Пхьилекъонгий-Юрт

Рувики материал
Юрт
Пхьилекъонгий-Юрт
эрс: Плиево
«БоргӀа-Каша» юхе гуш дола юрта сурт
«БоргӀа-Каша» юхе гуш дола юрта сурт
43°17′02″ с. ш. 44°50′22″ в. д.GЯO
Паччахьалкхе  Россе Федераци
Федерацен субъект ГӀалгӀайче
Муниципальни шахьар Наьсарен
Юрта хьисапе моттиг Пхьилекъонгий-Юрт
Юртда Пхьиленаькъан Исроапала Ӏумар[1]
Тархьари географии
Йиллай 1781 шера[2]
Хьалхара хьоахаяр 1834 шера[3]
ХьалхагӀа хинна цӀераш 1944 кхачч. — Плиево (Пхьилекъонгий-Юрт)
1958 кхачч. — Ахсар
Юрт я 2009 шера
Лакхал 481[4] м
Ӏалама лоаттам гӀаьххьа шийла тӀуна (Dfb)[5]
Сахьата оаса UTC+3:00
Бахархой
Бахархой ↗16 370[6] саг (2022)
Къамаш гӀалгӀай, иштта кхыбараш а
Ди лелабераш бусалба
Паччахьалкхен мотт гӀалгӀай, эрсий
Дагарга идентификатораш
Телефоний код +7 8732
Пошта индекс 386124
Код ОКТМО 26605405101
Номер в ГКГН 0162354
Пхьилекъонгий-Юрт (Россия)
Точка
Пхьилекъонгий-Юрт
Red pog.svg
Москва
Пхьилекъонгий-Юрт (Ингушетия)
Точка
Точка
Пхьилекъонгий-Юрт
Пхьилекъонгий-Юрт (Наьсарен шахьар)
Blue pog.svg
0
Точка
Пхьилекъонгий-Юрт

Пхьилекъонгий-Юрт (эрс: Плиево) — ГӀалгӀай Мехка Наьсарен шахьара юрт.

Географи

Юрт улл Шолжа аьрда берда тӀа, Ӏаьлаха-Чуртен орал малхбоалехьа, Наьсарен гӀинбухен-малхбоалехьа. Иштта зӀилбухе-малхбоалехьеи Ӏобода федеральни лоадамах бола машений никъ М29 «Кавказ» (Бакинка). Юрт гӀолла Ӏобода Даькъастен аьшка наькъа никъ (Пхьилекъонгий-Юрт станци, Берса́-Пхье—Сипсой-ГӀалий дакъа).

Юхе я́да нах баха моттигаш: гӀинбухен-малхбоалехьа — Илдарха-ГӀала, гӀинбухен-малхбузехьа — Йоккха Ачалкхе, Юкъера Ачалкхе, Дабе-Юрт, гӀинбухехьа — ГӀаьзе-Ков, зӀилбухен-малхбузехьа — Буро-КӀале, малхбоалехьа — Яндаре[7].

Тархьар

Цхьадолча хоамаша яхачох, Пхьилекъонгий-Юрт Ӏойиллай 1781-ча шера[2] (Ӏилман балхашкахаьа нийслу кхыдола таьрахь а — 1836 шу)[8]. Эггара хьалха цу юрта ба́ха Ӏохайшараш ба Пхьилекъонгаш, цар тайпа хьадаьннача Пхьили цӀерагӀа я юрт[9].

1874-ча шера хинна юрта экам: «Шолжа́ гаьна доацаш йоал, 247 цӀаи, 1315 саги (645 маӀа саги 670 кхалсаги) ва́хаш[10].

1925-ча шера Пхьилекъонгий-Юрт Къулбаседа Кавказерча йиста ГӀалгӀай автономе областа Наьсарен шахьара сельсовета юкъ хиннай, из лаьттай 573 ковнах, бахархоех хиннав 2668 саг (1351 маӀа саги, 1317 кхалсаги). Юрта цхьа ишкол а хиннай, 8 хьайра, 2 паччахьалкхен пункти, 2 парте организации[11].

1944-ча шера гӀалгӀайи нохчийи мехках баьхача хана Пхьилекъонгий-Юрт ХӀирий АССР-а доалахьа яхай, хӀираша цун цӀи хийца хиннай Ахсар яхачох, из «турпалал» е «денал» яхилга да[12]. 1958-ча шера Нохч-ГӀалгӀай АССР меттаоттаяьчул тӀехьагӀа ший хинна цӀи юхатӀаийцай Пхьилекъонгий-Юрта.

