24
|
25
|
26
|
27
|
28
|
| 29
|
30
|
|
|
|
|
|
|
Ардара бутт
| Ор |
Шн |
Кх |
Ер |
ПӀ |
Шт |
КӀ
|
|
|
|
1
|
2
|
3
|
4
|
5
|
| 6
|
7
|
8
|
9
|
10
|
11
|
12
|
| 13
|
14
|
15
|
16
|
17
|
18
|
19
|
| 20
|
21
|
22
|
23
|
24
|
25
|
26
|
| 27
|
28
|
29
|
30
|
31
|
|
|
|
Лайчилла бутт
| Ор |
Шн |
Кх |
Ер |
ПӀ |
Шт |
КӀ
|
|
|
|
|
|
|
1
|
2
|
| 3
|
4
|
5
|
6
|
7
|
8
|
9
|
| 10
|
11
|
12
|
13
|
14
|
15
|
16
|
| 17
|
18
|
19
|
20
|
21
|
22
|
23
|
| 24
|
25
|
26
|
27
|
28
|
29
|
30
|
|
ОагӀой бутт
| Ор |
Шн |
Кх |
Ер |
ПӀ |
Шт |
КӀ
|
| 1
|
2
|
3
|
4
|
5
|
6
|
7
|
| 8
|
9
|
10
|
11
|
12
|
13
|
14
|
| 15
|
16
|
17
|
18
|
19
|
20
|
21
|
| 22
|
23
|
24
|
25
|
26
|
27
|
28
|
| 29
|
30
|
31
|
|
|
|
|
|
Хинна хӀамаш
- Консулы: Гай Юлий Цезарь Октавиан (в 4-й раз, патриций) и Марк Лициний (плебей[1]); консулы-суффекты (вместо Красса): Гай Антистий, Марк Туллий и Луций Сений (все — плебеи[1]); пропретор[2]: (Публий) Ведий Поллион[3][4][5][6] (в Азии[2][7]); квесторы: Гай Кассий и Гай Геминий Нигер[1].
- Зима — Октавиан на 27 дней прибыл в Брундизий, устроил все по желанию солдат и вернулся в Грецию. Весна — Октавиан двинулся в Египет через Сирию, а его полководцы — через Африку.
- Лето — Октавиан в Египте. Взятие Пелусия. Антоний дал удачное сражение под Александрией, но войско изменило ему. Римские войска Октавиана вступают в Александрию. Казнь Антулла, сына Антония и Фульвии. Встреча Октавиана и Клеопатры. Летом, когда сухопутные войска Октавиана вступили в Эллинистический Египет, Марк Антоний и Клеопатра VII покончили жизнь самоубийством. Казнь Цезариона.
- Египет превращён в римскую провинцию, захвачены огромные сокровища. Октавиан заставил солдат очистить заплывшие илом каналы Нила. Восстания в Фиваиде против римлян. Отряды эфиопов вторглись в Египет и дошли до Сиены. Но они отброшены, а египтяне усмирены.
- Октавиан подтвердил права зависимых правителей на Востоке : Полема Понтийского, Аминта Галатского, Архелая Каппадокийского и Ирода Иудейского. Установление рекрутского набора с 16 лет. Из Египта Октавиан проследовал через Сирию в провинцию Азия, Усобица в Парфии между царями Фраатом и Тиридатом.
- К владениям Ирода присоединены Трахонитида, Ватанея и Авранитида (Сев.-Вост. Палестина). Гиркан вовлечён в заговор против Ирода, приговорён к смерти и казнён.
Баьб
Байнаб
- Диодор Сицилийский.
- 1 августа — Марк Антоний (род. ок. 83 до н. э.), римский полководец, трёхкратный консул Республики, триумвир.
- 12 августа — Клеопатра (род. 69 до н. э.), египетская регентша и любовница Марка Антония.
- 23 августа — Птолемей XV Цезарион (род. 47 до н. э.), сын Клеопатры от её связи с Гаем Юлием Цезарем.
- 23 августа — Марк Антоний Антилл (род. 46 до н. э.), старший сын Марка Антония и Фульвии Бамбулы.
- Луций Аквилий, сын Мания, внук Мания, Флор[9][10], квестор[11] в Азии в 70 году до н. э[12][13][14]., брат претора 43 года до н. э. Мания Аквилия Красса[10].
- Гиркан II — иудейский царь, этнарх (правитель), и первосвященник из династии Хасмонеев, сын Александра Яная.
Хьажа иштта
Белгалдаккхар
- ↑ 1 2 3 Corpus Inscriptionum Latinarum 9, 422, L’Année épigraphique (AE). — 1999. — № 49;
- ↑ 1 2 Corpus Inscriptionum Latinarum 9, 1556;
- ↑ Марк Туллий Цицерон. К Аттику, CCLI [VI, 1], (25); к близким, DXXXV [IX, 10], (1);
- ↑ Gundel H. Vedius 1 // Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft (RE). — 1955. — Bd. VIII A, 1. — Kol. 562—563;
- ↑ Keil J. Vedius 8 // Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft (RE). — 1955. — Bd. VIII A, 1. — Kol. 568—569;
- ↑ Shackleton Bailey D. Onomasticon to Cicero’s Letters / by D. R. Shackleton Bailey. — Stuttgart & Leipzig: Teubner, 1995. — P. 105;
- ↑ Дион Кассий. Римская история, LIV, 23 (1—6);
- ↑ Syme R. The Roman Papers: Domitius Corbulo // Wayback Machine архиве дӀадилла шоллар (8.06.2018) // The Journal of Roman Studies. — London: Cambridge University Press, 1970. — Vol. LX — Pp. 27—39. — P. 30;
- ↑ Дион Кассий. Римская история, LI, 2 (5—6);
- ↑ 1 2 Рязанов В. Монеты и монетарии Римской республики // Wayback Machine архиве дӀадилла шоллар (17.04.2021) / Монеты Аквилиев: доблесть и позор римского аристократического рода. Часть II 71 г. до н. э. — 2011;
- ↑ Broughton R. The Magistrates of The Roman Republic / Patterson M. — New York: The American Philological Association, 1952. — Vol. II. — P. 558. — P. 475. — ISBN 9780891308126;
- ↑ Corpus Inscriptionum Latinarum 1, 651, L’Année épigraphique (AE). — 1899. — № 220;
- ↑ Деграсси, Аттилио. Inscriptiones latinae liberae rei publicae (ILLRP). — Torino: «La Nuova Italia», 1957. — Bd. I. — P. 298. — Pp. 256—257. — № 456. — ISBN 978-3110013986;
- ↑ Badian E., Sherk R. Rome and The Greek East to The Death of Augustus. — Cambridge University Press, 1984. — Vol. IV. — 200 ps. — P. 43. — № 42. — Ref. № 2. — ISBN 978-0-521-24995-9.