Къаьна

Рувики материал
Юрт
Къаьна
42°46′04″ с. ш. 44°56′36″ в. д.GЯO
Паччахьалкхе  Россе Федераци
Федерацен субъект Ингушетия
Муниципальни шахьар ЖӀайраха шахьар
Юрта хьисапе моттиг Хьули
Сахьата оаса UTC+3:00
Бахархой
Бахархой 0[1] саг (2010)
Къамаш гӀалгӀай
Ди лелабераш бусалба
Паччахьалкхен мотт гӀалгӀай, эрсий
Дагарга идентификатораш
Пошта индекс 386430
Код ОКАТО 26205805041
Код ОКТМО 26620450301
Гойта/хьуладе карташ
Къаьна (Россия)
Точка
Къаьна
Red pog.svg
Москва
Къаьна (Ингушетия)
Orange pog.svg
Магас
Точка
Къаьна
Къаьна (ЖӀайраха шахьар)
Blue pog.svg
0
Точка
Къаьна

Къаьна — ишта цӀи йолаш закона тӀа белгалъяь моттиг я, ГӀалгӀай Мехка ЖӀайраха шахьаре улл аьнна. Административни лоархӀаш хилча Къаьна яха моттиг ше «юрт» статус йолаш, «юрта хьисапе моттиг Хьули» яхача муниципальни кхоллама́ юкъейодаш я[⇨].

Статус

Россе Федерацен а ГӀалгӀай Республика а моттигерча шедоалдарах лаьца долча законашка диллача, Къаьна яха пхьа статусах «село» я, «сельское поселение Гули» яхача муниципальни кхоллама́ юкъейодаш а я. Из «село» яха маӀан долаш гӀалгӀай меттала гӀалгӀашта юкъе эггара чӀоагӀагӀа даьржа лела дош да — «юрт» яхар (кӀезигагӀа — «эйла»). Цудухьа административни хьакъехьа гӀалгӀай меттала а оалаш хилча, Къаьна ше «юрт» статус йолаш, «юрта хьисапе моттиг Хьули» яхача муниципальни кхоллама́ юкъейодаш йолга лоархӀ[2].

Из «юрт» яха юкъара термин дӀачӀоагӀъенна хиларга хьажжа, моллагӀа йолча, хьалха хиннача а хӀанз йолаш йолча а, къаьна а къона а йолча, массайолча нах бахача моттигех цхьатарра «юрт» аьнна цӀи йоаккх тахан гӀалгӀаша. Цхьабакъда, укх мо йолча къаьнарча моттигех, гӀалгӀай лоамарча моттигех хӀаьта а, «юрт» ца оалаш, «пхьа» е «кхала» аьлча нийсагӀа да, хӀана аьлча, гӀалгӀаша юххьанцара «юрт» яха дош тӀадийттадац тӀеххьарча (XVIII—XIX) бӀаьшерашка ара Ӏояхка́ хиннача нах бахача моттигий цӀерашта мара.

Географи

Ишта духхьала «Къаьна» аьнна къаьстта ший цӀи йолаш моттиг Ӏилман балхашкахьа хьоахаяьяц. Законага диллача хоалу Къаьна яха моттиг ГӀалгӀай Мехка зӀилбухерча оагӀорахьа ЖӀайраха шахьаре лоам уллалга. Дуненмаза чу белгалдаьккхачох Эса чӀоже гӀолла хьалводаш хилча, Эса чуккхийттаченга кхаьчача аьрдехьа, малхбоалехьарча оагӀорахьа хул из, Эса аьтта берда тӀа. ХӀаьта цу моттига юхе яд аьнна доагӀа: Кек, ГӀаппи.

Сахьата оаса

Къаьна, еррига ГӀалгӀай Республика мо, МСК (москверча хан) сахьатий зоне уллаш я. Лелаш йолча ханнеи UTC ханнеи юкъе +3:00 (кхо сахьат) башхало я[3].

Бахархой


Инфраструктура

ХӀанзарча заман инфраструктурах лоархӀача хӀамаех хӀама яц Къаьна аьнна белгалъяьча моттиге[4]

Белгалдаккхар

ТӀатовжамаш