1990-ча шера кӀимарса бетта 1-ча дийнахьа хиннача хоамех Пхьилекъонгий-Юрт хиннай сельсовета юкъ, цунна чудоагӀаш хиннад ГӀазий-Ков а, иштта зӀамига юрташ — Албастбалка, Раздолье. Цу хана чухь юрта ваьхав 5812 саг.

1995-ча шера Пхьилекъонгий-Юрт Наьсаренна юкъейихьай административни округ йолаш[13]. 2009-ча шера Пхьилекъонгий-Юрта административни округ дӀа а яьккха юха Пхьилекъонгий-Юрт яхаш юрт хьаяьй, Наьсарен шахьара юкъе юрта хьисапе муниципальни кхоллам цох хьа а беш.

Пхьилекъонгий-Юрта дагӀа 1405—1406 шерага дехкаш дола тархьара сийленг БоргӀа-Каш[14].

Баха нах

Пхьилекъонгий-Юрта 2015 шера 15 133 саг ваьхав.

Охлой дукхал
1926[15]1979[16]2002[17]2010[18]2011[19]2012[20]
2893↗5023↗13 892↘13 685↗13 694↗14 337
2013[21]2014[22]2015[23]2016[24]2017[25]2018[26]
↗14 666↗14 809↗15 133↗15 249↗15 300↗15 440
2019[27]2020[28]2021[29]
↗15 616↗15 818↗16 440
5000
10 000
15 000
20 000
2011
2016
2021
Къамашцара лоаттам

2002-ча шера Ерригроссе хьисап деш нах дӀаязбаьчох, Пхьилекъонгий-Юрт округе[30]:

  • гӀалгӀай — 13 494 саг (97,14 %)
  • нохчий — 332 саг (2,39 %)
  • эрсий — 37 саг (0,27 %)
  • кхыбараш — 29 саг (0,21 %)

2010-ча шера Ерригроссе хьисап деш нах дӀаязбарах[31]:

  • гӀалгӀай — 13 341 саг (97,49 %)
  • нохчий — 66 саг (0,48 %)
  • эрсий — 21 саг (0,15 %)
  • кхыбараш — саг (0,13 %)
  • белгалбаьхабац — 239 саг (1,75 %)

