68 (къовзткъа бархӀлагӀа) шу вай замал хьалха пролептически юле ханоргах — пӀаьраска дийнахьа долалуш дола високосни доаца шу да. вай замал хьалха 68-гӀа шу да ер; 1-ча эзаршера вай замал хьалха I-ча бӀаьшера 4-ча иттшера 3-гӀа шу да; 60-гӀча шерий вай замал хьалха 2-гӀа шу да, 177-ча олимпиадай диълагӀа шу да / 178-ча олимпиадай хьалхара шу да (кӀимарса бетта денз), −67 шу да айламаӀилман шерий нумерацех. Цул хьалха доагӀаш хиннад 69 шу вай замал хьалха, хӀаьта цунна тӀехьа хиннад 67 шу вай замал хьалха. Ер шу чакхдаьннад 2093 шу хьалха.
| Пролептический юлианский ханорг • 68 год до н. э.
|
Наджгоанцхой бутт
| Ор |
Шн |
Кх |
Ер |
ПӀ |
Шт |
КӀ
|
|
|
|
|
|
1
|
2
|
3
|
| 4
|
5
|
6
|
7
|
8
|
9
|
10
|
| 11
|
12
|
13
|
14
|
15
|
16
|
17
|
| 18
|
19
|
20
|
21
|
22
|
23
|
24
|
| 25
|
26
|
27
|
28
|
29
|
30
|
31
|
|
Саькура бутт
| Ор |
Шн |
Кх |
Ер |
ПӀ |
Шт |
КӀ
|
| 1
|
2
|
3
|
4
|
5
|
6
|
7
|
| 8
|
9
|
10
|
11
|
12
|
13
|
14
|
| 15
|
16
|
17
|
18
|
19
|
20
|
21
|
| 22
|
23
|
24
|
25
|
26
|
27
|
28
|
|
Тушола бутт
| Ор |
Шн |
Кх |
Ер |
ПӀ |
Шт |
КӀ
|
| 1
|
2
|
3
|
4
|
5
|
6
|
7
|
| 8
|
9
|
10
|
11
|
12
|
13
|
14
|
| 15
|
16
|
17
|
18
|
19
|
20
|
21
|
| 22
|
23
|
24
|
25
|
26
|
27
|
28
|
| 29
|
30
|
31
|
|
|
|
|
|
Бекарга бутт
| Ор |
Шн |
Кх |
Ер |
ПӀ |
Шт |
КӀ
|
|
|
|
|
1
|
2
|
3
|
4
|
| 5
|
6
|
7
|
8
|
9
|
10
|
11
|
| 12
|
13
|
14
|
15
|
16
|
17
|
18
|
| 19
|
20
|
21
|
22
|
23
|
24
|
25
|
| 26
|
27
|
28
|
29
|
30
|
|
|
|
Маьтсела бутт
| Ор |
Шн |
Кх |
Ер |
ПӀ |
Шт |
КӀ
|
|
|
|
|
|
|
1
|
2
|
| 3
|
4
|
5
|
6
|
7
|
8
|
9
|
| 10
|
11
|
12
|
13
|
14
|
15
|
16
|
| 17
|
18
|
19
|
20
|
21
|
22
|
23
|
| 24
|
25
|
26
|
27
|
28
|
29
|
30
|
| 31
|
|
|
|
|
|
|
|
Аьтинга бутт
| Ор |
Шн |
Кх |
Ер |
ПӀ |
Шт |
КӀ
|
|
|
1
|
2
|
3
|
4
|
5
|
6
|
| 7
|
8
|
9
|
10
|
11
|
12
|
13
|
| 14
|
15
|
16
|
17
|
18
|
19
|
20
|
| 21
|
22
|
23
|
24
|
25
|
26
|
27
|
| 28
|
29
|
30
|
|
|
|
|
|
КӀимарса бутт
| Ор |
Шн |
Кх |
Ер |
ПӀ |
Шт |
КӀ
|
|
|
|
|
1
|
2
|
3
|
4
|
| 5
|
6
|
7
|
8
|
9
|
10
|
11
|
| 12
|
13
|
14
|
15
|
16
|
17
|
18
|
| 19
|
20
|
21
|
22
|
23
|
24
|
25
|
| 26
|
27
|
28
|
29
|
30
|
31
|
|
|
Маьцхали бутт
| Ор |
Шн |
Кх |
Ер |
ПӀ |
Шт |
КӀ
|
|
|
