Цхийри
| Юрт | |
| Цхийри | |
|---|---|
| 42°48′59″ с. ш. 45°02′19″ в. д.GЯO | |
| Паччахьалкхе |
 Россе Федераци |
| Федерацен субъект | Ингушетия |
| Муниципальни шахьар | ЖӀайраха шахьар |
| Юрта хьисапе моттиг | Хьули |
| Сахьата оаса | UTC+3:00 |
| Бахархой | |
| Бахархой | 0[1] саг (2010) |
| Къамаш | гӀалгӀай |
| Ди лелабераш | бусалба |
| Паччахьалкхен мотт | гӀалгӀай, эрсий |
| Дагарга идентификатораш | |
| Пошта индекс | 386430 |
| Код ОКАТО | 26205805058 |
| Код ОКТМО | 26620450386 |
|
|
|
Цхийри — ишта цӀи йолаш закона тӀа белгалъяь моттиг я, ГӀалгӀай Мехка ЖӀайраха шахьаре улл аьнна. Административни лоархӀаш хилча Цхийри ше «юрт» статус йолаш, «юрта хьисапе моттиг Хьули» яхача муниципальни кхоллама́ юкъейодаш я.
Статус
Россе Федерацен а ГӀалгӀай Республика а моттигерча шедоалдарах лаьца долча законашка диллача, Цхийри статусах «село» я, «сельское поселение Гули» яхача муниципальни кхоллама́ юкъейодаш а я. Из «село» яха маӀан долаш гӀалгӀай меттала гӀалгӀашта юкъе эггара чӀоагӀагӀа даьржа лела дош да — «юрт» яхар (кӀезигагӀа — «эйла»). Цудухьа административни хьакъехьа гӀалгӀай меттала а оалаш хилча, Цхийри ше «юрт» статус йолаш, «юрта хьисапе моттиг Хьули» яхача муниципальни кхоллама́ юкъейодаш йолга лоархӀ[2].
Из «юрт» яха юкъара термин дӀачӀоагӀъенна хиларга хьажжа, моллагӀа йолча, хьалха хиннача а хӀанз йолаш йолча а, къаьна а къона а йолча, массайолча нах бахача моттигех цхьатарра «юрт» аьнна цӀи йоаккх тахан гӀалгӀаша. Цхьабакъда, укх мо йолча къаьнарча моттигех, гӀалгӀай лоамарча моттигех хӀаьта а, «юрт» ца оалаш, «пхьа» е «кхала» аьлча нийсагӀа да, хӀана аьлча, гӀалгӀаша юххьанцара «юрт» яха дош тӀадийттадац тӀеххьарча (XVIII—XIX) бӀаьшерашка ара Ӏояхка́ хиннача нах бахача моттигий цӀерашта мара.
Географи
Цхийри Ӏилман балхашкахьа хьоахаяьяц. Законага диллача хоалу Цхийри яха моттиг ГӀалгӀай Мехка зӀилбухерча оагӀорахьа ЖӀайраха шахьаре лоам уллалга. Дуненмаза чу белгалдаьккхачох Эса чӀоже гӀолла хьалводаш хилча, Эса чуккхийттаченга кхаьчача аьрдехьа, малхбоалехьарча оагӀорахьа хул из, хӀаьта цу моттига юхе яд аьнна доагӀа: ЦхаралтӀе, Меларе, МусийкъонгийкоатӀе.
Сахьата оаса
Цхийри, еррига ГӀалгӀай Республика мо, МСК (москверча хан) сахьатий зоне уллаш я. Лелаш йолча ханнеи UTC ханнеи юкъе +3:00 (кхо сахьат) башхало я[3].
Бахархой
| 2010[4] |
|---|
| 0 |
Инфраструктура
ХӀанзарча заман инфраструктурах лоархӀача хӀамаех хӀама яц Цхийри аьнна белгалъяьча моттиге[5]
Белгалдаккхар
- ↑ Всероссийские переписи населения 2002 и 2010 годов
- ↑ Закон Республики Ингушетия от 23 февраля 2009 года № 5-РЗ «Об установлении границ муниципальных образований Республики Ингушетия и наделении их статусом сельского поселения, муниципального района и городского округа»
- ↑ Федеральный закон от 03.06.2011 № 107-ФЗ «Об исчислении времени», статья 5 (3.06.2011).
- ↑ http://std.gmcrosstata.ru/webapi/opendatabase?id=VPN2002_2010L.
- ↑ Карта села Гянт сельского поселения Гули Ингушетии с улицами и номерами домов — MapData.ru