ЦӀихеза юртахой

Белгалдаккхар

  1. ↑ МУНИЦИПАЛЬНОЕ УЧРЕЖДЕНИЕ АДМИНИСТРАЦИЯ СЕЛЬСКОГО ПОСЕЛЕНИЯ ПЛИЕВО НАЗРАНОВСКОГО МУНИЦИПАЛЬНОГО РАЙОНА, Назрановский район (ИНН 0608014247), реквизиты, выписка из ЕГРЮЛ, адрес,... Хоам хьаийца таьрахь: 18.09.2025. Архиваци яьй 18.01.2022.
  2. ↑ 1 2 Официальный сайт сельского поселения Плиево Назрановского муниципального района. История сельского поселения Плиево. plievo.ru. Хоам хьаийца таьрахь: 17.09.2025. Архиваци яьй 19.10.2021.
  3. ↑ Карта Кавказского Края 1:840К % Map of Caucases. Хоам хьаийца таьрахь: 18.09.2025. Архиваци яьй 18.01.2022.
  4. ↑ Определение высоты над уровнем моря по координатам. latlong.ru. Хоам хьаийца таьрахь: 18.09.2025. Архиваци яьй 26.08.2018.
  5. ↑ Климат Плиево // Climate-Data.org. ru.climate-data.org. Хоам хьаийца таьрахь: 19.09.2025. Архиваци яьй 27.10.2021.
  6. ↑ Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2022 года. Федеральная служба государственной статистики. Хоам хьаийца таьрахь: 26.04.2022.
  7. ↑ Карта Чечни и Ингушетии (rar) (не ранее 1995). Хоам хьаийца таьрахь: 16.09.2025. Архиваци яьй 18.02.2012. Объём 8 МБ.
  8. ↑ А. Куркиев. О некоторых топонимических названиях плоскостной Ингушетии // Литературная Ингушетия, 2002, № 2. С. 102—108. Автор ссылается на: Список населённых пунктов по Ингушской АО, составленный по материалам Всесоюзной переписи населения 1926 года. — Владикавказ, 1927. С. 8.
  9. ↑ А. Куркиев. О некоторых топонимических названиях плоскостной Ингушетии // Литературная Ингушетия, 2002, № 2. С. 102—108.
  10. ↑ Сборник сведений о Кавказе. Том V / Списки населённых мест Кавказского края / Ч. 1. Губернии: Эриванская, Кутаисская, Бакинская и Ставропольская и Терская область / Сост. Н. Зейдлицем. — 1879. — C. 444.
  11. ↑ [Список населённых мест Северо-Кавказского края. Хоам хьаийца таьрахь: 18.09.2025.
  12. ↑ В Президиум Верховного Совета РСФСР. Президиум Верховного Совета Северо-Осетинской АССР просит утвердить его постановление о переименовании населённых пунктов в новых районах, вошедших в состав Северо-Осетинской АССР... Хоам хьаийца таьрахь: 16.09.2025. Архиваци яьй оригинала тӀара 30.08.2018.
  13. ↑ Изменения в административном устройстве РФ. www.perepis2002.ru. Хоам хьаийца таьрахь: 17.09.2025. Архиваци яьй 24.11.2009.
  14. ↑ Виноградов В. Б. Загадка мавзолея Борга-Каш // Время, горы, люди. — Грозный, 1980. С. 49—55. ghalghay.com. Хоам хьаийца таьрахь: 17.09.2025. Архиваци яьй 21.10.2021.
  15. ↑ http://vivaldi.dspl.ru/bx0001137/details.
  16. ↑ https://web.archive.org/web/20140110125030/http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus79_reg3.php.
  17. ↑ https://web.archive.org/web/20120203125040/http://www.perepis2002.ru/ct/doc/1_TOM_01_04.xls.
  18. ↑ https://web.archive.org/web/20131219030109/http://ingstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/ingstat/resources/807444004f0ad8f7aab1ba22524f7e0f/Оценка+численности++населения+2011-2013.htm.
  19. ↑ https://web.archive.org/web/20131219030109/http://ingstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/ingstat/resources/807444004f0ad8f7aab1ba22524f7e0f/Оценка+численности++населения+2011-2013.htm.
  20. ↑ https://web.archive.org/web/20131219030109/http://ingstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/ingstat/resources/807444004f0ad8f7aab1ba22524f7e0f/Оценка+численности++населения+2011-2013.htm.
  21. ↑ https://web.archive.org/web/20131219030109/http://ingstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/ingstat/resources/807444004f0ad8f7aab1ba22524f7e0f/Оценка+численности++населения+2011-2013.htm.
  22. ↑ https://web.archive.org/web/20140810202114/http://www.gks.ru/free_doc/doc_2014/bul_dr/mun_obr2014.rar.
  23. ↑ https://web.archive.org/web/20150923180801/http://www.gks.ru/free_doc/doc_2015/bul_dr/mun_obr2015.rar.
  24. ↑ https://web.archive.org/web/20161030072403/http://ingstat.gks.ru:80/wps/wcm/connect/rosstat_ts/ingstat/resources/a72948004cbc5f5e8bc9df4fc772e0bb/Численность+нас-2016.htm.
  25. ↑ http://www.gks.ru/free_doc/doc_2017/bul_dr/mun_obr2017.rar.
  26. ↑ http://web.archive.org/web/20180726010024/http://www.gks.ru/free_doc/doc_2018/bul_dr/mun_obr2018.rar.
  27. ↑ https://web.archive.org/web/20210502132133/http://www.gks.ru/free_doc/doc_2019/bul_dr/mun_obr2019.rar.
  28. ↑ https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/CcG8qBhP/mun_obr2020.rar.
  29. ↑ https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/Tom1_tab-5_VPN-2020.xlsx.
  30. ↑ Национальный состав населения города Назрани по переписи 2002 года. www.ethno-kavkaz.narod.ru. Хоам хьаийца таьрахь: 17.09.2025. Архиваци яьй 24.05.2011.
  31. ↑ Том 4. Таблица 04-04. Население Ингушетии по национальности и владению русским языком. Хоам хьаийца таьрахь: 17.09.2025. Архиваци яьй оригинала тӀара 6.03.2016.
  32. ↑ Республика Ингушетия. Официальный сайт. Вечер памяти Суламбека Осканова. www.ingushetia.ru. Хоам хьаийца таьрахь: 17.09.2025. Архиваци яьй 31.12.2019.
  33. ↑ Осканов С. С. www.warheroes.ru. Хоам хьаийца таьрахь: 18.09.2025. Архиваци яьй 18.09.2025.

ТӀатовжамаш

Хьаст — «https://inh.ruwiki.ru/w/index.php?title=Пхьилекъонгий-Юрт&oldid=126454269»