|
|
|
|
|
1
|
| 2
|
3
|
4
|
5
|
6
|
7
|
8
|
| 9
|
10
|
11
|
12
|
13
|
14
|
15
|
| 16
|
17
|
18
|
19
|
20
|
21
|
22
|
| 23
|
24
|
25
|
26
|
27
|
28
|
29
|
| 30
|
31
|
|
|
|
|
|
|
Тов бутт
| Ор |
Шн |
Кх |
Ер |
ПӀ |
Шт |
КӀ
|
|
|
|
1
|
2
|
3
|
4
|
5
|
| 6
|
7
|
8
|
9
|
10
|
11
|
12
|
| 13
|
14
|
15
|
16
|
17
|
18
|
19
|
| 20
|
21
|
22
|
23
|
24
|
25
|
26
|
| 27
|
28
|
29
|
30
|
|
|
|
|
Ардара бутт
| Ор |
Шн |
Кх |
Ер |
ПӀ |
Шт |
КӀ
|
|
|
|
|
|
1
|
2
|
3
|
| 4
|
5
|
6
|
7
|
8
|
9
|
10
|
| 11
|
12
|
13
|
14
|
15
|
16
|
17
|
| 18
|
19
|
20
|
21
|
22
|
23
|
24
|
| 25
|
26
|
27
|
28
|
29
|
30
|
31
|
|
Лайчилла бутт
| Ор |
Шн |
Кх |
Ер |
ПӀ |
Шт |
КӀ
|
| 1
|
2
|
3
|
4
|
5
|
6
|
7
|
| 8
|
9
|
10
|
11
|
12
|
13
|
14
|
| 15
|
16
|
17
|
18
|
19
|
20
|
21
|
| 22
|
23
|
24
|
25
|
26
|
27
|
28
|
| 29
|
30
|
|
|
|
|
|
|
ОагӀой бутт
| Ор |
Шн |
Кх |
Ер |
ПӀ |
Шт |
КӀ
|
|
|
|
1
|
2
|
3
|
4
|
5
|
| 6
|
7
|
8
|
9
|
10
|
11
|
12
|
| 13
|
14
|
15
|
16
|
17
|
18
|
19
|
| 20
|
21
|
22
|
23
|
24
|
25
|
26
|
| 27
|
28
|
29
|
30
|
31
|
|
|
|
Хинна хӀамаш
- Консулы: Луций Цецилий Метелл и Квинт Марций Рекс (два плебея[1]; Луций Цецилий Метелл умер в начале консульства, консул-суффект Сервилий Ватия — умер до вступления в должность); преторы: Беллин[2][3][4][5][6], Гай Лициний Макр, Луций Квинкций (в Риме[7]), Луций Лоллий, Луций Сергий Катилина, Марк Теренций Варрон[8], Публий Автроний Пет[9][10][11][12], Публий Корнелий Сулла и (Луций) Рубрий (Доссен[13][14][15]); народные трибуны[16]: Гай Антоний, Гай Анций, Гай Попиллий (Ленат), Гай Фунданий (ум. после 54 до н. э[17][18].), Гней Корнелий (Лентул Ватия), Квинт Марций, Квинт Цецилий, Луций Волькаций, Луций Гостилий (Тубул) Дазиан[19][20] и Марк Валерий (Таппон[21][22][23]); квестор: Квинт Туллий Цицерон; монетный триумвир: Гай Хоссидий Гета[24].
Серебряный денарий чекана Гая Хоссидия Геты, монетария 68 или 54 года до н. э.
- Цезарь вёл агитацию среди жителей Транспадании за получение политических прав. Смерть жены Цезаря Корнелии. На похоронах своей тётки Юлии, вдовы Гая Мария, Цезарь выставил бюсты Мария.
- Поход Лукулла на Артаксат. В стране начинается народная война. Лукулл вынужден отступить.
- Сентябрь — Битва при Артаксате между армиями Рима и Великой Армении.
Хунну:
- 68—60 — Шаньюй хуннов Хюйлюй-Цюанькюй.
- От хуннов отлагаются северные племена Сижу и переходят на сторону китайцев. Падёж скота вызвал страшный голод у хуннов.
Баьб
- 68, ок. — Гай Корнелий Галл (ум. 27/26 до н. э.), префект Египта, утратив расположение императора Августа, покончил с собой.
Байнаб
Белгалдаккхар
- ↑ Corpus Inscriptionum Latinarum 11, 6673;
- ↑ Марк Туллий Цицерон. В защиту Фонтея, 8 (18);
- ↑ Плутарх. Сравнительные жизнеописания. Помпей, 24;
- ↑ Аппиан Александрийский. Римская история. Митридатовы войны, 93;
- ↑ Klebs E. Annius 35 // Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft (RE). — 1894. — Bd. I, 2. — Sp. 2264;
- ↑ Wiseman T. The New Men in The Roman Senate. — London: Oxford University Press, 1971. — P. 217. — № 67;
- ↑ Broughton R. The Magistrates of The Roman Republic. — New York, 1952—68. — Vol. III: The Additions and Corrections. — P. 53;
- ↑ Brennan T. The Praetorship in The Roman Republic. — New York & Oxford: Oxford University Press, 2000. — Vol. II: 122 to 49 BC. — P. 752. — Ref. 399;
- ↑ Foucart P. Les campagnes de M. Antonius Creticus contre les pirates, 74—71 // Wayback Machine архиве дӀадилла шоллар (6.11.2020) // Journal des Savants. — 1906. — Vol. IV — Pp. 569—581;
- ↑ Dittenberger W. Sylloge Inscriptionum Graecarum (SIG). — 1915. — Bd. II — 644 kol. — № 748. — Kol. 433—436 (ed. Lipsiae S. Hirzel);
- ↑ Badian E., Sherk R. Rome and The Greek East to The Death of Augustus. — Cambridge University Press, 1984. — Vol. IV — 200 ps. — № 74. — Pp. 93—95. — ISBN 978-0-521-24995-9;
- ↑ Смыков Е. Марк Антоний Критский — ординарный человек с неординарными полномочиями // Wayback Machine архиве дӀадилла шоллар (5.11.2020) // Studia Historica. — М., 2012. — № XII — Стр. 105—118;
- ↑ Марк Туллий Цицерон. Против Верреса (во 2-й сессии), III, 57 (132), 58 (135);
- ↑ Плутарх. Сравнительные жизнеописания. Катон Младший, 9;
- ↑ Shackleton Bailey D. Onomasticon to Cicero’s Letters / by D. R. Shackleton Bailey. — Stuttgart & Leipzig: Teubner, 1992. — P. 83;
- ↑ Syme R. Ten Tribunes // Wayback Machine архиве дӀадилла шоллар (18.07.2020) // Studia Historica. — 2015. — № XIV — Рр. 181—193;
- ↑ Цицерон. К Аттику, CXLII [IV, 15], (5);
- ↑ Марк Теренций Варрон. О сельском хозяйстве, I, 2 (1);
- ↑ Wiseman T. The New Men in The Roman Senate. — London: Oxford University Press, 1971. — Pp. 54—55;
- ↑ Gruen E. The Last Generation of The Roman Republic. — London: University of California Press, 1995. — Pp. 184, 515;
- ↑ Цицерон. В защиту Бальба, 20 (45);
- ↑ Corpus Inscriptionum Latinarum 1, 744, Corpus Inscriptionum Latinarum 6, 1299, Corpus Inscriptionum Latinarum 6, 31590;
- ↑ Magie D. The Roman Rule in Asia Minor (RRAM). — New Jersey: Princeton University Press, 1950. — Vol. II — Pp. 1176—1177. — Ref. № 34;
- ↑ Crawford M. The Roman Republican Coinage (RRC). — London: Cambridge University Press, 1974. — Vol. I — P. 419. — Ref. № 407.
Хьажа иштта